Mở rộng cao tốc Bắc - Nam lên 6 làn xe nhằm nâng cao năng lực khai thác

Bộ Xây dựng thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ quy mô 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe theo quy hoạch. Việc đầu tư được định hướng triển khai đồng bộ trên toàn tuyến nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, nâng cao năng lực khai thác và hạn chế tình trạng phải mở rộng nhiều lần trong tương lai.

Liên quan đến kế hoạch đầu tư mở rộng các đoạn tuyến thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết đây là trục giao thông huyết mạch của cả nước, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng và an ninh quốc gia.

Theo định hướng được Bộ Xây dựng thống nhất, toàn bộ các đoạn tuyến hiện có quy mô 4 làn xe hạn chế sẽ được nghiên cứu mở rộng lên 6 làn xe theo quy hoạch. Riêng đoạn Phan Thiết - Dầu Giây sẽ được xem xét mở rộng với quy mô phù hợp nhằm tránh tạo điểm thắt hẹp trên toàn tuyến.

Bộ Xây dựng cho rằng việc triển khai theo hướng đồng bộ và dài hạn sẽ giúp tối ưu hiệu quả đầu tư, hạn chế tình trạng phải tiếp tục nâng cấp, mở rộng nhiều lần trong tương lai, qua đó giảm thiểu tác động đến quá trình khai thác và tiết kiệm nguồn lực đầu tư.

Trong giai đoạn trước mắt, các đoạn tuyến có lưu lượng phương tiện lớn thuộc dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 sẽ được ưu tiên triển khai trước. Mục tiêu là hoàn tất các thủ tục cần thiết để khởi công trong năm 2027.

Đối với những đoạn tuyến còn lại, Bộ Xây dựng dự kiến triển khai từ năm 2028, hướng tới mục tiêu hoàn thành việc mở rộng toàn tuyến vào năm 2030.

Đối với ba dự án thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP) gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ Việt Nam làm việc với các nhà đầu tư BOT để thống nhất phương án đầu tư mở rộng. Các nội dung liên quan sẽ được cập nhật vào báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án.

Song song đó, đối với các đoạn tuyến đã được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước trước đây, Bộ yêu cầu nghiên cứu kỹ tính khả thi của phương án tiếp tục sử dụng vốn đầu tư công, đồng thời so sánh với phương án đầu tư theo hình thức PPP để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc nghiên cứu cơ chế thu phí hoàn vốn Nhà nước sau khi các dự án mở rộng hoàn thành. Đây được xem là cơ sở để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư công và tạo nguồn vốn cho các dự án hạ tầng trong tương lai.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các đơn vị chuyên môn tiếp tục rà soát nhu cầu vận tải trên toàn tuyến, đánh giá khả năng khai thác tối đa hạ tầng hiện có cũng như tổng kết hiệu quả của các cơ chế đặc thù đã áp dụng trong thời gian qua. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng sẽ nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp cho giai đoạn triển khai tiếp theo.

Ngoài ra, năng lực của các ban quản lý dự án và kết quả thực hiện của các nhà thầu cũng sẽ được rà soát, đánh giá toàn diện nhằm chuẩn bị nguồn lực thực hiện kế hoạch mở rộng quy mô lớn trên toàn tuyến.

Từ góc độ hạ tầng giao thông, việc mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông lên 6 làn xe được xem là bước đi phù hợp trong bối cảnh lưu lượng vận tải trên trục giao thông xương sống của cả nước đang gia tăng nhanh. Việc đầu tư đồng bộ ngay từ đầu có thể giúp nâng cao năng lực khai thác, giảm áp lực giao thông và hạn chế chi phí phát sinh do phải nâng cấp nhiều lần trong tương lai.

Ở khía cạnh kinh tế, các dự án mở rộng cao tốc quy mô lớn thường tạo hiệu ứng lan tỏa đối với hoạt động logistics, sản xuất và thương mại giữa các vùng kinh tế. Khi năng lực vận chuyển được cải thiện, thời gian lưu thông hàng hóa và chi phí vận tải có thể được tối ưu hơn, góp phần tăng cường khả năng kết nối giữa các trung tâm kinh tế trên cả nước.

Với mục tiêu hoàn thành mở rộng toàn tuyến vào năm 2030, kế hoạch nâng cấp cao tốc Bắc - Nam phía Đông được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng hạ tầng giao thông đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phát triển trong dài hạn. Đây cũng là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược kết nối liên vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.