Gần 25 km đường Hồ Chí Minh qua tỉnh Quảng Trị được đề xuất nâng cấp với tổng mức đầu tư 1.107 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 40% chiều dài tuyến sẽ được mở rộng nền đường để đáp ứng quy mô 4 làn xe trong tương lai.
Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn qua địa phận tỉnh Quảng Trị, với chiều dài nghiên cứu khoảng 24,9 km.
Theo đề xuất, điểm đầu dự án tại Km280+500, đấu nối với Quốc lộ 15D thuộc xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị. Điểm cuối tại Km305+400, giao với Quốc lộ 15D hiện hữu thuộc xã La Lay. So với phạm vi nghiên cứu trước đây, chiều dài tuyến tăng 0,5 km nhằm bảo đảm tính liên tục và phù hợp với phương án tổ chức giao thông.
Đoạn đường này hiện đạt quy mô đường cấp III - IV miền núi, nền đường rộng 7 m, mặt đường rộng 6 m. Tuyến giữ vai trò kết nối vận tải hàng hóa từ Lào qua cửa khẩu La Lay đến các cảng biển miền Trung. Trong bối cảnh lưu lượng xe tải trọng lớn ngày càng tăng, việc nâng cấp được đặt ra nhằm cải thiện khả năng khai thác và đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa.
Trong quá trình nghiên cứu, đơn vị tư vấn đưa ra 3 phương án đầu tư. Phương án thứ nhất mở rộng toàn tuyến lên 2 làn xe, với tổng mức đầu tư 629 tỷ đồng. Phương án thứ hai mở rộng nền đường tại các vị trí địa hình khó khăn để đáp ứng quy mô 4 làn xe, nhưng trước mắt chỉ xây dựng mặt đường 2 làn xe, với tổng mức đầu tư 1.107 tỷ đồng. Phương án còn lại mở rộng toàn tuyến lên 4 làn xe, cần khoảng 1.829 tỷ đồng.
Sau khi đánh giá các yếu tố kinh tế - kỹ thuật, nhu cầu vận tải và khả năng bố trí vốn, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị lựa chọn phương án thứ hai, với cách làm kết hợp giữa nhu cầu khai thác trước mắt và khả năng mở rộng trong tương lai.
Theo phương án này, tuyến đường cơ bản được nâng cấp lên quy mô 2 làn xe, nền đường rộng 9 m và mặt đường rộng 8 m, đáp ứng tiêu chuẩn đường cấp III miền núi. Riêng những đoạn đào sâu, đắp cao hoặc có địa hình phức tạp, chiếm khoảng 40% chiều dài tuyến, nền đường sẽ được mở rộng lên 16 m để phù hợp với quy mô 4 làn xe sau này. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, mặt đường tại các vị trí này vẫn được đầu tư với 2 làn xe.
Vận tốc thiết kế của tuyến là 60 km/h. Tại những đoạn địa hình khó khăn, một số yếu tố hình học được phép châm chước theo vận tốc thiết kế 40 km/h. Hướng tuyến chủ yếu bám theo đường hiện hữu nhằm tận dụng nền đường và mặt đường cũ. Một số vị trí có bán kính đường cong nhỏ hoặc độ dốc dọc lớn sẽ được điều chỉnh cục bộ để cải thiện điều kiện lưu thông và an toàn giao thông.
Các hạng mục xây dựng còn bao gồm 6 cầu mới, tổng chiều dài khoảng 345 m, bề rộng cầu 9 m. Hệ thống thoát nước, tường chắn, công trình phòng hộ và các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông cũng được đầu tư đồng bộ.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, việc mở rộng nền đường ngay từ đầu tại các vị trí địa hình phức tạp sẽ hạn chế khối lượng đào, đắp và việc xử lý lại các công trình phòng hộ khi tuyến được nâng cấp lên 4 làn xe. Cách làm này nhằm giảm nguy cơ phát sinh chi phí trong tương lai, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động khai thác đường trong quá trình mở rộng.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án được đề xuất là 1.107 tỷ đồng, dự kiến sử dụng vốn ngân sách Trung ương. Trong cơ cấu chi phí, xây dựng chiếm khoảng 753,167 tỷ đồng; bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 94,323 tỷ đồng; quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác khoảng 75,423 tỷ đồng. Chi phí dự phòng được xác định ở mức 184,583 tỷ đồng.
Để triển khai dự án, diện tích đất dự kiến cần giải phóng mặt bằng khoảng 25,8 ha, gồm 0,9 ha đất ở, 11,2 ha đất nông nghiệp và 13,7 ha đất rừng sản xuất. Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị tách công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành tiểu dự án riêng, giao địa phương tổ chức thực hiện.
Về nguồn vốn, nhu cầu thực hiện dự kiến khoảng 996 tỷ đồng, tương đương 90% tổng mức đầu tư sơ bộ. Mức vốn này được tính toán trên cơ sở dự kiến tiết kiệm chi phí trong các bước khảo sát, thiết kế và lựa chọn nhà thầu.
Bộ Xây dựng hiện đã dự kiến bố trí 650 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho dự án. Khoảng 346 tỷ đồng còn thiếu được kiến nghị cân đối từ phần vốn trung hạn còn dư so với kế hoạch phân bổ dự kiến tại các dự án khác.
Theo kế hoạch đề xuất, dự án sẽ được phê duyệt chủ trương đầu tư trong quý IV/2026, phê duyệt đầu tư và khởi công trong năm 2027. Công trình dự kiến cơ bản hoàn thành thi công vào năm 2029 và đưa vào khai thác năm 2030.
Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng nâng cao năng lực khai thác đường Hồ Chí Minh, đồng thời tăng cường kết nối với Quốc lộ 15D đoạn La Lay - Mỹ Thủy. Tuyến đường sẽ góp phần hình thành hành lang vận tải hàng hóa từ Lào qua cửa khẩu La Lay đến các cảng biển miền Trung, trong đó có khu bến cảng Mỹ Thủy, qua đó hỗ trợ giảm chi phí vận chuyển và thúc đẩy kết nối kinh tế giữa tỉnh Quảng Trị với khu vực Nam Lào.
