UBND tỉnh Quảng Ngãi đề xuất xây dựng cao tốc Quảng Ngãi - Đăk Hà dài 136km với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh ngay từ đầu, thay vì đầu tư phân kỳ rồi tiếp tục mở rộng. Tổng mức đầu tư sơ bộ dự án hơn 52.100 tỷ đồng.
UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đoạn Quảng Ngãi - Đăk Hà (Km0-Km136).
Tờ trình đồng thời được gửi đến các Bộ quản lý chuyên ngành gồm Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng nhiều cơ quan liên quan khác.
Theo phương án đề xuất, tuyến có tổng chiều dài 136km, điểm đầu tại Km0+00, giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại xã Nguyễn Nghiêm; điểm cuối giao với tuyến quy hoạch cao tốc Bắc - Nam phía Tây tại xã Đăk Hà.
Tuyến được đề xuất đầu tư hoàn chỉnh theo quy hoạch với 4 làn xe, bề rộng nền đường 24,75m, vận tốc thiết kế 100km/h.
Riêng khoảng 66km qua đèo Vi Ô Lăk và đèo Măng Đen có địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc cao, nhiều suối và khe cắt ngang, đồng thời có độ chênh cao độ lớn trước và sau đèo theo hướng Đông sang Tây. Đoạn này dự kiến có quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 22m, vận tốc thiết kế 80km/h.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng hơn 52.100 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng hơn 4.000 tỷ đồng; chi phí xây dựng, thiết bị hơn 37.200 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác gần 3.000 tỷ đồng; chi phí dự phòng hơn 7.800 tỷ đồng.
Nguồn vốn đầu tư dự án được đề xuất sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương.
UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng quy mô tuyến không nên chỉ được xác định dựa trên lưu lượng trong những năm đầu khai thác.
Dự báo năm 2030, lưu lượng trên tuyến khoảng 2.986 - 5.673 PCU/ngày đêm. Tuy nhiên, đến năm 2040, con số này được dự báo tăng lên 16.122 - 23.112 PCU/ngày đêm và đến năm 2050 đạt 24.870 - 32.679 PCU/ngày đêm.
Nếu đầu tư phân kỳ với quy mô hạn chế rồi mở rộng sau, dự án sẽ phải tiếp tục đầu tư nền đường, cầu, hầm, nút giao và các công trình phụ trợ khi tuyến đang khai thác. Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, cách làm này có thể làm tăng chi phí, ảnh hưởng an toàn giao thông và tiếp tục tác động đến rừng, đất đai, môi trường.
Vì vậy, phương án làm 4 làn xe hoàn chỉnh ngay từ đầu được đánh giá vừa phù hợp quy hoạch, vừa bảo đảm tính đồng bộ, an toàn khai thác và tạo năng lực dự phòng cho nhu cầu vận tải tăng lên.
Cao tốc mới mở rộng kết nối Tây Nguyên với Dung Quất
UBND tỉnh Quảng Ngãi đưa ra 3 lý do chính cho sự cần thiết đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đoạn Quảng Ngãi - Đăk Hà.
Trước hết, QL24 hiện hữu chưa đáp ứng yêu cầu của một hành lang vận tải liên vùng tốc độ cao. Đây là tuyến giao thông đường bộ chủ yếu kết nối Quảng Ngãi với Kon Tum và khu vực Tây Nguyên, đồng thời phục vụ cả giao thông địa phương, vận tải hàng hóa và hành khách đường dài.
Tuy nhiên, QL24 có tiêu chuẩn kỹ thuật không đồng đều. Nhiều đoạn qua miền núi có độ dốc lớn, bán kính đường cong hạn chế và mặt cắt ngang nhỏ. Đặc biệt, đoạn qua đèo Vi Ô Lăk có địa hình phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở và mất an toàn giao thông trong mùa mưa.
Những hạn chế này khiến QL24 khó đáp ứng yêu cầu về một hành lang vận tải liên vùng có tốc độ cao, năng lực lớn, ổn định và an toàn, đặc biệt với vận tải hàng hóa đường dài, xe tải trọng lớn và nhu cầu kết nối Tây Nguyên với hệ thống cảng biển.
Thứ hai, nhu cầu vận tải được dự báo tăng mạnh. Theo tính toán, lưu lượng năm 2030 khoảng 2.986 - 5.673 PCU/ngày đêm, tăng lên 16.122 - 23.112 PCU/ngày đêm vào năm 2040 và đạt 24.870 - 32.679 PCU/ngày đêm vào năm 2050.
So với năm 2030, lưu lượng năm 2040 trên nhiều đoạn có thể tăng khoảng 4 - 6 lần. UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng đây là cơ sở để đầu tư hạ tầng đi trước một bước, hướng tới hoàn thành tuyến trước năm 2030 thay vì chờ tuyến hiện hữu quá tải.
Thứ ba, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được kỳ vọng mở rộng không gian kết nối với Khu kinh tế Dung Quất và cảng biển Dung Quất. Tuyến cao tốc mới sẽ tạo trục giao thông tốc độ cao kết nối Tây Nguyên và phía Tây tỉnh Quảng Ngãi với Khu kinh tế Dung Quất và hệ thống cảng biển Dung Quất, qua đó mở rộng vùng hậu phương và nguồn hàng cho cảng biển.
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, phương án cải tạo, nâng cấp QL24 có lợi thế tận dụng tuyến đường hiện hữu và nhu cầu vốn ban đầu có thể thấp hơn. Tuy nhiên, tuyến đi qua nhiều khu dân cư, địa hình miền núi và các đoạn đèo dốc phức tạp nên việc mở rộng chỉ giải quyết được một phần nhu cầu trước mắt, khó khắc phục triệt để hạn chế về hướng tuyến, tốc độ, an toàn và tính ổn định.
QL24 cũng phải đồng thời phục vụ giao thông dân sinh, giao thông địa phương và vận tải liên vùng, với nhiều điểm giao cắt và phương tiện hỗn hợp. Do đó, tuyến khó đáp ứng yêu cầu của một hành lang vận tải tốc độ cao kết nối các tuyến cao tốc Bắc - Nam với hệ thống cảng biển.
Trong khi đó, đầu tư tuyến cao tốc mới cho phép lựa chọn hướng tuyến phù hợp hơn với nhu cầu vận tải liên vùng, kiểm soát các điểm ra vào và tách giao thông đường dài khỏi giao thông địa phương.
Khi cao tốc hoàn thành, QL24 sẽ tiếp tục đảm nhận chức năng giao thông dân sinh, kết nối các địa phương dọc tuyến. Hai tuyến được kỳ vọng bổ trợ cho nhau, đồng thời tăng khả năng dự phòng của mạng lưới giao thông trong trường hợp xảy ra thiên tai, sạt lở.
