Theo Nghị định 207, chủ sở hữu nhà ở riêng lẻ được tự tổ chức thiết kế xây dựng công trình nếu ngôi nhà đáp ứng đầy đủ các điều kiện gồm có dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250m2 và chiều cao dưới 12m.
Quy định áp dụng đối với các công trình thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật. Nhờ đó, chủ nhà có thể chủ động thực hiện việc thiết kế mà không bắt buộc phải thuê đơn vị tư vấn, góp phần giảm chi phí và đơn giản hóa thủ tục xây dựng.
Tuy nhiên, Nghị định 207 cũng yêu cầu dù được tự thiết kế, chủ sở hữu nhà ở vẫn phải bảo đảm công trình tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về an toàn xây dựng, phòng cháy chữa cháy (nếu có), bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật liên quan.
Bên cạnh quy định về thiết kế, Nghị định 207 cũng quy định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu trong quá trình thi công công trình.
Theo đó, chủ sở hữu nhà ở phải lắp đặt biển báo công trình tại cổng ra vào khu vực xây dựng. Biển báo phải được đặt ở vị trí dễ quan sát, thể hiện rõ tên, địa chỉ liên hệ, số điện thoại của chủ sở hữu cùng các nội dung theo quy định tại điểm a, điểm b và điểm d khoản 1 Điều 13 của Nghị định.
Chủ sở hữu đồng thời có trách nhiệm tổ chức thi công, giám sát thi công xây dựng và chịu trách nhiệm về an toàn của công trình, các công trình lân cận cũng như môi trường trong suốt quá trình thi công.
Nghị định cũng khuyến khích chủ nhà thực hiện giám sát thi công và lập, lưu trữ đầy đủ hồ sơ công trình nhà ở riêng lẻ theo quy định nhằm phục vụ công tác quản lý và khai thác sau này.
Đối với hoạt động giám sát thi công, chủ sở hữu phải theo dõi các nội dung như biện pháp thi công; giải pháp bảo đảm an toàn đối với nhà ở và các công trình liền kề; chất lượng vật liệu xây dựng, cấu kiện và thiết bị trước khi đưa vào sử dụng.
Ngoài ra, hệ thống giàn giáo, kết cấu chống đỡ tạm, máy móc, thiết bị phục vụ thi công và các biện pháp bảo đảm an toàn lao động trong quá trình xây dựng cũng thuộc phạm vi giám sát theo quy định của Nghị định.
Trường hợp chủ sở hữu chuyển đổi công năng sử dụng một phần hoặc toàn bộ nhà ở riêng lẻ kèm theo hoạt động sửa chữa, cải tạo công trình, việc thiết kế và thi công phải tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng cũng như bảo đảm phù hợp với công năng sử dụng mới của công trình.
Việc cho phép người dân tự thiết kế đối với nhà ở quy mô nhỏ thể hiện xu hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng, đồng thời tạo điều kiện giảm chi phí cho người dân khi đầu tư xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, quy định này không đồng nghĩa với việc nới lỏng các yêu cầu về chất lượng công trình, bởi chủ sở hữu vẫn phải chịu trách nhiệm toàn diện đối với việc thiết kế, thi công và an toàn trong quá trình xây dựng.
Trong bối cảnh nhu cầu xây dựng nhà ở riêng lẻ tiếp tục gia tăng, việc cân bằng giữa tạo thuận lợi về thủ tục và tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng công trình, bảo đảm an toàn cho người sử dụng cũng như khu vực xung quanh.
