Nhóm cổ phiếu ngành điện ở Việt Nam giảm sâu khi nhà đầu tư xoay vòng khỏi cổ phiếu phòng thủ; PC1 sàn.

Nhóm cổ phiếu ngành điện, vốn thường được xem là nhóm “phòng thủ” nhờ nhu cầu tiêu thụ điện ổn định, đã ghi nhận đợt giảm sâu bất ngờ. Trong bối cảnh thị trường chung có dấu hiệu phân hóa, nhiều mã điện đồng loạt rơi mạnh, thậm chí có cổ phiếu chạm sàn, phản ánh áp lực bán gia tăng và tâm lý hoảng loạn ngắn hạn.

Diễn biến giảm mạnh trong các phiên 23–24/4

Trong các phiên giao dịch ngày 23 và 24/4, nhiều cổ phiếu ngành điện giảm đáng kể. Một số mã như QTP, POW và HDG ghi nhận mức giảm khoảng 3–5%. Tại nhiều thời điểm, lệnh bán được duy trì ở giá sàn kéo dài đến cuối phiên, cho thấy lực bán áp đảo.

Đáng chú ý, cổ phiếu PC1 xuống sàn trong phiên 23/4. Khi kết thúc phiên, dư bán sàn đạt 14,6 triệu đơn vị. Sang phiên 24/4, tình hình chưa cải thiện: ngay khi mở cửa, PC1 tiếp tục rơi về giá sàn 22.450 đồng/cổ phiếu và xuất hiện lệnh bán chất đống. Tính trong ngắn hạn, PC1 đã mất hơn 11% giá trị chỉ sau 8 phiên giao dịch.

Phiên 23/4 được ghi nhận là thời điểm giảm mạnh nhất, khi phần lớn cổ phiếu nhóm điện đồng loạt rơi màu đỏ. Trong khi đó, VN-Index vẫn xanh tại thời điểm này, cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành.

Nguyên nhân được đặt ra: định giá, chi phí và yếu tố tâm lý – kỹ thuật

Một số yếu tố được nêu ra để giải thích hiện tượng giảm sâu của nhóm điện.

Áp lực chốt lời sau giai đoạn tăng mạnh

Trong năm 2025, nhóm cổ phiếu điện được cho là đã tăng trưởng mạnh, với mức tăng trung bình khoảng 16%, qua đó đẩy mặt bằng định giá lên cao. Bước sang năm 2026, nhiều nhận định cho rằng mức định giá đã phản ánh phần lớn triển vọng tăng trưởng, khiến dư địa tăng giá không còn nhiều và áp lực chốt lời trở nên khó tránh khỏi.

Chi phí đầu vào tăng và rủi ro lợi nhuận

Ngành điện cũng đang chịu áp lực chi phí gia tăng. Các phân tích gần đây cho rằng Việt Nam đang chuyển từ tối ưu chi phí sang ưu tiên an ninh năng lượng, kéo theo chi phí đầu tư và vận hành tăng. Giá nhiên liệu, đặc biệt LNG, chịu ảnh hưởng bởi biến động địa chính trị toàn cầu, làm tăng rủi ro đối với lợi nhuận doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, yếu tố thời tiết và cơ cấu nguồn điện có thể tác động đến biên lợi nhuận. Chu kỳ El Niño được nêu có thể làm giảm sản lượng thủy điện và buộc hệ thống tăng huy động nhiệt điện – vốn có chi phí cao hơn.

Kỳ vọng phân hóa và hiệu ứng bán tháo

Dù nhu cầu điện năm 2026 được dự báo tăng từ 8,5% đến 15%, lợi ích được cho là không phân bổ đồng đều giữa các doanh nghiệp. Các công ty có cơ cấu nguồn điện tối ưu hoặc hợp đồng mua bán điện thuận lợi có thể hưởng lợi nhiều hơn, trong khi các doanh nghiệp khác có thể đối mặt với áp lực biên lợi nhuận.

Ở góc độ tâm lý và kỹ thuật, khi một số cổ phiếu đầu ngành giảm mạnh, hiệu ứng bán tháo có thể lan rộng, đặc biệt trong bối cảnh nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ lệ lớn. Ngoài ra, khi “tính phòng thủ” không còn được đảm bảo, nhà đầu tư có xu hướng tất toán vị thế ở nhiều mức giá, khiến đà giảm thông thường có thể chuyển thành bán tháo hoảng loạn.

Tác động và lưu ý về bức tranh dài hạn

Trong ngắn hạn, đợt giảm của nhóm điện được mô tả là có thể liên quan đến quá trình điều chỉnh giá và phản ứng của thị trường trước thay đổi kỳ vọng. Tuy nhiên, đợt điều chỉnh này không hoàn toàn được xem là phản ánh sự suy yếu của toàn ngành.

Về dài hạn, ngành điện vẫn được cho là có nền tảng tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu thụ điện gắn với tăng trưởng kinh tế. Dự báo trung hạn nêu rằng tốc độ tăng trưởng điện năng có thể duy trì khoảng 10% mỗi năm, cùng với xu hướng chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và LNG.

Quan điểm khác cũng cho rằng đợt điều chỉnh hiện tại có thể là quá trình “tái định giá” nhằm loại bỏ yếu tố đầu cơ và đưa giá cổ phiếu về mức hợp lý hơn. Với nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là giai đoạn sàng lọc và tích lũy các doanh nghiệp có nền tảng tốt.

Triển vọng ngành điện: pháp lý, đầu tư và rủi ro cơ chế giá

Theo BSC Research, điện là một trong những nhóm ngành nổi bật, được kỳ vọng dẫn dắt tăng trưởng và thu hút dòng tiền trong thời gian tới. Nhóm này được nhận định bước vào giai đoạn khơi thông dòng vốn đầu tư sau thời gian trầm lắng, với hai động lực chính là hoàn thiện pháp lý và áp lực đảm bảo an ninh năng lượng.

Việc triển khai Quy hoạch điện VIII được cho là sẽ thúc đẩy tiến độ đầu tư trong giai đoạn 2026–2030, qua đó tạo ra chu kỳ tăng trưởng mới cho toàn ngành. Đồng thời, thỏa thuận hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận với quy mô 25–30 tỷ USD được xem là điểm nhấn, mở ra dư địa công việc lớn cho các doanh nghiệp xây lắp điện.

Ở khía cạnh vận hành, các doanh nghiệp phát điện được kỳ vọng hưởng lợi khi thủ tục pháp lý được tháo gỡ, giúp rút ngắn thời gian “chôn vốn” và cải thiện vòng quay đầu tư.

Tuy vậy, rủi ro lớn nhất được nêu là cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện. Nếu giá điện không theo kịp biến động chi phí đầu vào, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có thể bị thu hẹp và phát sinh rủi ro chậm thanh toán.