OpenAI và Microsoft điều chỉnh quan hệ đối tác để chấm dứt độc quyền, cho phép OpenAI phục vụ khách hàng trên bất kỳ nhà cung cấp đám mây nào

OpenAI và Microsoft vừa công bố thỏa thuận đối tác được sửa đổi toàn diện, chấm dứt giai đoạn độc quyền kéo dài 7 năm kể từ khi Microsoft bắt đầu rót vốn vào OpenAI từ năm 2019. Theo nội dung công bố, các lợi thế độc quyền trước đây của Microsoft trong quan hệ với OpenAI đã không còn, mở ra khả năng OpenAI mở rộng phục vụ khách hàng trên nhiều hạ tầng đám mây khác nhau.

Những điểm thay đổi chính trong thỏa thuận

Theo thỏa thuận mới, OpenAI được phép giới hạn các khoản thanh toán chia sẻ doanh thu cho Microsoft. Đồng thời, OpenAI có quyền phục vụ khách hàng trên bất kỳ nhà cung cấp đám mây nào, bao gồm cả Amazon và Google—đây là thay đổi lớn nhất trong mối quan hệ giữa hai bên kể từ khi hợp tác bắt đầu.

Về mặt pháp lý, Microsoft vẫn có giấy phép sử dụng tài sản trí tuệ của OpenAI đối với các mô hình và sản phẩm AI đến năm 2032, nhưng giấy phép này không còn mang tính độc quyền. Điều này đồng nghĩa OpenAI có thể cấp phép công nghệ tương tự cho các đối thủ của Microsoft. Trước đây, Microsoft là đối tác duy nhất được phép tích hợp sâu các mô hình OpenAI vào sản phẩm của mình.

Cơ chế chia sẻ doanh thu và thời hạn

Cơ chế chia sẻ doanh thu giữa hai công ty thay đổi đáng kể. Trước đây, khi khách hàng trả tiền sử dụng mô hình OpenAI thông qua Azure, Microsoft phải chia một phần doanh thu cho OpenAI. Theo thỏa thuận mới, Microsoft không phải chia nữa và giữ toàn bộ số tiền này.

Ở chiều ngược lại, OpenAI vẫn phải trả 20% doanh thu cho Microsoft mỗi khi có người đăng ký ChatGPT. Tuy nhiên, khoản chi này có “mức trần tổng thể” và chỉ kéo dài đến năm 2030. Cách thiết kế này được nêu trong nội dung công bố như một cơ chế giới hạn nghĩa vụ thanh toán của OpenAI trong giai đoạn doanh thu tăng cao.

Quy định về triển khai sản phẩm trên đám mây

Microsoft tiếp tục là nhà cung cấp đám mây chính của OpenAI. Các sản phẩm OpenAI sẽ ra mắt trước trên Azure, trừ khi Microsoft không thể hoặc chọn không hỗ trợ các khả năng cần thiết.

Điều khoản “trừ khi” được xem là tạo ra khoảng trống để OpenAI phục vụ “tất cả các sản phẩm” của mình cho khách hàng trên bất kỳ nhà cung cấp nào. Nội dung cũng dẫn lời giám đốc doanh thu OpenAI, Denise Dresser, trong một bản ghi nhớ đầu tháng 4, cho rằng quan hệ đối tác với Microsoft “hạn chế khả năng tiếp cận doanh nghiệp ở nơi họ đang có mặt.”

Bối cảnh quan hệ với Amazon và các thỏa thuận gần đây

Thỏa thuận sửa đổi được công bố sau khi OpenAI và Amazon công bố quan hệ đối tác chiến lược lớn vào tháng 2 năm 2026. Theo đó, Amazon đồng ý đầu tư tới 50 tỷ USD vào OpenAI. Đồng thời, OpenAI mở rộng thỏa thuận hiện có 38 tỷ USD với Amazon Web Services (AWS) thêm 100 tỷ USD trong 8 năm tới.

Trong quan hệ này, AWS được nêu là nhà phân phối đám mây bên thứ ba độc quyền cho nền tảng doanh nghiệp Frontier của OpenAI. CEO Amazon, Andy Jassy, cũng cho biết AWS sẽ cung cấp các mô hình OpenAI cho khách hàng thông qua dịch vụ Bedrock trong vài tuần tới.

Đầu tư của Microsoft và dấu hiệu căng thẳng trong thời gian gần đây

Microsoft đã rót hơn 13 tỷ USD vào OpenAI kể từ năm 2019, xây dựng một quan hệ đối tác mà hai bên liên tục mô tả là “cốt lõi và chiến lược”. Tuy nhiên, quan hệ này được cho là đã xuất hiện dấu hiệu căng thẳng trong những tháng gần đây khi các đối tác bắt đầu mở rộng sang “lãnh thổ” của nhau.

Vào tháng 10 năm 2025, sau khi OpenAI hoàn tất tái cơ cấu vốn, Microsoft cho biết khoản đầu tư của mình vào nhánh lợi nhuận của OpenAI được định giá 135 tỷ USD, tương đương khoảng 27% công ty trên cơ sở pha loãng đã chuyển đổi. OpenAI cũng cam kết chi 250 tỷ USD cho dịch vụ đám mây Azure của Microsoft.

Chỉ vài tháng sau, OpenAI lại tìm cách đa dạng hóa tầm với thông qua các thỏa thuận hàng tỷ đô la với các đối thủ của Microsoft. Sau khi công bố quan hệ đối tác với Amazon, Microsoft và OpenAI phát hành tuyên bố chung rằng quan hệ đối tác của họ vẫn “mạnh mẽ và trung tâm”, nhưng nội dung thỏa thuận mới cho thấy cách hiểu về “trung tâm” đã thay đổi.

Phản hồi từ phía OpenAI

OpenAI giải thích động thái bằng cách nêu: “Hôm nay, chúng tôi công bố một thỏa thuận được sửa đổi để đơn giản hóa quan hệ đối tác và cách chúng tôi làm việc cùng nhau, dựa trên tính linh hoạt, sự chắc chắn và tập trung vào việc mang lại lợi ích của AI một cách rộng rãi.”

Theo nội dung công bố, “tính linh hoạt” trong thỏa thuận được hiểu là OpenAI muốn có không gian hợp tác rộng hơn với các đối tác khác, thay vì bị ràng buộc bởi cấu trúc độc quyền kéo dài trước đây.

Theo Nguyễn Hải