Từ vùng đỉnh đầu năm, cổ phiếu PNJ đã mất gần 77% giá trị, xuống vùng thấp nhất kể từ tháng 7/2017. Cùng lúc, doanh nghiệp từ kế hoạch lãi kỷ lục 3.409 tỷ đồng chuyển sang phương án lỗ hơn 6.270 tỷ đồng và ghi nhận dòng vốn ngoại rút mạnh.
Cổ phiếu PNJ liên tục giảm, khối ngoại rút vốn mạnh
Mở cửa phiên 7/10, cổ phiếu CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) chưa thoát đà giảm, mất thêm 4 - 5% giá trị so với phiên liền trước về vùng quanh 19.000 đồng/cp. Đây là vùng giá thấp nhất kể từ tháng 7/2017. Tính từ vùng đỉnh đầu năm khoảng 84.700 đồng/cp, PNJ đã mất gần 77% thị giá.
Diễn biến này đáng chú ý bởi phiên 2/10 từng xuất hiện lực cầu bắt đáy kỷ lục. Hơn 76 triệu cổ phiếu PNJ được khớp lệnh, tổng lượng giao dịch gồm cả thỏa thuận vượt 77 triệu đơn vị, tương đương khoảng 15% số cổ phiếu lưu hành. Tuy nhiên, PNJ vẫn đóng cửa ở giá sàn 23.050 đồng/cp và tiếp tục đi xuống sau đó.
Đà lao dốc đi cùng sự đảo chiều của dòng vốn ngoại. Trước biến động tháng 7, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại PNJ thường trên 48%, sau đó giảm về khoảng 42-43% cuối tháng. Khi cổ phiếu phục hồi trong tháng 8, dòng vốn ngoại quay trở lại, đưa tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên khoảng 47% vào ngày 21/9.
Tuy nhiên, dòng tiền ngoại nhanh chóng rút ra sau khi PNJ công bố phương án điều chỉnh mạnh kế hoạch kinh doanh. Riêng phiên 2/10, khối ngoại bán ròng khoảng 54,5 triệu cổ phiếu, trị giá hơn 1.260 tỷ đồng.
Ngày 6/10, nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng gần 5 triệu cổ phiếu PNJ; tính trong 7 phiên liên tiếp, giá trị bán ròng vượt 1.650 tỷ đồng và chưa có tín hiệu dừng lại. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại PNJ đã giảm về mức 35%.
Từ lãi kỷ lục đến phương án lỗ 6.270 tỷ đồng
Diễn biến trên sàn trái ngược với bức tranh PNJ bước vào năm 2026. Doanh nghiệp liên tục tăng trưởng, năm 2025, lợi nhuận sau thuế tăng gần 34% lên 2.828 tỷ đồng, mức cao nhất lịch sử.
Đà tăng tiếp tục trong quý I/2026 khi doanh thu thuần đạt 17.245 tỷ đồng, tăng 79%; lợi nhuận sau thuế 1.467 tỷ đồng, tăng 116,5%.
Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 4, PNJ còn đặt mục tiêu doanh thu hơn 48.660 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 3.409 tỷ đồng cho năm 2026, đều ở mức cao kỷ lục.
Bước ngoặt xuất hiện từ đầu tháng 7, khi Công an tỉnh Thanh Hóa công bố vụ án buôn lậu kim cương qua biên giới có liên quan Đặng Ngọc Thao, khi đó là Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-Lab).
Theo kết quả điều tra công bố sau đó, ông Thao lợi dụng chuyên môn để tham gia đường dây nhằm thu lợi cá nhân. Số kim cương liên quan được bán cho khách hàng cá nhân và không đưa vào hệ thống bán lẻ PNJ. Cơ quan điều tra cũng cho biết hồ sơ nhập khẩu của PNJ có chứng từ phù hợp.
Dù vậy, sự việc kéo theo một vấn đề tài chính đáng kể đối với doanh nghiệp khi lượng khách hàng thực hiện quyền bán lại sản phẩm gia tăng theo chính sách thu đổi.
Báo cáo tài chính bán niên 2026 đã soát xét ghi nhận 1.417 tỷ đồng dự phòng giảm giá hàng tồn kho và khoảng 2.267 tỷ đồng dự phòng tổn thất từ chính sách thu đổi, tổng cộng gần 3.700 tỷ đồng.
Sau các điều chỉnh, lợi nhuận sau thuế nửa đầu năm của PNJ còn 728 tỷ đồng, giảm gần 35%, dù doanh thu thuần vượt 25.700 tỷ đồng. Đến cuối tháng 6, hàng tồn kho trước dự phòng đạt hơn 16.600 tỷ đồng trên tổng tài sản gần 21.600 tỷ đồng.
Áp lực tiếp tục trong tháng 7 và tháng 8. PNJ đạt 5.695 tỷ đồng doanh thu nhưng lỗ sau thuế 61 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp giảm 45,4%, còn khoảng 550 tỷ đồng; biên lợi nhuận gộp hai tháng chỉ quanh 10%, so với khoảng 18,5% cùng kỳ.
Cuối tháng 9, HĐQT PNJ trình cổ đông phương án điều chỉnh kế hoạch năm 2026. Nếu chưa tính khoản dự phòng mới, doanh nghiệp dự kiến doanh thu khoảng 39.057 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 801 tỷ đồng.
Tuy nhiên, sau khi tính khoản dự phòng tổn thất từ chính sách thu đổi ước tính 7.071 tỷ đồng, kế hoạch chuyển thành lỗ sau thuế hơn 6.270 tỷ đồng.
PNJ cho biết 7.071 tỷ đồng được ước tính theo nguyên tắc thận trọng dựa trên giả định về tỷ lệ khách hàng thực hiện bán lại hoặc đổi sản phẩm. Đây là khoản dự phòng kế toán, không đồng nghĩa doanh nghiệp phải lập tức chi tương ứng 7.071 tỷ đồng tiền mặt.
Cùng lúc, bài toán nguồn vốn trở nên đáng chú ý. PNJ ước cần bổ sung khoảng 8.000 tỷ đồng phục vụ vốn lưu động và kế hoạch phát triển ba năm tới.
Một trong nguồn bổ sung là vay Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung. Đến cuối tháng 9, PNJ cho biết đã nhận khoản vay 700 tỷ từ gia đình Chủ tịch HĐQT. Nguồn tiền đến từ việc hai con gái bà Dung đã bán tổng cộng 25 triệu cổ phiếu PNJ.
Tiếp theo, PNJ đang trình phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, trong khi lượng cổ phiếu đăng ký hiện tại khoảng 511,9 triệu đơn vị. Nếu phát hành tối đa, lượng cổ phiếu mới thậm chí lớn hơn số đang lưu hành hiện nay.
Theo phương án, 60% vốn huy động dự kiến dành cho kế hoạch kinh doanh gắn với chính sách thu đổi mới; phần còn lại phục vụ vốn lưu động, nhu cầu tài chính và trả nợ vay ngắn hạn. Thời gian thực hiện dự kiến từ quý IV/2026 đến quý III/2027.
PNJ cũng đề xuất hoàn nhập tối đa hơn 4.602 tỷ đồng Quỹ đầu tư phát triển sang lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Việc này chỉ thay đổi cơ cấu trong vốn chủ sở hữu, không làm tăng tổng vốn chủ sở hữu hay tạo thêm dòng tiền.
Trong giải trình về chuỗi giảm sàn cuối tháng 9 - đầu tháng 10, PNJ cho rằng giá cổ phiếu chịu tác động đồng thời từ thị trường, việc một số công ty chứng khoán điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ và hàng loạt thông tin doanh nghiệp xuất hiện trong thời gian ngắn.
ĐHĐCĐ bất thường dự kiến ngày 21/10 sẽ là mốc tiếp theo để cổ đông quyết định các chiến lược quan trọng của PNJ.
