Quốc lộ 1 Hà Nội - Bắc Giang: Chốt phương án 8 làn, vốn hơn 12.000 tỷ đồng

Dự án nâng cấp Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang đang được đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, với phạm vi nghiên cứu khoảng 38,47 km và tuyến chính dự kiến mở rộng lên 8 làn xe theo phương thức PPP.

Xác định quy mô, phạm vi và các hạng mục đầu tư

Bộ Xây dựng vừa có Thông báo số 607/TB-BXD về kết luận của Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đối với đề xuất Dự án đầu tư tuyến Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang thành đường cao tốc theo phương thức PPP. Đây là cơ sở để Công ty cổ phần Đông Sơn tiếp tục hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Theo nội dung thông báo, Bộ Xây dựng thống nhất với phạm vi đầu tư do Công ty cổ phần Đông Sơn, đơn vị được giao lập đề xuất dự án, đưa ra. Tuyến có chiều dài nghiên cứu khoảng 38,47 km, điểm đầu tại Km113+985, nút giao QL.31, thuộc địa phận TP. Bắc Ninh; điểm cuối tại Km152+450, vị trí tiếp giáp phạm vi nút giao CT.07, thuộc địa phận TP. Hà Nội.

Riêng đoạn từ nút giao CT.07 đến đầu cầu Phù Đổng, Vụ Kế hoạch - Tài chính được giao tham mưu văn bản đề nghị UBND TP. Hà Nội nghiên cứu phương án đầu tư.

Về quy mô, tuyến chính được định hướng đầu tư 8 làn xe, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải trên hành lang kinh tế kết nối quốc tế. Cùng với tuyến chính, phương án đường song hành cũng phải được tính toán đầy đủ về phạm vi, quy mô, thiết kế, kinh phí, tiến độ và cách thức phối hợp triển khai để đưa vào Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Bộ Xây dựng yêu cầu việc đầu tư tuyến cao tốc phải được xem xét đồng bộ với hệ thống đường song hành, qua đó hạn chế ảnh hưởng đến công tác giải phóng mặt bằng. Quy mô đường song hành cũng cần cập nhật theo các quy hoạch liên quan trong bối cảnh Bắc Ninh đã chuyển lên thành phố.

Đối với các công trình hiện hữu, nhà đầu tư phải chỉ đạo tư vấn nghiên cứu phương án cải tạo cầu vượt ngang, tận dụng tối đa hạ tầng đang có. Việc xử lý các cầu vượt cần được đặt trong tổng thể phương án đầu tư đường song hành.

Hệ thống nút giao cũng sẽ được rà soát, tổ chức lại theo các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và tính đến khả năng kết nối với đường song hành sau này.

Một nội dung khác được Bộ Xây dựng yêu cầu làm rõ là phương án tài chính. Cục Đường bộ Việt Nam có nhiệm vụ nghiên cứu tổng thể, đối chiếu với các dự án đang thu phí và thống nhất mức phí để nhà đầu tư hoàn thiện phương án tài chính, đồng thời làm việc với các ngân hàng về nguồn tín dụng.

“Trên cơ sở các định hướng nói trên, nhà đầu tư phải hoàn thiện hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, gửi Bộ Xây dựng trước ngày 16/10/2026 để Bộ lấy ý kiến UBND TP. Hà Nội và TP. Bắc Ninh” - ông Lê Anh Tuấn yêu cầu.

Trước đó, vào giữa tháng 7/2026, Bộ Xây dựng đã thống nhất Công ty cổ phần Đông Sơn là Nhà đầu tư đề xuất lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án mở rộng, nâng cấp tuyến Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang thành đường cao tốc theo phương thức PPP.

Theo đó, Công ty cổ phần Đông Sơn phải tự tổ chức lập hồ sơ đề xuất dự án bằng nguồn kinh phí của mình. Doanh nghiệp cũng chịu toàn bộ chi phí và rủi ro nếu dự án không được cấp có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, không được phê duyệt hoặc không lựa chọn được nhà đầu tư để thực hiện theo phương thức PPP.

Phương án vốn và cơ chế thu phí được tính toán lại

Việc bước đầu thống nhất phạm vi và quy mô tuyến chính giúp nhà đầu tư có cơ sở rõ hơn để xây dựng phương án tài chính cho dự án.

Trong đề xuất trước đó gửi Bộ Xây dựng, Công ty cổ phần Đông Sơn xác định phạm vi dự án từ nút giao Quốc lộ 31 đến vị trí tiếp giáp nút giao CT.07, với chiều dài nghiên cứu khoảng 38,47 km.

Theo phương án ban đầu, tuyến chính được mở rộng trực tiếp từ 4 lên 8 làn xe, bề rộng khoảng 42 m. Đoạn từ cầu Như Nguyệt đến CT.07 không xây dựng cầu cạn trong dải phân cách giữa mà mở rộng trực tiếp trên mặt đường hiện hữu.

Phương án này chưa đưa hệ thống đường song hành vào phạm vi Dự án PPP. Tổng mức đầu tư sơ bộ được tính khoảng 10.734,537 tỷ đồng. Nếu tính cả lãi vay trong thời gian xây dựng, tổng vốn đầu tư khoảng 12.345,473 tỷ đồng.

Về nguồn vốn, nhà đầu tư đề xuất không sử dụng vốn hỗ trợ của Nhà nước. Cơ cấu tài chính gồm 15% vốn chủ sở hữu và 85% vốn vay thương mại.

Hai mức phí cơ sở được đưa ra để tính toán là 1.800 đồng/km và 2.100 đồng/km. Với mức phí 1.800 đồng/km, thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 27,1 năm; còn mức 2.100 đồng/km, thời gian hoàn vốn khoảng 20,1 năm.

Sau khi so sánh, Công ty cổ phần Đông Sơn lựa chọn mức phí cơ sở 2.100 đồng/km để xây dựng phương án tài chính, nhằm bảo đảm khả năng hoàn vốn và cân đối lợi ích giữa Nhà nước, cộng đồng và nhà đầu tư.

Theo Ban Quản lý dự án 2, đơn vị được Bộ Xây dựng giao làm đại diện cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, dự án có một lợi thế đáng kể khi Công ty cổ phần Đông Sơn đang nắm giữ 58% vốn tại doanh nghiệp dự án BOT Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang. Doanh nghiệp này hiện cũng trực tiếp tham gia quản lý, vận hành tuyến đường.

Các nhà đầu tư của Dự án BOT Quốc lộ 1 đoạn Hà Nội - Bắc Giang trước đó đã thống nhất nguyên tắc phân chia nguồn thu giữa dự án BOT hiện hữu và dự án mở rộng, nâng cấp tuyến Quốc lộ 1 thành đường cao tốc theo phương thức PPP.

Theo phương án đã thống nhất, doanh thu thu phí sau khi khấu trừ thuế, phí cùng các khoản chi cho quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì sẽ được ưu tiên sử dụng để hoàn vốn cho Dự án BOT hiện hữu theo phương án tài chính trong hợp đồng đã ký.

“Doanh thu thu phí thu được sau khi trừ các khoản thuế, phí cùng chi phí quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì sẽ được ưu tiên hoàn vốn cho Dự án BOT hiện hữu theo phương án tài chính của hợp đồng đã ký. Sau khi Dự án BOT hiện hữu kết thúc thời gian hoàn vốn, toàn bộ doanh thu sẽ được chuyển sang hoàn vốn cho Dự án mở rộng” - đại diện Ban quản lý dự án 2 thông tin với báo chí.