Quy định hưu trí BHXH mới có hiệu lực từ 1/5/2026, tự động hóa quy trình và số hóa hồ sơ lương hưu, thẻ BHYT

Quyết định số 366/QĐ-BHXH do Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH) ban hành đưa ra các cải cách lớn về quy trình thu, cấp sổ BHXH và thẻ BHYT, qua đó tác động trực tiếp đến quyền lợi hưu trí của người lao động. Văn bản có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Trong đó, nội dung đáng chú ý liên quan đến chế độ hưu trí được nêu tại điểm c, khoản 1, Điều 4.

Những trường hợp cần lưu ý để bảo đảm quyền lợi hưu trí, tử tuất

Theo hướng dẫn tại điểm c, khoản 1, Điều 4 của Quyết định này, người tham gia bảo hiểm cần chủ động kê khai hồ sơ (kèm bản sao giấy tờ chứng minh nếu có) và nộp cho doanh nghiệp hoặc cơ quan BHXH trực thuộc để giải quyết các nhóm việc cụ thể sau:

• Xử lý tồn đọng tại doanh nghiệp nợ bảo hiểm: Xác nhận thời gian đóng BHXH đối với các trường hợp đơn vị sử dụng lao động mất khả năng đóng bảo hiểm phát sinh trước ngày 1/7/2024, làm căn cứ tính hoặc sửa đổi chế độ hưu trí, tử tuất.
• Giai đoạn trước năm 1995 và trước năm 1998: Tính thời gian công tác cho người tham gia bảo hiểm trước ngày 1/1/1995; tính thời gian công tác của cán bộ xã giữ chức danh theo Nghị định 09/1998/NĐ-CP trước ngày 1/1/1998; chỉnh sửa thông tin chức danh nghề đối với các công việc độc hại, nguy hiểm, nặng nhọc trước năm 1995.
• Đóng bù thời gian thiếu: Đóng BHXH bắt buộc một lần cho thời gian còn thiếu (tối đa không quá 6 tháng) để người lao động kịp đủ điều kiện nhận lương hưu hoặc trợ cấp tuất hằng tháng.
• Các thủ tục hành chính khác: Thực hiện gộp sổ BHXH hoặc giải quyết hoàn trả tiền đóng BHXH, BHTN trùng lặp.

Chuyển đổi số trong quy trình: tự động hóa xét duyệt

Một điểm nhấn của quy trình mới là đẩy mạnh số hóa toàn diện thủ tục hành chính nhằm tăng tính thuận tiện cho người dân, theo đó:

• Sử dụng hoàn toàn bản điện tử trong giao dịch.
• Hệ thống xét duyệt tự động không cần giấy tờ.

Đối với các hồ sơ trực tuyến, phần mềm nghiệp vụ sẽ tự động đối soát thông tin của doanh nghiệp và người lao động thông qua mã định danh điện tử. Quá trình này nhằm bảo đảm dữ liệu đồng bộ giữa CSDL quốc gia về bảo hiểm, CSDL quốc gia về dân cư và CSDL cư trú.

Nếu hồ sơ hợp lệ và hệ thống tự động xác thực thành công, dữ liệu sẽ được cập nhật ngay lập tức. Cơ quan bảo hiểm sẽ tự động cấp sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử và xác nhận lịch sử đóng bảo hiểm cho người dân qua mạng, không phải chờ xét duyệt thủ công.

Theo Thái Hà, Đời Sống Pháp Luật.