Quy định mới về trạm sạc xe điện: Phải dùng chung được cho nhiều loại xe

Từ 01/07/2027, Thông tư số 61/2026/TT-BCT quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện yêu cầu trạm sạc xe điện công cộng phải được thiết kế về mặt kỹ thuật sẵn sàng dùng chung cho các xe điện tương thích, công khai giá và cách tính tiền.

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 61 về quy chuẩn kỹ thuật trụ, trạm sạc xe điện. Theo đó, các trạm phải bảo đảm khả năng kỹ thuật về cổng nối, chế độ sạc và thông số kỹ thuật để dùng chung cho xe điện tương thích.

Theo quy định mới, từ 01/7/2027, hệ thống điều khiển không được làm hạn chế khả năng sạc với các cấu hình đã công bố là tương thích, nếu điều kiện kỹ thuật, xác thực và an toàn không thay đổi.

Cụ thể, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện có ký hiệu QCVN 32:2026/BCT, quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với trụ sạc, trạm sạc xe điện, bao gồm thiết bị sạc; hệ thống cáp điện, phân phối điện và đấu nối; bố trí và lắp đặt; an toàn điện; hệ thống điều khiển; quản lý vận hành và khai thác.

Quy chuẩn áp dụng đối với các trạm sạc lắp đặt tại khu vực công cộng, nơi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ và các khu vực tương tự. Đồng thời, quy chuẩn cũng áp dụng đối với trụ sạc và trạm sạc xe điện dùng để sạc cho phương tiện giao thông đường bộ chạy điện, bao gồm ô tô thuần điện (BEV), ô tô hybrid nạp điện ngoài (PHEV) và các phương tiện đường bộ chạy điện tương tự có hệ thống tích trữ năng lượng sạc lại được lắp trên xe.

Các thiết bị này phải có điện áp cấp danh định đến 1.000 V xoay chiều (AC) hoặc đến 1.500 V một chiều (DC), đồng thời có điện áp ra danh định đến 1.000 V AC hoặc 1.500 V DC.

Tuy nhiên, quy chuẩn này không áp dụng với các trạm sạc nội bộ, thiết bị sạc không dây, bộ sạc kèm theo xe và một số thiết bị thử nghiệm, nghiên cứu.

Đây là yêu cầu bắt buộc về khả năng tương thích kỹ thuật. Thông tư không quy định rõ nghĩa vụ mở dịch vụ cho xe của mọi thương hiệu, hay cấm giới hạn khách hàng theo hãng.

Đồng thời, các trạm kinh doanh dịch vụ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định chuyên ngành về xây dựng, điện lực và phòng cháy chữa cháy.

Cũng theo quy định của Bộ Công Thương, các trạm sạc dịch vụ phải công khai giá, cách tính tiền và lượng điện tiêu thụ cho người dùng trước, trong mỗi giao dịch. Các dữ liệu này cần được bảo mật, tránh việc chỉnh sửa, xóa trái phép.

Các trạm sạc đã hình thành chưa đạt chuẩn mới phải tự cải tạo, hoàn thiện

Đáng chú ý, đối với các trạm sạc thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn đã hoạt động trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành, chủ đầu tư, chủ sở hữu và đơn vị vận hành có trách nhiệm rà soát việc đáp ứng các yêu cầu an toàn trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực.

Việc khắc phục các nội dung chưa đáp ứng yêu cầu an toàn của Quy chuẩn phải được hoàn thành trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực thi hành. Các nguy cơ trực tiếp phải được xử lý ngay theo quy định. 

Đồng thời, khi sửa chữa, cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi cấu hình kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, phần được sửa chữa, cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi cấu hình phải đáp ứng Quy chuẩn và các quy định pháp luật có liên quan.

Bên cạnh đó, đối với các trạm sạc thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn đã khởi công trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành nhưng chưa được nghiệm thu, đưa vào vận hành, chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát, cập nhật thiết kế đối với phần việc chưa thi công để bảo đảm đáp ứng Quy chuẩn. 

Thêm vào đó, chủ đầu tư phải rà soát, đánh giá phần việc đã thi công trên cơ sở hồ sơ thiết kế, hồ sơ thi công và các bằng chứng kỹ thuật có liên quan. Trạm sạc chỉ được nghiệm thu, đưa vào vận hành khi đáp ứng các điều kiện quy định tại Quy chuẩn.

Theo Bộ Công Thương, riêng trong 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam tiêu thụ 17.536 ô tô điện thuần, vượt tổng lượng tiêu thụ 15.676 xe của cả năm 2023. Trong đó, xe sản xuất, lắp ráp trong nước chiếm tới 17.482 chiếc.

Sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện điện kéo theo nhu cầu lớn về hạ tầng sạc. Hiện mạng lưới trạm sạc đang được phát triển bởi nhiều đơn vị, trong đó có các hãng xe điện như VinFast, Selex, Dat Bike; doanh nghiệp năng lượng như Petrolimex; cùng một số nhà sản xuất ô tô truyền thống như Honda.

Trong khi đó, thông qua việc đầu tư vào một số đơn vị vận hành trạm sạc, Grab cũng cam kết hỗ trợ phát triển hơn 6.000 cổng sạc, góp phần mở rộng hạ tầng trạm sạc xe điện dùng chung trên toàn quốc.