Sân bay Long Thành (Đồng Nai) dự kiến khai thác thương mại từ ngày 24/12/2026, trong khi nhiều tuyến cao tốc, đường vành đai và đường địa phương vẫn đang được hoàn thiện. Bên cạnh tiến độ xây dựng, việc phân luồng giữa giao thông hành khách và vận tải hàng hóa cũng là vấn đề cần giải quyết để bảo đảm kết nối đồng bộ.
Hàng loạt tuyến đường được đẩy nhanh tiến độ
Trước thời điểm sân bay Long Thành dự kiến đón các chuyến bay thương mại, nhiều dự án giao thông trong khu vực đang được tăng tốc thi công. Mạng lưới kết nối gồm cao tốc, đường vành đai, các tuyến đường địa phương và đường sắt được định hướng phục vụ nhu cầu đi lại giữa sân bay với TP.HCM, các trung tâm công nghiệp, khu logistics và cụm cảng biển phía Nam.
Trong số đó, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây là tuyến giữ vai trò quan trọng trong việc đưa hành khách từ TP.HCM đến sân bay. Dự án đang được mở rộng đoạn gần 22km, từ nút giao Vành đai 2 TP.HCM đến nút giao cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, với quy mô 8-10 làn xe. Công trình cũng bổ sung đơn nguyên cầu Long Thành mới gồm 5 làn xe.
Theo Báo Xây dựng, ông Phạm Thanh Hải, Giám đốc Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Nam thuộc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), cho biết dự án đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành vào tháng 12/2026. Riêng cầu Long Thành mới dự kiến hoàn thiện trong năm 2027.
Một tuyến đường khác có ý nghĩa đối với mạng lưới giao thông khu vực là cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, dài khoảng 54km. Tuyến đường này tăng cường kết nối Đồng Nai với TP.HCM, sân bay Long Thành, cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải cùng các trung tâm công nghiệp và logistics.
Trong khi đó, cao tốc Bến Lức - Long Thành, dài gần 58km, đã đưa vào khai thác từ ngày 1/10/2026. Tuyến đường tạo thêm hướng lưu thông Đông - Tây, giúp phương tiện từ miền Tây đến Đồng Nai có thêm lựa chọn di chuyển mà không phải đi xuyên trung tâm TP.HCM.
Với hệ thống đường vành đai, đoạn Vành đai 3 TP.HCM từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến đường 25B, bao gồm cầu Nhơn Trạch, đã được đưa vào khai thác. Đoạn còn lại dài khoảng 11km, kết nối đến nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành, dự kiến khai thác trong quý IV/2026. Xa hơn, Vành đai 4 TP.HCM có chiều dài khoảng 207km theo quy hoạch, được kỳ vọng tăng khả năng kết nối giữa các địa phương, hỗ trợ vận chuyển hàng hóa và phát triển logistics liên vùng.
Ở khu vực cửa ngõ sân bay, hai tuyến T1 và T2 được xây dựng để phục vụ kết nối trực tiếp. Tuyến T1 dài khoảng 4,3km, nối sân bay với Quốc lộ 51; tuyến T2 dài khoảng 3,5km, kết nối T1 với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Ngoài các tuyến này, đường 25B, 25C và các tuyến ĐT769, 770B, 763 cũng góp phần kết nối khu vực Nhơn Trạch, Long Thành với sân bay và các trung tâm kinh tế lân cận. Trong đó, đường 25C nối với tuyến T1, tạo thêm hướng tiếp cận sân bay từ phía Bắc và Đông Bắc.
Ở hướng ven biển, tuyến cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành được kỳ vọng mở thêm kết nối giữa sân bay với các đô thị và khu du lịch ven biển trong tương lai. Tuyến đường này có thể hỗ trợ phát triển hoạt động du lịch, dịch vụ và mở rộng phạm vi tiếp cận sân bay từ các địa phương ven biển.
Bên cạnh đường bộ, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được định hướng kết nối trung tâm TP.HCM với sân bay bằng phương thức vận tải công cộng có năng lực chuyên chở lớn. Khi được triển khai, tuyến đường sắt sẽ góp phần giảm áp lực cho đường bộ và hạn chế sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Bài toán phân luồng khi sân bay bắt đầu hoạt động
Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và đại diện các hãng hàng không, việc hoàn thiện các tuyến giao thông kết nối là yêu cầu quan trọng để bảo đảm sân bay Long Thành có thể vận hành theo kế hoạch. Các đơn vị kiến nghị Bộ Xây dựng, chính quyền TP.HCM, Đồng Nai và các chủ đầu tư tiếp tục xử lý những vướng mắc về mặt bằng, nguồn vật liệu, đồng thời tập trung nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Tuy nhiên, khi thời điểm khai thác thương mại dự kiến từ ngày 24/12/2026 đang đến gần, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành chưa được triển khai xây dựng, còn một số dự án đường bộ vẫn trong quá trình hoàn thiện. Vì vậy, trong giai đoạn đầu, phần lớn nhu cầu đi lại đến sân bay sẽ phụ thuộc vào các tuyến đường hiện hữu và những đoạn đường mới kịp đưa vào khai thác, gồm cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cao tốc Bến Lức - Long Thành, Quốc lộ 51 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Một vấn đề cần tính toán là phân chia luồng phương tiện chở hành khách với xe vận tải hàng hóa. Do sân bay Long Thành nằm trong khu vực có nhiều khu công nghiệp, trung tâm logistics và kết nối với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, nhu cầu lưu thông của xe tải và xe container được dự báo ở mức lớn. Nếu không tổ chức giao thông hợp lý, các luồng phương tiện có thể gây áp lực lên những tuyến đường cùng phục vụ hoạt động sân bay.
ACV cho rằng cần rà soát tổng thể năng lực thông hành, khả năng kết nối và phương án điều tiết phương tiện để bảo đảm giao thông ngoại vi vận hành đồng bộ với sân bay. Việc phân chia hoạt động khai thác giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành từ tháng 12/2026 cũng cần được phối hợp chặt chẽ, phù hợp với khả năng đáp ứng của hệ thống đường bộ. Công tác điều tiết trong giai đoạn đầu có ý nghĩa quan trọng đối với việc kiểm soát lưu lượng hành khách và hạn chế nguy cơ ùn tắc.
Về lâu dài, ứng dụng hệ thống giao thông thông minh (ITS) được xem là một trong những giải pháp hỗ trợ quản lý các tuyến đường kết nối. Camera giám sát, cảm biến lưu lượng và bảng thông tin điện tử biến đổi có thể giúp cơ quan chức năng theo dõi tình hình giao thông, phát hiện sự cố, cập nhật thông tin và điều tiết phương tiện theo thời gian thực. Cùng với đó, việc đẩy nhanh các dự án giao thông công cộng, đặc biệt là đường sắt kết nối sân bay, sẽ góp phần giảm tải cho mạng lưới đường bộ.
Theo ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP Đồng Nai, trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, địa phương dự kiến dành 300.000 tỷ đồng đầu tư hạ tầng nhằm tăng cường kết nối với TP.HCM và sân bay Long Thành.
Đồng Nai hiện có hệ thống giao thông đường bộ, đường thủy, hàng không cùng mạng lưới cảng biển. Việc tiếp tục đầu tư kết nối các loại hình vận tải được địa phương xác định là hướng phát triển không gian kinh tế và đô thị đa trung tâm, gắn với các vùng động lực, trong đó có TP.HCM.
Khi sân bay Long Thành đi vào khai thác, hiệu quả vận hành sẽ không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng bên trong cảng hàng không mà còn gắn với khả năng kết nối bên ngoài. Tiến độ các dự án đường bộ, phương án phân luồng và sự phối hợp giữa các địa phương sẽ là những yếu tố quan trọng để đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa trong giai đoạn đầu hoạt động.
