Sàn chứng khoán Hồng Kông vượt Mỹ về IPO nhưng đối mặt nỗi lo sụt giá

Sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông (HKEX) đã vượt qua các sàn lớn của Mỹ như New York và Nasdaq để trở thành nơi huy động vốn từ IPO lớn nhất thế giới trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026. 

Với hơn 600 doanh nghiệp đang xếp hàng chờ niêm yết theo số liệu từ KPMG, Hồng Kông đang là nơi thu hút vốn mạnh nhất toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường này đang gặp một vấn đề lớn khi rất nhiều cổ phiếu giảm giá mạnh chỉ vài tháng sau khi lên sàn, để lại nhiều nỗi lo về chất lượng tăng trưởng thực sự.

Cổ phiếu liên tục lao dốc sau khi lập kỷ lục huy động vốn

Dù lượng vốn đổ về rất lớn, hiệu suất của các cổ phiếu mới tại Hồng Kông lại rất kém và trái ngược hoàn toàn với xu hướng chung của thế giới. Số liệu từ Wind Information cho thấy, trong số 179 doanh nghiệp lên sàn từ đầu năm 2025 đến nay, có khoảng một nửa đã bị giảm giá trong ba tháng gần nhất. Trong khi đó, chỉ số cổ phiếu mới niêm yết toàn cầu FTSE Renaissance Global IPO Index vẫn đạt mức tăng trưởng hơn 10%. 

Thực tế này khiến các cơ quan quản lý Trung Quốc rất lo ngại về tình trạng nhiều cổ phiếu được thổi giá lên quá cao trước khi tham gia vào hệ thống Stock Connect - một cơ chế cho phép nhà đầu tư ở Trung Quốc đại lục mua trực tiếp cổ phiếu ở Hồng Kông. Việc kỳ vọng có dòng tiền lớn đổ vào đã khiến nhiều mã cổ phiếu bị biến thành công cụ đầu cơ ngắn hạn thay vì phản ánh đúng giá trị của doanh nghiệp.

Minh chứng rõ ràng nhất là trong số 33 cổ phiếu được đưa vào hệ thống này vào tháng 3 năm nay, hơn một nửa đã tăng trên 100% kể từ khi IPO, đặc biệt có 8 cổ phiếu tăng hơn 300%. Tuy nhiên, ngay sau khi chính thức tham gia Stock Connect, cả 8 cổ phiếu này đều quay đầu giảm hơn 10%, trong đó công ty trí tuệ nhân tạo Deepexi đã mất tới 51% giá trị chỉ sau vài tháng. 

Nhiều chuyên gia nhận định, các quỹ đầu tư hiện nay thường mua đi bán lại nhanh chóng theo các sự kiện của Stock Connect để kiếm lời ngắn hạn. Thêm vào đó, áp lực cạnh tranh gay gắt, phí giao dịch giảm và biên lợi nhuận thu hẹp tại thị trường tài chính Trung Quốc cũng buộc các tổ chức phải ưu tiên lợi nhuận trước mắt để lấy thành tích, vô tình đẩy thị trường vào vòng xoáy đầu cơ.

Làn sóng công nghệ mới và bài học thực tế cho Việt Nam

Mặc dù gặp nhiều bất ổn về giá cổ phiếu, làn sóng IPO tại Hồng Kông vẫn rất sôi động và tiếp tục là cửa ngõ gọi vốn quốc tế quan trọng của các tập đoàn công nghệ Trung Quốc. Goldman Sachs dự báo thị trường này có thể huy động tới 60 tỷ USD trong năm 2026, tăng mạnh so với mức 36 tỷ USD của năm trước. 

Động lực tăng trưởng chính hiện nay đến từ các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc muốn tiếp cận vốn quốc tế, với hai cái tên lớn là Zhipu AI và MiniMax dự kiến cũng sẽ lên sàn và tham gia vào Stock Connect trong thời gian tới. Để duy trì sức hấp dẫn lâu dài, Hồng Kông chắc chắn sẽ phải giải quyết bài toán chất lượng tăng trưởng và củng cố lại niềm tin của các nhà đầu tư.

Diễn biến từ thị trường Hồng Kông mang lại bài học lớn cho các thị trường đang phát triển như Việt Nam. Hiện tại, các doanh nghiệp về công nghệ, AI và chuyển đổi số tại Việt Nam cũng đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ giới đầu tư. Tuy nhiên, một thị trường vốn muốn phát triển bền vững thì cần phải định giá doanh nghiệp hợp lý, minh bạch thông tin và hạn chế được dòng tiền đầu cơ ngắn hạn. Hiệu quả vận hành thực tế của doanh nghiệp sau khi lên sàn mới là thước đo chính xác nhất cho sự phát triển lâu dài, thay vì chỉ tập trung nhìn vào quy mô huy động vốn hào nhoáng ban đầu.