Sau giai đoạn nhiều doanh nghiệp hoàn tất đưa cổ phiếu lên sàn, diễn biến giá trong 250 phiên giao dịch đầu tiên đang phản ánh sự chênh lệch rõ rệt giữa kỳ vọng ban đầu và thực tế thị trường.
Ngày 22/10, cổ phiếu TCX của Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) hoàn thành phiên giao dịch thứ 250 trên sàn HOSE, đánh dấu mốc tròn một năm niêm yết. So với mức giá mở cửa trong phiên đầu tiên, TCX đã giảm 12,79%. Trong khoảng thời gian này, cổ phiếu từng có thời điểm đạt mức tăng cao nhất là 30,12%.
Trước TCX, các mã cổ phiếu khác như AIG, F88 và CRV cũng đã trải qua mốc 250 phiên giao dịch với những kết quả trái ngược. Đáng chú ý, F88 chạm mốc này vào ngày 10/8/2026 với mức tăng 92% so với giá chào sàn dù khối lượng giao dịch không lớn. Trong khi đó, AIG và CRV ghi nhận mức giảm lần lượt là 32% và 28%.
Sự chênh lệch hiệu suất giữa các cổ phiếu cho thấy giá giao dịch trong năm đầu tiên phụ thuộc vào nhiều yếu tố như định giá ban đầu, kết quả kinh doanh, dòng tiền và tình hình chung của thị trường.
Thời gian tới, các mã VPX, VCK, DCV và GEL cũng sẽ lần lượt tiến tới mốc 250 phiên. Hiện tại, phần lớn các cổ phiếu này đang giao dịch thấp hơn giá chào sàn. Mặc dù vậy, kết quả trong năm đầu tiên chưa phản ánh toàn bộ tương lai cổ phiếu, bởi diễn biến giá vẫn có thể thay đổi tùy thuộc vào sự cải thiện kết quả kinh doanh của doanh nghiệp hoặc biến động kinh tế vĩ mô.
Hoạt động niêm yết của các tân binh diễn ra trong bối cảnh giá trị IPO tăng mạnh. Theo bà Lê Thị Việt Nga, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), giai đoạn 2021-2024 chỉ có 16 doanh nghiệp IPO với tổng số vốn huy động khoảng 6.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, tính từ cuối năm 2025 đến nay, 10 doanh nghiệp IPO đã huy động tổng cộng 60.900 tỷ đồng, gấp hơn 9 lần tổng số vốn của cả 4 năm trước đó.
Bên cạnh quy mô vốn, thời gian từ lúc hoàn tất IPO đến khi niêm yết chính thức cũng được rút ngắn từ 90 ngày xuống còn 30 ngày. Trong số 10 doanh nghiệp IPO gần đây, 7 đơn vị đã lên sàn và 3 đơn vị còn lại đang hoàn thiện thủ tục.
Lãnh đạo UBCKNN nhấn mạnh, tiêu chí đánh giá thị trường IPO không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp hay quy mô vốn huy động, mà cốt lõi là chất lượng doanh nghiệp, tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn của cổ đông.
Đánh giá về khía cạnh tư vấn, ông Bùi Thế Anh, Giám đốc EY-Parthenon – Chiến lược và Thực thi (Công ty Cổ phần Tư vấn EY Việt Nam) cho rằng hiệu quả của một đợt IPO không thể chỉ đo lường bằng số tiền thu về hay giá cổ phiếu trong một vài phiên đầu. Một đợt IPO thành công đòi hỏi doanh nghiệp phải tìm đúng nhà đầu tư phù hợp để hỗ trợ về quản trị, công nghệ và phát triển kinh doanh. Đồng thời, các doanh nghiệp chuyển từ mô hình gia đình sang công ty đại chúng cần minh bạch hóa hoạt động thực chất và sử dụng nguồn vốn thu được cho các mục tiêu dài hạn, giảm sự phụ thuộc vào vốn ngắn hạn.
Về phía thị trường, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty Cổ phần Chứng khoán An Bình, nhận định mặt bằng định giá và lãi suất duy trì ở mức cao đang tạo ra nhiều áp lực trong năm nay. Áp lực lạm phát toàn cầu có thể hạ nhiệt trong năm 2027, nhưng xu hướng lãi suất trong nước vẫn phụ thuộc vào chính sách điều hành. Trường hợp nguồn lực tài chính tiếp tục dồn mạnh cho đầu tư công, mặt bằng lãi suất sẽ khó giảm nhanh.
