Quyết định bán cổ phiếu của công ty mẹ (MWG) để mua cổ phiếu của công ty con (DMX) từ Tổng giám đốc DMX phản ánh sự chênh lệch về tài sản và dòng tiền giữa hai pháp nhân. Động thái này cũng cho thấy thực trạng chiết khấu giá trị công ty mẹ và vấn đề xung đột lợi ích khi áp dụng cấu trúc niêm yết kép.
Cuối tháng 8/2026, ông Đoàn Văn Hiểu Em, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX), đăng ký bán 1 triệu cổ phiếu của công ty mẹ là Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) từ ngày 07/09 đến 06/10/2026 với lý do cơ cấu danh mục.
Đồng thời, ông đăng ký mua 732 ngàn cổ phiếu DMX từ ngày 10/09 đến 09/10/2026 để tăng sở hữu. Trước đó, ông đã chi 160 tỷ đồng mua 2 triệu cổ phiếu DMX ở đợt phát hành lần đầu vào tháng 5/2026 và mua thêm 268 ngàn cổ phiếu trong phiên chào sàn ngày 06/08/2026. Nếu hoàn tất giao dịch mới với giá 78,000 đồng/cổ phiếu, ông Hiểu Em sẽ nắm giữ hơn 4.8 triệu cổ phiếu DMX, tương đương giá trị gần 380 tỷ đồng.
Gia đình Chủ tịch Hội đồng quản trị Nguyễn Đức Tài cũng đăng ký mua tổng cộng 1.6 triệu cổ phiếu DMX trong đợt IPO với số tiền 128 tỷ đồng. Ông Nguyễn Đức Tài nắm gần 1.25 triệu cổ phiếu, hai người con của ông mỗi người chi 24 tỷ đồng để mua 300 ngàn cổ phiếu.
Việc bán ra 1 triệu cổ phiếu MWG làm tăng lượng cung cổ phiếu công ty mẹ trên thị trường. Ở chiều ngược lại, việc đăng ký mua 732 ngàn cổ phiếu DMX tạo lực cầu hỗ trợ thị giá DMX quanh mức 78,000 – 80,000 đồng/cổ phiếu sau một tháng niêm yết.
Báo cáo 7 tháng đầu năm 2026 của MWG cho thấy doanh thu thuần hợp nhất đạt 111.4 ngàn tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 60% kế hoạch năm (185 ngàn tỷ đồng). Trong đó, chuỗi Điện Máy Xanh đóng góp 45% doanh thu, chuỗi Thế Giới Di Động và TopZone đóng góp 22.5%. Tổng cộng nhóm bán lẻ điện thoại và điện máy chiếm 67.5% doanh thu tập đoàn và là nguồn tạo dòng tiền chính.
Báo cáo riêng của DMX ghi nhận doanh thu 7 tháng đạt 75.2 ngàn tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ. Mức tăng trưởng doanh thu trên cùng cửa hàng (SSSG) đạt 30%. Doanh thu từ dịch vụ mua trả chậm tăng 47%, chiếm 38% tổng doanh thu của DMX. Tại Indonesia, liên doanh EraBlue mở thêm 102 cửa hàng, đạt quy mô 283 điểm bán và thu về 2,228 tỷ IDR doanh thu, tăng 89%.
Về phía các mảng do công ty mẹ MWG quản lý trực tiếp, chuỗi Bách Hóa Xanh đạt 33.9 ngàn tỷ đồng doanh thu (chiếm 30.5%), đã mở thêm 819 điểm bán lên mức 3,378 cửa hàng. Dù có lãi ở cấp độ cửa hàng, chuỗi này vẫn phải chi trả chi phí kho vận và mở rộng. Chuỗi nhà thuốc An Khang (420 cửa hàng) và AvaKids (95 cửa hàng) đang tái cơ cấu để tìm điểm hòa vốn. Ngoài ra, MWG phải gánh chi phí quản lý tập đoàn và các nghĩa vụ tài chính khác.
Sự chênh lệch về hiệu quả kinh doanh khiến việc sở hữu cổ phiếu DMX giúp nhà đầu tư nhận dòng tiền từ mảng điện máy mà không bị ảnh hưởng bởi chi phí của các mảng đang đầu tư. Cổ đông giữ cổ phiếu MWG chấp nhận việc lợi nhuận mảng điện máy được dùng để bù đắp cho các mảng kinh doanh chưa đạt hiệu quả cao.
Quy mô vốn hóa của DMX và MWG đang ở mức tương đương. Với 1.27 tỷ cổ phiếu lưu hành và giá 78,000 đồng/cổ phiếu, vốn hóa DMX đạt xấp xỉ 99 ngàn tỷ đồng. Vốn hóa tập đoàn mẹ MWG ở mức 108 ngàn tỷ đồng. Khoảng cách chưa tới 10 ngàn tỷ đồng phản ánh việc thị trường định giá các mảng còn lại của MWG (Bách Hóa Xanh, An Khang, AvaKids và tiền mặt) ở mức thấp so với vốn đầu tư.
Hiện tượng này xảy ra do cơ chế chiết khấu công ty mẹ. Khi công ty con niêm yết riêng, dòng tiền có xu hướng mua trực tiếp cổ phiếu công ty con để tránh rủi ro phân bổ vốn ở công ty mẹ. Do đó, cổ phiếu công ty mẹ thường bị định giá thấp hơn giá trị tài sản ròng của các khoản vốn đang nắm giữ.
Trường hợp tương tự từng xảy ra tại Hàn Quốc khi LG Chem niêm yết công ty con LG Energy Solution vào tháng 1/2022. Dòng vốn tập trung vào cổ phiếu LG Energy Solution làm cổ phiếu LG Chem giảm 64% từ đỉnh. Đến cuối năm 2025, giá trị cổ phần LG Chem giữ tại công ty con đạt 68 ngàn tỷ Won, trong khi vốn hóa của LG Chem chỉ đạt 24.8 ngàn tỷ Won.
Tại Việt Nam, việc quỹ Dragon Capital đầu tư tối thiểu 50 triệu USD vào DMX từ đợt IPO cho thấy các tổ chức ưu tiên rót vốn trực tiếp vào đơn vị tạo dòng tiền chính.
Rủi ro xung đột lợi ích xuất hiện khi lãnh đạo cấp cao nắm giữ lượng lớn cổ phiếu tại công ty con nhưng vẫn quyết định chính sách ở công ty mẹ. Việc Tổng giám đốc DMX sở hữu lượng cổ phiếu DMX trị giá gần 380 tỷ đồng và giảm sở hữu tại MWG khiến lợi ích cá nhân gắn liền với kết quả của DMX.
Bên cạnh đó, cổ đông nắm giữ MWG trước đợt IPO DMX bị giảm tỷ lệ sở hữu gián tiếp ở mảng điện máy và không có quyền mua ưu đãi. Để giữ tỷ lệ sở hữu ở mảng này, cổ đông buộc phải mua cổ phiếu DMX trên sàn theo giá thị trường.
Cấu trúc niêm yết kép cũng tạo ra bài toán phân bổ vốn. Ban điều hành sẽ gặp khó khăn khi cân nhắc việc dùng dòng tiền từ DMX để hỗ trợ vốn cho Bách Hóa Xanh hay An Khang, giữa một bên là bảo vệ biên lợi nhuận của DMX và một bên là trách nhiệm với công ty mẹ MWG.
