Tuyến cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên (CT.03), đoạn qua tỉnh Sơn La, được đề xuất đầu tư dài khoảng 179,5 km, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80 km/h. Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư 63.120 tỷ đồng, dự kiến cơ bản hoàn thành các hạng mục chính trong năm 2030.
UBND tỉnh Sơn La vừa gửi Tờ trình số 822/TTr-UBND tới Chính phủ và Hội đồng thẩm định Nhà nước, đề nghị tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên (CT.03), đoạn thuộc địa phận tỉnh Sơn La.
Trước đó, ngày 7/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1948/QĐ-TTg thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước đối với dự án. Hội đồng do Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm Chủ tịch, hai Phó chủ tịch là Thứ trưởng Bộ Tài chính và Thứ trưởng Bộ Xây dựng. Đây là dự án quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, được tỉnh Sơn La đề xuất sử dụng vốn ngân sách trung ương.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến có điểm đầu tại khoảng Km85+300, giao với Quốc lộ 43 thuộc phường Vân Sơn, tỉnh Sơn La, nối tiếp điểm cuối của dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, đoạn qua Sơn La. Điểm cuối nằm tại khoảng Km264+800, thuộc khu vực xã Mường Bám, tỉnh Sơn La, giáp xã Mường Lạn, tỉnh Điện Biên, kết nối với dự án cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang, đoạn thuộc tỉnh Điện Biên.
Tổng chiều dài tuyến khoảng 179,5 km, đi qua 18 xã, phường của tỉnh Sơn La, gồm Vân Sơn, Thảo Nguyên, Đoàn Kết, Tân Yên, Chiềng Hặc, Yên Châu, Yên Sơn, Mai Sơn, Chiềng Mung, Chiềng Mai, Chiềng Cơi, Mường Chanh, Muổi Nọi, Nậm Lầu, Thuận Châu, Mường É, Long Hẹ và Mường Bám.
Quy mô đầu tư được đề xuất phù hợp với Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch, tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình - Sơn La - Điện Biên (CT.03), đoạn từ Hòa Bình đến Điện Biên, được định hướng xây dựng hoàn chỉnh 4 làn xe, với tiến trình đầu tư trước năm 2030.
Trên cơ sở đó, tỉnh Sơn La đề xuất xây dựng tuyến với nền đường rộng 22 m, quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh và tốc độ thiết kế 80 km/h. Tuyến có làn dừng xe khẩn cấp liên tục, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Do đi qua địa hình miền núi bị chia cắt bởi nhiều dãy núi, thung lũng, sông và suối, công trình dự kiến có hệ thống cầu với tổng chiều dài khoảng 34,5 km. Dự án cũng bố trí một vị trí hầm gồm hai ống hầm độc lập, tổng chiều dài khoảng 1,3 km, cùng 14 nút giao liên thông khác mức.
Các hạng mục đi kèm gồm đường gom, đường kết nối, cầu vượt ngang, hệ thống giao thông thông minh, thu phí điện tử không dừng, chiếu sáng tại các nút giao, trạm dừng nghỉ và công trình bảo đảm an toàn giao thông.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 63.120 tỷ đồng, dự kiến bố trí từ ngân sách trung ương. Trong đó, chi phí xây dựng và thiết bị chiếm khoảng 41.961 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 8.622 tỷ đồng. Phần kinh phí còn lại dành cho quản lý dự án, tư vấn, các chi phí khác và dự phòng.
Riêng chi phí xây dựng cầu và hầm được tính toán ở mức khoảng 21.880 tỷ đồng, tương đương hơn 52% tổng chi phí xây dựng và thiết bị. Tỷ trọng này phản ánh khối lượng công trình cầu, hầm lớn do điều kiện địa hình trên tuyến.
Về giải phóng mặt bằng, dự án dự kiến sử dụng khoảng 2.230 ha đất tại tỉnh Sơn La. UBND tỉnh đang rà soát phạm vi thu hồi đất, xác định số hộ dân bị ảnh hưởng và xây dựng phương án tái định cư. Các địa phương liên quan cũng được phối hợp chuẩn bị điều kiện để triển khai bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư sau khi dự án được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.
Nhu cầu vốn thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến khoảng 44.184 tỷ đồng, tương đương 70% tổng mức đầu tư sơ bộ. Khoảng 18.936 tỷ đồng còn lại được đề xuất bố trí trong giai đoạn 2031 - 2035.
Để phục vụ quá trình triển khai, UBND tỉnh Sơn La kiến nghị áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù liên quan đến thẩm định khả năng cân đối vốn, chỉ định thầu, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, bố trí bãi đổ chất thải rắn xây dựng và quản lý tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước.
Các đề xuất này cần được xem xét trong quá trình thẩm định, làm rõ căn cứ pháp lý, tính cần thiết và phạm vi áp dụng, đồng thời xác định biện pháp kiểm soát rủi ro nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế thất thoát và lãng phí.
Theo kế hoạch dự kiến, công tác chuẩn bị đầu tư được thực hiện từ năm 2026. Tỉnh Sơn La đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành các hạng mục chính trong năm 2030; các tuyến đường gom, đường hoàn trả và công tác quyết toán dự kiến hoàn tất trong năm 2031.
Trước mắt, địa phương tập trung hoàn thiện hồ sơ và thủ tục thẩm định để trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư tại kỳ họp cuối năm 2026. Tỉnh cũng phối hợp với các bộ, ngành làm rõ khả năng cân đối vốn, phương án giải phóng mặt bằng và điều kiện tổ chức thi công.
Cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên (CT.03) là một phần trong hành lang giao thông kết nối Hà Nội với khu vực Tây Bắc và Cửa khẩu quốc tế Tây Trang. Khi được đầu tư, tuyến đường sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc theo quy hoạch, tăng hiệu quả khai thác các đoạn Hà Nội - Hòa Bình - Mộc Châu đã và đang được triển khai, đồng thời giảm áp lực cho Quốc lộ 6 và rút ngắn thời gian di chuyển.
Bên cạnh việc nâng cao năng lực vận tải, dự án được kỳ vọng hỗ trợ hoạt động logistics, công nghiệp chế biến nông sản, thương mại và du lịch. Tuyến đường cũng có thể tạo thuận lợi cho giao thương giữa khu vực Tây Bắc với các tỉnh Bắc Lào, góp phần phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới.
