Hội đồng thẩm định nhà nước đề nghị UBND TP. Đồng Nai bổ sung căn cứ pháp lý, giải trình việc tăng tổng mức đầu tư, rà soát tiến độ và đánh giá lại khả năng hoàn vốn trước khi tiếp tục xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành.
Hội đồng thẩm định nhà nước vừa ban hành Thông báo số 213/TB-HĐTĐNN về kết luận phiên họp thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước), diễn ra ngày 9/10/2026.
Hội đồng ghi nhận những nỗ lực của UBND TP. Đồng Nai trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, tiếp thu và giải trình các ý kiến thẩm định. Đây là tuyến giao thông có vai trò kết nối liên vùng, đặc biệt quan trọng đối với TP. Đồng Nai và khu vực Tây Nguyên. Tuy nhiên, hồ sơ điều chỉnh hiện vẫn còn những nội dung chưa đủ cơ sở để xem xét, nhất là căn cứ pháp lý, phương án tăng vốn, tiến độ thực hiện và hiệu quả tài chính của dự án.
Dự án đã được Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 138/2024/QH15 ngày 28/6/2024. Các dự án thành phần cũng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và ký kết hợp đồng với nhà đầu tư. Vì vậy, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư cần được xem xét trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành.
UBND TP. Đồng Nai giải trình rằng những biến động địa chính trị và xung đột giữa các quốc gia đã làm tăng giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển, khiến tổng mức đầu tư cao hơn phương án ban đầu. Địa phương cho rằng các yếu tố này thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc liên quan đến thay đổi quy hoạch, chính sách, pháp luật, từ đó đề xuất điều chỉnh theo quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Tuy nhiên, sau khi rà soát và trao đổi, Hội đồng thẩm định nhà nước nhận định các nguyên nhân được địa phương đưa ra chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật PPP. Hội đồng đề nghị UBND TP. Đồng Nai nghiên cứu ý kiến của các thành viên, bổ sung căn cứ và hoàn thiện hồ sơ. Nếu cần thiết, địa phương phải báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét cơ chế phù hợp.
Bên cạnh vấn đề pháp lý, hồ sơ dự án cần được rà soát để bảo đảm thống nhất về thông tin, số liệu và cập nhật đầy đủ các căn cứ liên quan. Những nội dung còn thiếu về sự phù hợp với quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, tác động đến quốc phòng, an ninh và môi trường cũng cần được bổ sung. Hội đồng đồng thời yêu cầu địa phương căn cứ Báo cáo số 765/BC-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ về tình hình triển khai Nghị quyết số 138/2024/QH15 để hoàn thiện nội dung giám sát, đánh giá trước khi tổ chức thực hiện.
Đối với phương án điều chỉnh tổng mức đầu tư, Hội đồng yêu cầu làm rõ nguyên nhân tăng vốn, căn cứ xác định chi phí và thời điểm tính toán. Các khoản phát sinh phải được xác định dựa trên cơ sở pháp lý và kỹ thuật phù hợp. Trong đó, địa phương cần rà soát quy mô các hạng mục giao thông xuyên núi, cầu cạn và công trình khác thuộc Dự án thành phần 1; đồng thời sử dụng suất vốn đầu tư xây dựng do Bộ Xây dựng ban hành tại Quyết định số 425/QĐ-BXD để đánh giá chi phí. Giá nhiên liệu, vật liệu, nhân công và vận chuyển cũng cần được cập nhật theo diễn biến thị trường.
Về tiến độ, Hội đồng đề nghị đánh giá toàn bộ quá trình triển khai từ khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư đến nay, đối chiếu với các mốc được quy định tại Nghị quyết số 138/2024/QH15 và Nghị quyết số 147/NQ-CP ngày 20/9/2024 của Chính phủ. Việc đánh giá cần xác định rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan, những khó khăn, vướng mắc và trách nhiệm của các bên liên quan dẫn đến chậm triển khai Dự án thành phần 1. Trên cơ sở đó, UBND TP. Đồng Nai cần nghiên cứu phương án tổ chức thực hiện nhằm phấn đấu hoàn thành sớm hơn tiến độ đang đề xuất điều chỉnh.
Khả năng thu hồi vốn cũng là nội dung cần được làm rõ. Hội đồng yêu cầu địa phương rà soát các tính toán sơ bộ, bổ sung dữ liệu dự báo lưu lượng giao thông có độ tin cậy, từ đó đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của những biến động hiện nay đến hiệu quả tài chính của dự án. Việc so sánh cần đặt trong tương quan với thời điểm chủ trương đầu tư được phê duyệt và thời điểm ký kết hợp đồng Dự án thành phần 1.
Theo phương án UBND TP. Đồng Nai đã trình Thủ tướng Chính phủ, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án dự kiến tăng từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng, tương đương tăng thêm 2.494 tỷ đồng.
Cơ cấu nguồn vốn cũng được đề xuất điều chỉnh. Vốn ngân sách trung ương dự kiến tăng lên 18.994,5 tỷ đồng, trong đó cần bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng. Vốn ngân sách địa phương giữ nguyên ở mức 2.233,5 tỷ đồng, trong khi phần vốn do nhà đầu tư thu xếp giảm xuống còn 6.806 tỷ đồng.
Đáng chú ý, với Dự án thành phần 1 triển khai theo phương thức PPP, địa phương đề xuất nâng vốn nhà nước tham gia từ 6.842 tỷ đồng lên 15.300 tỷ đồng, tương đương 69,21% sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án thành phần này. Theo UBND TP. Đồng Nai, việc tăng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước nhằm tháo gỡ khó khăn trong thu xếp tín dụng, cải thiện phương án tài chính và nâng cao tính khả thi khi triển khai. Nếu giữ nguyên cơ cấu vốn theo hợp đồng BOT đã ký, thời gian hoàn vốn có thể lên tới 34 năm 4 tháng.
Ngoài phương án tăng tổng mức đầu tư và điều chỉnh nguồn vốn, UBND TP. Đồng Nai còn đề xuất thay đổi thời gian hoàn thành dự án. Theo đó, công trình dự kiến được đưa vào khai thác trong năm 2028, thay cho mục tiêu cơ bản hoàn thành năm 2026 và bắt đầu khai thác từ năm 2027 theo chủ trương đã được Quốc hội chấp thuận.
Hội đồng thẩm định nhà nước đề nghị UBND TP. Đồng Nai khẩn trương tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện hồ sơ và tài liệu kèm theo, trong đó có ý kiến của Bộ Tài chính. Sau khi nhận được hồ sơ bổ sung, Tổ chuyên gia thẩm định liên ngành sẽ tổng hợp kết quả, xây dựng báo cáo thẩm định và lấy ý kiến biểu quyết của các thành viên Hội đồng trước khi trình Chủ tịch Hội đồng xem xét.
