Sau một thời gian dài trầm lắng, lộ trình thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đang xuất hiện những chuyển động mới.
Đáng quan tâm nhất là kế hoạch PVN bán bớt vốn tại Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), hai doanh nghiệp quy mô lớn, hoạt động trong những lĩnh vực quan trọng của ngành dầu khí và đang niêm yết trên thị trường chứng khoán.
PVN dự kiến bán 2-5% vốn tại GAS và BSR. Trước hết, đây là bước đi nhằm bảo đảm quy định về tỷ lệ sở hữu của công ty đại chúng. Tuy nhiên, xét về quy mô và chất lượng tài sản, đây có thể trở thành những thương vụ lớn trên thị trường vốn nếu được triển khai đúng tiến độ và với phương án bán phù hợp.
PVN hiện đang thương thảo hợp đồng tư vấn định giá hai doanh nghiệp. Theo lộ trình dự kiến, việc định giá sẽ hoàn tất chậm nhất vào tháng 12/2026. Sau đó, phần vốn nhà nước dự kiến được bán thông qua đấu giá công khai tại các sở giao dịch chứng khoán.
Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng so với việc doanh nghiệp bán cổ phiếu quỹ. Với cổ phiếu quỹ, doanh nghiệp có thể giao dịch theo phương thức thỏa thuận hoặc khớp lệnh trên sàn mà không bắt buộc định giá lại. Ngược lại, việc thoái vốn nhà nước phải tuân thủ quy trình định giá và bán vốn chặt chẽ; lượng cổ phiếu này có thể được bán ngoài sàn và ngoài biên độ giao dịch thông thường.
Trong danh mục các doanh nghiệp thuộc họ PVN, GAS và BSR là hai cái tên có sức hút đặc biệt đối với giới đầu tư.
GAS là doanh nghiệp chủ lực trong lĩnh vực khí, giữ vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng khí của Việt Nam. Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 cho thấy hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đang tăng trưởng tích cực. Tổng công ty ghi nhận 43.205 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 44% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu tăng trưởng cùng hiệu quả giá vốn được cải thiện giúp biên lợi nhuận gộp tăng từ 16,4% lên 18%. Lợi nhuận trước thuế đạt 7.443 tỷ đồng, tăng 24% so với cùng kỳ, đồng thời là mức lợi nhuận quý cao nhất trong lịch sử hoạt động.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, GAS đạt 81.268 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 46% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt 9.025 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 8.804 tỷ đồng, tăng lần lượt 19% và 17%. Năm 2026, GAS đặt mục tiêu 142.000 tỷ đồng doanh thu hợp nhất và 11.200 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Như vậy, sau nửa đầu năm, doanh nghiệp đã hoàn thành khoảng 57% kế hoạch doanh thu và hơn 80% mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm.
GAS cũng sở hữu lượng tiền mặt và tiền gửi vượt trội. Tại ngày 30/6, doanh nghiệp nắm giữ 45.456 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi ngắn hạn, tương đương khoảng 44% tổng tài sản. Riêng 6 tháng đầu năm, lượng tiền này mang về 680 tỷ đồng doanh thu tài chính từ lãi tiền gửi.
Về phía BSR, doanh nghiệp vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất và sở hữu quy mô tài sản, doanh thu lớn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, BSR ghi nhận 104.636 tỷ đồng doanh thu thuần và 15.727 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng 52% và gấp khoảng 13 lần cùng kỳ năm trước. Kết quả này tương đương hơn 7 lần kế hoạch lợi nhuận cả năm.
Cả GAS và BSR đều có thanh khoản cổ phiếu và mức độ nhận diện cao trên thị trường. Vì vậy, việc xuất hiện thêm nguồn cung cổ phiếu từ Nhà nước có thể trở thành sự kiện được các nhà đầu tư tổ chức quan tâm, dù tỷ lệ vốn dự kiến bán ra không lớn và chưa làm thay đổi vai trò của Nhà nước tại doanh nghiệp. Câu chuyện thoái vốn tại hai doanh nghiệp này có thể được nhìn nhận theo hướng tích cực: bổ sung nguồn cung cổ phiếu chất lượng, đồng thời tạo thêm cơ hội cho dòng vốn tổ chức tham gia vào các doanh nghiệp đầu ngành.
