Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) không còn quy định về sở hữu chung cư có thời hạn như phương án trước đây mà chuyển sang xác định thời hạn sử dụng theo tuổi thọ công trình. Cùng với đó, Bộ Xây dựng cũng đưa ra định hướng phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp với mức dự kiến khoảng 40-50 triệu đồng/m2 nhằm góp phần điều tiết thị trường.
Một trong những nội dung được quan tâm tại Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) là cơ chế quản lý thời hạn sử dụng nhà chung cư. Theo Bộ Xây dựng, phương án quy định sở hữu chung cư có thời hạn đã được rút khỏi dự thảo luật, thay vào đó việc sử dụng công trình sẽ căn cứ vào kết quả kiểm định chất lượng sau thời gian khai thác.

Sáng 15/7, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã trình bày những nội dung chính của dự thảo và làm rõ một số vấn đề nhận được nhiều ý kiến trong quá trình lấy ý kiến.
Đóng góp ý kiến tại hội nghị, PGS.TS Lê Minh Thông đánh giá cao phương án từng được đưa vào dự thảo trước đây về sở hữu nhà chung cư có thời hạn.
Theo ông, đây là hướng tiếp cận có thể góp phần thúc đẩy xu hướng thuê nhà thay vì tâm lý ưu tiên mua và sở hữu nhà để tích lũy tài sản.
Ông cho rằng hiện nay nhiều người vẫn coi nhà ở là tài sản để truyền lại cho thế hệ sau, trong khi công trình xây dựng đều có tuổi thọ nhất định. Điều này dẫn đến những khó khăn khi xử lý các chung cư xuống cấp, hết thời hạn sử dụng hoặc cần phá dỡ để xây dựng lại.
"Tôi đề nghị tiếp tục cân nhắc để thúc đẩy tâm lý thuê nhà chứ không phải tâm lý mua nhà để đầu cơ", ông Lê Minh Thông nêu quan điểm.
Trao đổi về nội dung này, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết phương án quy định sở hữu chung cư có thời hạn từng được đưa vào dự thảo theo tinh thần đổi mới.
Tuy nhiên, sau quá trình rà soát và tiếp thu ý kiến góp ý, cơ quan soạn thảo đã quyết định không tiếp tục giữ quy định này trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, dự thảo hiện xác định thời hạn sử dụng nhà chung cư căn cứ theo tuổi thọ của công trình xây dựng.
Ông lấy ví dụ, sau khoảng 50 năm hoặc 70 năm sử dụng, công trình sẽ được kiểm định để đánh giá chất lượng.
Nếu kết quả kiểm định cho thấy công trình vẫn bảo đảm an toàn, thời gian sử dụng sẽ được gia hạn.
Ngược lại, nếu công trình được xác định không còn bảo đảm an toàn và thuộc diện nguy hiểm, tòa nhà sẽ phải phá dỡ để đầu tư xây dựng lại bằng nguồn kinh phí của người dân trong tòa nhà.
Theo phương án này, việc tiếp tục sử dụng hay phá dỡ chung cư sẽ không căn cứ vào một mốc thời gian cố định mà phụ thuộc vào kết quả kiểm định chất lượng thực tế của công trình.
Ngoài nội dung về chung cư, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cũng thông tin thêm về chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp được đưa vào dự thảo.
Theo ông, loại hình này khác với nhà ở xã hội. Trong khi nhà ở xã hội có diện tích dưới 70 m2, nhà ở thương mại giá phù hợp có thể có diện tích lớn hơn, đồng thời được phát triển theo nhiều hình thức và mô hình dự án khác nhau.
Đây được xác định là một chính sách có sự hỗ trợ của Nhà nước nhằm góp phần giảm giá bán và điều tiết thị trường bất động sản.
Để giảm giá thành, Bộ Xây dựng cho biết một trong những giải pháp là giao đất theo bảng giá đất để địa phương triển khai loại hình nhà ở này.

Theo đó, Nhà nước vẫn thu ngân sách nhưng việc xác định tiền sử dụng đất sẽ căn cứ theo bảng giá đất cố định, thay vì đấu giá, đấu thầu hoặc áp dụng hệ số điều chỉnh. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư xây dựng sẽ được tính đúng và tính đủ nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư các dự án bảo đảm chất lượng công trình.
Dự thảo cũng không quy định mức giá bán cố định để tránh tình trạng cắt giảm chi phí quá mức ảnh hưởng đến chất lượng nhà ở.
Ngoài ra, lợi nhuận của chủ đầu tư sẽ được kiểm soát với mức dự kiến khoảng 15% cộng các chi phí hợp lý.
Theo tính toán được Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nêu tại hội nghị, mức giá trung bình của loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp dự kiến khoảng 40-50 triệu đồng/m2, thay vì khoảng 70-100 triệu đồng/m2 như mặt bằng giá hiện nay.
Tại Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ Xây dựng cho biết đã rút quy định về sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo và chuyển sang quản lý thời hạn sử dụng theo tuổi thọ công trình thông qua kiểm định chất lượng. Đồng thời, dự thảo cũng đưa ra định hướng phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp với cơ chế về đất đai, chi phí và lợi nhuận nhằm góp phần điều tiết thị trường bất động sản.