Thủ tướng chỉ đạo nghiên cứu hỗ trợ thuê nhà dài hạn thay vì chờ mua nhà

Chính phủ đang thúc đẩy mạnh mẽ chương trình phát triển nhà ở cho công nhân và người thu nhập thấp với định hướng mới là bảo đảm quyền có chỗ ở thay vì chỉ tập trung vào sở hữu nhà ở. Nhiều dự án nhà ở cho thuê bằng nguồn vốn nhà nước dự kiến sẽ được triển khai ngay trong tháng 6 nhằm đáp ứng nhu cầu an cư ngày càng cấp thiết của người lao động.

Tại chương trình đối thoại với người lao động, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giải quyết bài toán nhà ở cho công nhân, đặc biệt tại các địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp và khu chế xuất.

Theo Thủ tướng, điểm đáng chú ý trong định hướng chính sách lần này là sự thay đổi về tư duy phát triển nhà ở. Thay vì chỉ tập trung hỗ trợ người dân sở hữu nhà, Nhà nước sẽ chú trọng bảo đảm quyền có chỗ ở ổn định cho mọi người dân, nhất là nhóm lao động có thu nhập thấp.

"Quan trọng nhất là chuyển đổi tư duy, từ chỗ chỉ lo sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền có nhà ở. Với những người chưa có điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để thuê nhà dài hạn, ổn định với mức giá phù hợp thu nhập của người lao động", Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo người đứng đầu Chính phủ, nhà ở công nhân không đơn thuần là những khu căn hộ để ở mà cần được phát triển đồng bộ với các tiện ích xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa và các dịch vụ công cộng thiết yếu khác.

Hiện các bộ, ngành và địa phương đang được chỉ đạo rà soát quy hoạch khu công nghiệp, dành quỹ đất phù hợp để phát triển các dự án nhà ở cho thuê phục vụ công nhân và người lao động.

Thủ tướng cho biết ngay trong tháng 6, nhiều địa phương sẽ triển khai các dự án nhà ở cho thuê bằng nguồn vốn nhà nước. Trước mắt, Nhà nước sẽ trực tiếp đầu tư xây dựng, sau đó có thể thuê doanh nghiệp quản lý và vận hành nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ cũng như giá thuê phù hợp với khả năng chi trả của người lao động.

Song song với việc đầu tư mới, Chính phủ cũng đang nghiên cứu phương án mua lại một số dự án nhà ở xã hội để nhanh chóng bổ sung nguồn cung nhà ở cho thuê, đáp ứng nhu cầu cấp bách trong ngắn hạn.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành được giao nghiên cứu cơ chế ưu đãi về tín dụng, thuế và lãi suất nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê dài hạn.

Theo Thủ tướng, các chính sách liên quan sẽ tiếp tục được hoàn thiện và trình Quốc hội xem xét trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản vào cuối năm nay.

Không chỉ tập trung vào nhà ở thương mại hay nhà ở xã hội để bán, Chính phủ xác định cần ưu tiên phát triển các loại hình nhà ở cho thuê, nhà ở dành cho công nhân và các nhóm đối tượng chính sách.

Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục làm việc với các địa phương có đông lao động như TP.HCM, Đồng Nai cùng nhiều trung tâm công nghiệp lớn khác nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án nhà ở công nhân trên phạm vi cả nước.

Tại buổi trao đổi, bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình (Hà Nội), cho biết nhà ở vẫn là vấn đề được đông đảo công nhân quan tâm nhất hiện nay.

Theo bà, phần lớn người lao động tại các đô thị lớn là lao động ngoại tỉnh, phải thuê trọ trong điều kiện hạn chế về diện tích và tiện nghi sinh hoạt.

"Nhiều gia đình công nhân có từ 4-5 thành viên nhưng chỉ sinh hoạt trong căn phòng khoảng 10-15m². Gánh nặng chi phí thuê trọ, điện nước và sinh hoạt ngày càng tăng đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và hiệu quả lao động", bà Thanh phản ánh.

Đại diện tổ chức công đoàn cũng cho rằng nhu cầu của người lao động hiện không chỉ dừng ở thuê nhà mà còn bao gồm nhu cầu thuê mua và mua nhà ở xã hội để ổn định cuộc sống lâu dài. Vì vậy, cần tiếp tục phát triển các chương trình nhà ở phù hợp về giá, gần nơi làm việc và được kết nối với hệ thống giáo dục, y tế và văn hóa.

Thông tin thêm về chương trình phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành và triển khai khoảng 720.000 căn nhà ở xã hội. Trong số này, hơn 180.000 căn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 180.000 hộ gia đình.

Đáng chú ý, khoảng 42.000 căn được phát triển theo mô hình nhà ở cho thuê.

Riêng trong 5 tháng đầu năm 2026, thêm khoảng 91.000 căn nhà ở xã hội tiếp tục được triển khai, bao gồm các dự án nhà ở cho thuê phục vụ công nhân và người lao động.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, thị trường nhà ở vẫn tồn tại nhiều bất cập. Trong khi nguồn cung nhà ở thương mại liên tục gia tăng thì phân khúc dành cho người thu nhập thấp và công nhân vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Ông cho rằng một trong những nguyên nhân chính là thị trường nhiều năm qua tập trung phát triển sản phẩm để bán, trong khi nhà ở cho thuê dài hạn chưa nhận được sự quan tâm tương xứng. Cùng với đó, giá nhà thương mại vẫn ở mức cao, vượt khả năng tiếp cận của đa số người lao động.

Bộ trưởng cũng nhận định tâm lý ưu tiên sở hữu nhà ở của người dân là một trong những yếu tố khiến thị trường nhà cho thuê phát triển chậm hơn nhu cầu thực tế.

Từ góc độ thị trường, việc Chính phủ định hướng phát triển mạnh nhà ở cho thuê đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong chính sách an sinh nhà ở. Mô hình này có thể giúp mở rộng khả năng tiếp cận chỗ ở cho nhóm lao động thu nhập thấp trong bối cảnh giá nhà ở tại nhiều đô thị lớn liên tục duy trì ở mức cao.

Bên cạnh đó, xu hướng phát triển các khu nhà ở công nhân gắn với hệ sinh thái dịch vụ như trường học, y tế và tiện ích công cộng được xem là hướng đi phù hợp với quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp hiện nay. Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này không chỉ cải thiện điều kiện sống cho người lao động mà còn góp phần nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư và ổn định nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp.

Việc chuyển trọng tâm từ hỗ trợ sở hữu sang bảo đảm quyền có chỗ ở cho người dân cho thấy cách tiếp cận mới trong chính sách nhà ở của Chính phủ. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở của hàng triệu công nhân ngày càng gia tăng, các chương trình phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết bài toán an cư, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường lao động và kinh tế - xã hội trong thời gian tới.