Tổng thống Trump tạm dừng chiến dịch 'Project Freedom' dẫn tàu thuyền qua eo biển Hormuz

Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Donald Trump cho biết quyết định liên quan đến chiến dịch Project Freedom được đưa ra một phần dựa trên việc “đã đạt tiến triển lớn” hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với Iran. Theo ông Trump, Project Freedom sẽ được tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không.

Thông tin này được cho là đã góp phần khiến hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng điểm, trong bối cảnh nhà đầu tư kỳ vọng một thỏa thuận hòa bình có thể chấm dứt cuộc chiến Mỹ – Iran và mở lại eo Hormuz—tuyến đường biển có vai trò then chốt đối với kinh tế toàn cầu.

Diễn biến đảo chiều của chính quyền Mỹ

Động thái tạm dừng Project Freedom được mô tả là một bước đảo chiều bất ngờ so với vài giờ trước đó. Trước đó, Nhà Trắng vẫn mô tả Project Freedom là một chiến dịch có “vai trò sống còn” đối với hàng nghìn thủy thủ dân sự.

Theo thông tin từ chính quyền ông Trump, khoảng 23.000 thủy thủ trên các tàu treo cờ hoặc thuộc 87 quốc gia và vùng lãnh thổ đã bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư do Iran gần như phong tỏa tuyến vận tải qua eo Hormuz.

Mục tiêu “giải cứu” theo Nhà Trắng

Tại Nhà Trắng, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết mục tiêu của Project Freedom là “giải cứu” các thủy thủ mà ông cho rằng đã bị chính quyền Iran bỏ mặc. Ông Rubio nêu rằng các quốc gia—phần lớn không tham gia hoạt động quân sự—giờ đây đối mặt rủi ro không chỉ về hàng hóa, mà còn về an toàn công dân do lệnh phong tỏa.

Ông Rubio cũng cho biết các thủy thủ gần như không có khả năng tự bảo vệ, bị cô lập, thiếu lương thực và ít nhất 10 người đã thiệt mạng do lệnh phong tỏa của Iran.

Quy mô chiến dịch Project Freedom trước khi tạm dừng

Ông Trump công bố Project Freedom vào tối Chủ nhật (3/5). Theo kế hoạch, quân đội Mỹ sẽ dẫn đường để các tàu thuyền của các quốc gia bị mắc kẹt quanh Hormuz có thể rời khỏi khu vực một cách an toàn.

Tối cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ sẽ triển khai các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay hoạt động trên đất liền và trên biển, các hệ thống không người lái hoạt động trên nhiều địa hình, cùng 15.000 quân nhân để thực hiện chiến dịch.

Tác động và sức ép từ phía Iran

Trong khi Mỹ triển khai các bước đi liên quan đến Project Freedom, Iran được cho là đã đáp trả bằng lập trường cứng rắn hơn. Điều này khiến khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Washington—vốn được mô tả là mong manh—chịu thêm sức ép.

Trong bối cảnh đó, việc ông Trump tuyên bố tạm dừng Project Freedom nhằm tạo điều kiện cho tiến trình thỏa thuận cho thấy trọng tâm đang chuyển sang khả năng hoàn tất đàm phán với Iran, đồng thời tác động trực tiếp đến kỳ vọng của thị trường về triển vọng mở lại tuyến vận tải qua eo Hormuz.