TP. Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh quy hoạch TOD gắn với các tuyến metro và đường sắt, trong đó nhiều khu vực như ga Thủ Thiêm, Bình Khánh dự kiến hoàn thành phê duyệt quy hoạch trong giai đoạn 2026-2027.
Hàng loạt khu vực được triển khai quy hoạch TOD
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh chiều 24/9, Phòng Quản lý đường sắt đô thị (Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh) thông tin về tiến độ phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc các tuyến metro trên địa bàn.
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, công tác chuẩn bị quy hoạch TOD gắn với các tuyến đường sắt đang được triển khai tại nhiều khu vực.
Với tuyến metro số 2, đoạn Bến Thành - Tham Lương, TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt ranh giới quy hoạch TOD theo Quyết định số 3651/QĐ-UBND ngày 19/6/2026. Hồ sơ hiện được hoàn thiện và dự kiến trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong tháng 12/2026.
Tại khu vực ga Thủ Thiêm, ranh giới TOD đã được phê duyệt tại Quyết định số 3845/QĐ-UBND ngày 26/6/2026. Thành phố dự kiến hoàn thành thẩm định, phê duyệt quy hoạch từ tháng 12/2026 đến tháng 1/2027.
Trong khi đó, khu vực ga Bình Khánh và đoạn Tham Lương - Củ Chi dự kiến hoàn thành báo cáo rà soát ranh giới trong quý 4/2026. Sau đó, quy hoạch được dự kiến phê duyệt trong giai đoạn quý 1 - 3/2027.
Đối với metro số 1, đoạn Bến Thành - Suối Tiên, TP. Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến về ranh giới TOD. Thành phố dự kiến trình phê duyệt trong tháng 10/2026 và hoàn tất phê duyệt quy hoạch trong quý 1 - 2/2027.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ cũng đang được rà soát ranh giới, với mục tiêu hoàn thành việc lập và phê duyệt quy hoạch TOD trong quý 1 - 3/2027.
Ngoài các khu vực trên, loạt tuyến gồm Thủ Thiêm - Long Thành, metro số 4, giai đoạn 1 metro số 6, Suối Tiên - Thành phố mới Bình Dương và tuyến metro số 2 đoạn Thành phố Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh đang được chuẩn bị báo cáo rà soát ranh giới TOD trong quý 4/2026.
Việc rà soát nhằm tạo cơ sở triển khai đồng bộ quy hoạch sau khi phương án tuyến được phê duyệt.
Không gian quanh nhà ga sẽ được tổ chức theo mô hình TOD
Theo định hướng tại Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND về không gian đô thị và các chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ quanh nhà ga TOD, TP. Hồ Chí Minh sẽ bố trí đất và các công trình hỗn hợp quanh nhà ga.
Các khu vực này có thể kết hợp nhiều chức năng như nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và công trình công cộng.
Giao thông công cộng được xác định là phương thức chủ đạo. Cùng với đó, thành phố tổ chức hệ thống lối đi bộ và đường dành cho xe đạp nhằm tạo điều kiện tiếp cận nhà ga thuận tiện và an toàn.
Quy mô phát triển được yêu cầu không vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Việc phát triển TOD cũng hướng tới khai thác hiệu quả giá trị tăng thêm từ đất, không gian ngầm và không gian trên cao.
Các yêu cầu về phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu cũng được đặt ra trong quá trình tổ chức không gian đô thị.
Áp lực tiến độ, vốn và giải phóng mặt bằng
Phòng Quản lý đường sắt đô thị Thành phố cho biết quá trình triển khai TOD hiện đối mặt với 3 khó khăn lớn.
Thứ nhất là áp lực tiến độ. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hoàn thành 8 tuyến, đoạn tuyến đường sắt ưu tiên trong 4 năm tới, đồng thời phải triển khai quy hoạch TOD để bảo đảm quá trình phát triển đô thị đồng bộ với hệ thống đường sắt.
Thứ hai là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Các tuyến xuyên tâm nội đô đi qua khu vực có mật độ dân cư cao, tiềm ẩn nguy cơ kéo dài thời gian thực hiện và ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Thứ ba là nhu cầu vốn lớn. Việc triển khai các dự án đòi hỏi nguồn vốn đầu tư công cũng như khả năng huy động vốn theo phương thức đối tác công tư, do đó phương án huy động vốn cần sớm được hoàn thiện.
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, quy hoạch TOD cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong quá trình lập quy hoạch, lấy ý kiến cộng đồng dân cư, đánh giá môi trường chiến lược và thẩm định đa ngành.
Các giải pháp được đề xuất gồm hoàn thiện phương án huy động vốn, ban hành quy trình bồi thường, tái định cư thống nhất theo cơ chế đặc thù và kiểm soát chặt tiến độ từng dự án.
