TP.HCM đang hoàn thiện thủ tục đầu tư 5 tuyến metro dự kiến khởi công vào cuối năm 2026. Trong đó, tuyến Thủ Thiêm – Long Thành có tổng vốn khoảng 134.000 tỷ đồng, giữ vai trò kết nối trung tâm thành phố với sân bay Long Thành.
Theo VTC News, tại buổi làm việc với Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM chiều 14/10 về tình hình kinh tế - xã hội và việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội, lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM cho biết thành phố đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư hệ thống đường sắt đô thị.
Trong quý cuối năm, TP.HCM đặt mục tiêu huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội vượt 1,2 triệu tỷ đồng, đồng thời giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công được giao.
Đối với Nghị quyết 188 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, thành phố đang hoàn thiện thủ tục đối với 5 dự án nằm trong danh mục 8 tuyến metro ưu tiên giai đoạn 2026 - 2030. Các dự án được định hướng khởi công đồng loạt vào cuối năm nay.
Trong nhóm này, tuyến Metro số 1 nối TP mới Bình Dương với ga Suối Tiên của tuyến Bến Thành – Suối Tiên có chiều dài 32,8 km, tổng vốn đầu tư khoảng 55.000 tỷ đồng. Tuyến Metro số 2, kết nối Thủ Dầu Một với trung tâm TP.HCM, dài 35 km, có tổng vốn dự kiến khoảng 113.000 tỷ đồng.
Thành phố cũng đã phê duyệt hướng tuyến Metro số 2 này. Điểm đầu là ga C0, kết nối với ga S5 của tuyến Metro số 1 đoạn TP mới Bình Dương – Suối Tiên. Điểm cuối đặt tại ga C23, khu vực công viên Tao Đàn thuộc phường Bến Thành, kết nối với ga Tao Đàn của tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương và tuyến Metro số 3 Tao Đàn – An Hạ.
Một dự án khác dự kiến khởi công trong năm nay là giai đoạn 1 tuyến Metro số 6, kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với Phú Hữu và liên thông với tuyến Thủ Thiêm – Long Thành. Tuyến dài khoảng 23 km, tổng vốn đầu tư hơn 86.500 tỷ đồng.
Ba dự án gồm tuyến TP mới Bình Dương – Suối Tiên, tuyến Thủ Dầu Một – trung tâm TP.HCM và giai đoạn 1 tuyến Metro số 6 dự kiến sử dụng vốn ngân sách thành phố theo hình thức đầu tư công. TP.HCM đã giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị làm chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, tuyến Metro số 2 đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc, dài khoảng 30 km, cũng được lên kế hoạch khởi công cuối năm 2026. Dự án có mức vốn đề xuất khoảng 85.000 tỷ đồng, dự kiến triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Trong số các dự án đang chuẩn bị, tuyến Thủ Thiêm – Long Thành được xác định là công trình có quy mô vốn lớn nhất, với khoảng 134.000 tỷ đồng. Tuyến dài 47 km, dự kiến đầu tư theo hình thức PPP, do Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh đầu tư. Đây là tuyến đường sắt đô thị đi qua TP.HCM và Đồng Nai, trong đó đoạn qua TP.HCM dài 11,5 km, còn đoạn qua Đồng Nai dài gần 36 km.
Tuyến đường sắt này được định hướng kết nối trực tiếp khu vực trung tâm TP.HCM với sân bay Long Thành, đồng thời tăng cường liên kết giao thông giữa hai địa phương. Theo Sở Xây dựng TP.HCM, dự án Thủ Thiêm – Long Thành dự kiến được phê duyệt trong tháng 11. Các tuyến còn lại dự kiến hoàn tất phê duyệt trong tháng 11 hoặc tháng 12/2026.
Ngoài 5 dự án dự kiến khởi công cuối năm, nhiều tuyến đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng khác cũng đang được nghiên cứu. Các nhà đầu tư đã đề xuất phương án đầu tư tuyến Metro số 4 Đông Thạnh – Hiệp Phước và tuyến Metro số 3 An Hạ – Tao Đàn. Ban Quản lý Đường sắt đô thị đang nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư tuyến Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ. Trong khi đó, tuyến đường sắt tổng hợp Chơn Thành – Bàu Bàng – Cái Mép, kết nối các khu công nghiệp với cảng biển, cũng đã nhận được đề xuất từ nhà đầu tư.
Song song với công tác chuẩn bị các dự án mới, TP.HCM tiếp tục triển khai những tuyến metro đã được khởi công. Tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương dài 11,3 km, có tổng mức đầu tư 55.179 tỷ đồng, đã hoàn tất bàn giao 100% mặt bằng. Các đơn vị thi công đang triển khai đồng loạt tại nhiều nhà ga. Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành phần kết cấu vào năm 2029 và đưa vào khai thác thương mại cuối năm 2030.
Tuyến Bến Thành – Cần Giờ đã động thổ ngày 19/12/2025. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án đã giải ngân 73% kế hoạch vốn năm 2026, với mục tiêu bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư trong tháng 11/2026. Trong khi đó, tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm khởi công ngày 29/4 và dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
Theo định hướng của TP.HCM, mạng lưới đường sắt đô thị sẽ được mở rộng nhanh trong những năm tới, hướng tới mục tiêu hoàn thành 255 km vào năm 2030 và hơn 500 km vào năm 2035. Riêng giai đoạn 2026 - 2030, thành phố dự kiến triển khai 8 dự án ưu tiên với tổng chiều dài khoảng 230 km.
Cùng với việc mở rộng mạng lưới, thành phố đặt mục tiêu từng bước tăng tỷ lệ nội địa hóa trong lĩnh vực đường sắt đô thị, từ xây dựng hạ tầng đến sản xuất đầu máy, toa xe, hệ thống thông tin tín hiệu và các thiết bị liên quan. Định hướng này nhằm tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia vào quá trình đầu tư, sản xuất và cung ứng thiết bị cho các dự án metro.
Một số doanh nghiệp Việt Nam như THACO, Vinspeed, Becamex, Sovico và Coteccons đã tham gia nghiên cứu đầu tư hoặc đảm nhận các hạng mục xây dựng, thi công trong lĩnh vực đường sắt đô thị. Việc triển khai đồng thời nhiều dự án được kỳ vọng sẽ mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp trong nước, đồng thời tạo thêm năng lực phục vụ quá trình phát triển mạng lưới metro tại TP.HCM.
