Đúng dịp kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM đồng loạt khởi công 8 dự án hạ tầng, logistics và không gian công cộng với tổng vốn đầu tư gần 250.000 tỷ đồng. Các công trình được kỳ vọng tạo động lực mới cho phát triển đô thị, tăng kết nối vùng và nâng cao năng lực logistics của khu vực phía Nam.
Lễ khởi công được tổ chức sáng 1/7 tại khu vực Bến Nhà Rồng, phường Xóm Chiếu. Danh mục các dự án trải rộng từ hạ tầng giao thông, cảng biển đến công viên ven sông và không gian công cộng.
Một trong những điểm nhấn của đợt khởi công là dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng. Dự án có quy mô 73,3 ha, gồm 5 dự án thành phần với tổng mức đầu tư hơn 29.300 tỷ đồng, được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Theo quy hoạch, dự án sẽ mở rộng đường Nguyễn Tất Thành từ 4 lên 10 làn xe; xây dựng hầm chui Hoàng Diệu, cầu Tân Thuận 1 và mở rộng cầu Tân Thuận 2. Một phần đường Tôn Đức Thắng sẽ được ngầm hóa để phát triển bãi đỗ xe và trung tâm thương mại ngầm. Hai bờ sông Sài Gòn cũng sẽ được kết nối bằng cầu đi bộ cùng hệ thống công viên, quảng trường và không gian công cộng ven sông.
Tại khu vực Bến Nhà Rồng, thành phố sẽ xây dựng công viên văn hóa rộng khoảng 11 ha, cải tạo Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM, phục dựng tàu Amiral Latouche Tréville và chỉnh trang khu Khánh Hội thành không gian văn hóa, thương mại và dịch vụ. Dự án được kỳ vọng tạo thêm mảng xanh và điểm nhấn cảnh quan dọc sông Sài Gòn.
Dự án có quy mô vốn lớn nhất trong đợt này là tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu với tổng mức đầu tư khoảng 93.000 tỷ đồng theo hình thức PPP.
Tuyến đường dài hơn 14 km, quy mô 6 làn xe, gồm gần 3,9 km hầm vượt biển, trong đó khoảng 3 km là hầm dìm dưới đáy biển, hơn 8 km cầu vượt biển cùng hai hầm kỹ thuật chuyển tiếp kết cấu. Khi hoàn thành, công trình sẽ kết nối đại lộ Cần Thạnh - Long Hòa với khu vực Sao Mai - Bến Đình, thay thế phương thức vận tải bằng phà hiện nay, đồng thời rút ngắn thời gian di chuyển giữa Cần Giờ và Vũng Tàu.
Trong nhóm dự án kết nối liên vùng, TP.HCM cũng khởi công tuyến cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng vốn gần 47.000 tỷ đồng.
Tuyến cao tốc dài hơn 42 km, được thiết kế 6 làn xe, vận tốc 100 km/h, đi qua các khu vực Tân Thành, Kim Long, Ngãi Giao, Hồ Tràm và Xuyên Mộc. Riêng đoạn qua rừng Bình Châu - Phước Bửu sẽ được xây dựng theo dạng cầu cạn nhằm hạn chế tác động đến hệ sinh thái.
Theo định hướng, tuyến đường sẽ kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Long Thành với trung tâm du lịch Hồ Tràm, mở rộng không gian phát triển cho khu vực phía Đông TP.HCM.
Cùng ngày, giai đoạn một dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài cũng chính thức khởi công với tổng mức đầu tư hơn 19.600 tỷ đồng.
Tuyến đường dài khoảng 50 km, giai đoạn đầu xây dựng 4 làn xe cao tốc với vận tốc thiết kế 120 km/h, chạy song hành Quốc lộ 22. Dự án được kỳ vọng hình thành trục vận tải quan trọng kết nối TP.HCM với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài và các nước ASEAN.
Để tăng khả năng kết nối với cao tốc Bến Lức - Long Thành, thành phố cũng triển khai hai nút giao mới.
Trong đó, nút giao với đường Rừng Sác có tổng vốn gần 3.000 tỷ đồng, tạo kết nối trực tiếp từ Cần Giờ đến tuyến cao tốc, phục vụ định hướng phát triển khu đô thị lấn biển và cảng trung chuyển quốc tế trong tương lai.
Nút giao với Quốc lộ 50 có tổng vốn gần 600 tỷ đồng, giúp phương tiện từ các tỉnh miền Tây kết nối thuận lợi với cao tốc Bến Lức - Long Thành để di chuyển đến Đồng Nai và sân bay Long Thành mà không phải đi xuyên qua khu vực nội đô TP.HCM.
Ở lĩnh vực logistics, TP.HCM khởi công giai đoạn một cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ với tổng vốn hơn 50.800 tỷ đồng.
Dự án có diện tích hơn 351 ha, trong đó khu cảng container rộng 229 ha, gồm khoảng 121 ha lấn biển. Hệ thống cầu cảng dài khoảng 7,5 km, đủ khả năng tiếp nhận tàu container đến 250.000 DWT, với công suất thiết kế đạt 10,8 triệu TEU mỗi năm.
Theo kế hoạch, giai đoạn một sẽ đưa vào khai thác cuối năm 2028, còn toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2045, góp phần nâng cao năng lực trung chuyển hàng hóa quốc tế của khu vực Cái Mép - Thị Vải.
Trong khu vực nội đô, thành phố cũng khởi công cầu đường Bình Tiên, đoạn từ đường Phạm Văn Chí đến Nguyễn Văn Linh, với tổng vốn khoảng 6.000 tỷ đồng.
Công trình dài khoảng 3,2 km, gồm cầu và đường quy mô từ 4 đến 6 làn xe, vượt kênh Tàu Hủ và kênh Đôi, hình thành trục kết nối trực tiếp giữa khu Tây và khu Nam TP.HCM, đồng thời góp phần giảm áp lực giao thông cho cầu Chà Và và cầu Chữ Y.
Việc đồng loạt triển khai các dự án quy mô lớn cho thấy định hướng ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, logistics và không gian đô thị của TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới. Các công trình không chỉ tăng cường năng lực kết nối nội vùng và liên vùng mà còn tạo nền tảng để thu hút đầu tư, phát triển thương mại, dịch vụ và chuỗi cung ứng tại khu vực Đông Nam Bộ.
Ở góc độ quy hoạch, việc kết hợp đầu tư giao thông với cảng biển, không gian công cộng và các dự án chỉnh trang đô thị phản ánh xu hướng phát triển hạ tầng đồng bộ đang được nhiều đô thị lớn áp dụng. Nếu triển khai đúng tiến độ, các dự án sẽ góp phần mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của TP.HCM trong vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.
Theo chính quyền thành phố, việc khởi công đồng loạt 8 dự án nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi hoàn thành, các công trình được kỳ vọng không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông, logistics và chỉnh trang đô thị mà còn mở ra không gian phát triển mới cho TP.HCM sau khi được tổ chức lại với quy mô lớn hơn.
