Chủ trương này được triển khai trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ và phù hợp với định hướng tái cơ cấu hệ thống cảng biển của thành phố.
UBND TP HCM đã giao Sở Xây dựng chủ trì nghiên cứu phương án và lộ trình di dời các cảng biển ra khỏi khu vực trung tâm, hướng đến mục tiêu giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và tạo thêm không gian cho phát triển đô thị trong tương lai.
Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được, Sở Xây dựng sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng để xây dựng phương án cũng như lộ trình triển khai việc di dời các cảng biển đang hoạt động trong khu vực trung tâm thành phố.
Chủ trương này được đưa ra sau buổi làm việc giữa Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và lãnh đạo TP HCM vào ngày 6/7. Tại buổi làm việc, Phó thủ tướng yêu cầu thành phố khẩn trương phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án phù hợp nhằm di dời các cảng biển khỏi khu vực nội đô. Mục tiêu của việc này là giảm áp lực lên hệ thống giao thông hiện hữu, đồng thời đáp ứng định hướng phát triển bền vững của đô thị.
Hiện nay, TP HCM vẫn còn một số cảng biển nằm trong khu vực nội thành. Đây là những vị trí thường xuyên tiếp nhận lượng lớn xe container ra vào mỗi ngày, tạo áp lực đáng kể lên hạ tầng giao thông đô thị.
Trong số đó, cảng Tân Thuận (quận 7 cũ) được xem là một trong những khu vực chịu nhiều tác động do nằm gần vị trí dự kiến xây dựng cầu Thủ Thiêm 4. Công trình này sẽ kết nối khu vực trung tâm thành phố với khu vực phía Nam, vì vậy việc tổ chức lại không gian cảng biển cũng được đặt trong bối cảnh phát triển hạ tầng giao thông của TP HCM.
Thực tế, việc nghiên cứu di dời các cảng biển khỏi khu vực trung tâm không phải là chủ trương mới mà nằm trong quá trình tái cơ cấu hệ thống cảng biển đã được TP HCM triển khai trong nhiều năm qua.
Theo định hướng này, một số khu cảng nội đô đã được chuyển đổi công năng để phục vụ phát triển đô thị. Điển hình là khu cảng Nhà Rồng - Khánh Hội, nơi được quy hoạch trở thành không gian công cộng kết hợp công viên ven sông, các công trình dịch vụ và mở rộng khu di tích Bến Nhà Rồng.
Song song với việc chuyển đổi các khu cảng trong nội đô, quy hoạch hệ thống cảng biển cũng xác định các bến cảng trên sông Sài Gòn sẽ từng bước được di dời và chuyển đổi công năng. Hoạt động khai thác cảng sẽ được tập trung phát triển tại khu bến Hiệp Phước và khu bến Cát Lái - Phú Hữu.
Bên cạnh đó, TP HCM cũng định hướng phát triển cụm cảng trung chuyển quốc tế Cái Mép - Thị Vải cùng cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, qua đó hình thành hệ thống cảng biển quy mô lớn phục vụ toàn vùng theo quy hoạch.
Theo thành phố, việc nghiên cứu phương án di dời các cảng biển khỏi khu vực trung tâm được kỳ vọng sẽ góp phần giảm lượng xe container lưu thông trong nội đô, qua đó giảm áp lực giao thông, cải thiện môi trường và tạo thêm quỹ đất phục vụ quá trình phát triển đô thị trong thời gian tới.
Định hướng này đồng thời gắn với mục tiêu tái tổ chức không gian cảng biển theo quy hoạch, phù hợp với yêu cầu phát triển hạ tầng và quá trình mở rộng hệ thống logistics của TP HCM.
Việc TP HCM giao Sở Xây dựng phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án và lộ trình di dời các cảng biển khỏi khu vực trung tâm đánh dấu bước tiếp theo trong quá trình tái cơ cấu hệ thống cảng biển của thành phố. Chủ trương này hướng đến giảm áp lực giao thông, nâng cao chất lượng môi trường và tạo điều kiện cho phát triển đô thị theo định hướng bền vững.
