Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình UBND Thành phố Hồ Chí Minh một dự thảo nhằm thống nhất quy định tách, hợp thửa đất trên toàn thành phố, nhằm xóa bỏ sự chồng chéo hiện có. Dự thảo này theo quy hoạch điều chỉnh địa giới hành chính của thành phố và giải quyết nhu cầu an cư, đảm bảo hạ tầng kỹ thuật và pháp lý bền vững cho người dân. Để tránh sự hình thành các khu dân cư tự phát, TP Hồ Chí Minh hiện áp dụng ba quy định chồng chéo về tách thửa và hợp thửa: Quyết định 100/2024 (khu vực TP cũ), Quyết định 38/2024 (khu vực Bình Dương cũ), và Quyết định 24/2024 (khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ). Sau khi điều chỉnh địa giới, các quy định riêng này không còn phù hợp để áp dụng thống nhất trên toàn thành phố, do đó cần một tiếp cận thống nhất.
Quyết định mới sẽ theo quy trình được rút gọn. Trong cuộc họp xem xét dự thảo, Phó Chủ tịch UBND TP, ông Bùi Minh Thạnh, nhấn mạnh rằng điều kiện tách thửa và diện tích tối thiểu là nội dung cốt lõi và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống xã hội. Đây là yêu cầu chính đáng của người dân nhằm ổn định đời sống. Do đó, lãnh đạo thành phố yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và chính quyền phường/xã để hoàn thiện dự thảo và trình UBND TP. Khi dự thảo được hoàn thiện, cơ quan soạn thảo cần rà soát và đánh giá tiêu chí hạ tầng như lối đi, cấp thoát nước và các nhu cầu thiết yếu khác, đặc biệt là ở khu vực nông thôn. Nội dung hạ tầng mà người sử dụng đất phải đóng góp cần được xác định rõ để ngăn ngừa hình thành khu dân cư tự phát gây bất ổn về an toàn giao thông, cấp điện, phòng cháy chữa cháy sau khi tách thửa.
Về lối đi, dự thảo cần nghiên cứu cơ chế ràng buộc pháp lý ổn định và lâu dài. Yêu cầu phải có sự xác nhận của chính quyền địa phương nhằm bảo đảm không phát sinh tranh chấp khi sử dụng đất. Thêm vào đó, thành phố yêu cầu kế thừa các kết quả thuận lợi từ quy định trước đây và khắc phục triệt để các vướng mắc trước khi sáp nhập. Đối với những nội dung chưa được pháp luật điều chỉnh, cần xem xét cấp thẩm quyền cho UBND phường/xã để xem xét hoặc giao các sở, ngành tổng hợp tham mưu cho UBND thành phố quyết định. Đi kèm nội dung chính là mô tả: dự thảo đề xuất năm diện tích tối thiểu tách thửa đối với đất ở. Năm mức diện tích tối thiểu đối với đất ở được đề xuất: Khu vực I: tối thiểu 36 m2, chiều rộng và chiều sâu không nhỏ hơn 3 m. Khu vực II: tối thiểu 50 m2, chiều rộng và chiều sâu không nhỏ hơn 4 m. Khu vực III: tối thiểu 60 m2, chiều rộng và chiều sâu không nhỏ hơn 5 m. Khu vực IV: tối thiểu 80 m2, chiều rộng và chiều sâu không nhỏ hơn 5 m.
Khu vực V: tối thiểu 100 m2, chiều rộng và chiều sâu không nhỏ hơn 5 m. Về phân định địa giới, Khu vực I và II thuộc các phường của TP HCM cũ. Các phường thuộc Bình Dương cũ, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ và đặc khu Côn Đảo được xếp vào Khu vực III với diện tích tối thiểu 60 m2. Quy định này nhằm kế thừa Quyết định 38/2024 và 24/2024. Đối với mốc 60 m2 ở Bình Dương cũ, độ rộng mặt tiền được điều chỉnh theo thực tế lộ giới: thửa đất tiếp giáp lộ giới dưới 19 m có chiều rộng và chiều sâu tối thiểu 4 m; lộ giới từ 19 m trở lên tối thiểu là 5 m. Tiêu chí lối đi: quy định tách/thửa dựa trên sổ đỏ và thực trạng hiện hữu. Tùy hình dáng của lối đi, cơ quan chức năng sẽ xác định các điều kiện về PCCC, thoát hiểm và cấp phép xây dựng nhằm bảo vệ tài sản và quyền lợi của người dân.
Đối với thửa đất không tiếp giáp trực tiếp với đường giao thông nhưng có lối đi, diện tích tối thiểu 60 m2, chiều rộng và chiều sâu tối thiểu 4 m nếu lối đi hoặc lộ giới dưới 20 m; và tối thiểu 5 m nếu lộ giới từ 20 m trở lên. Tách thửa đất nông nghiệp được chia thành hai loại: tối thiểu 500 m2 đối với đất trồng cây hàng năm và đất nông nghiệp khác; và 1.000 m2 đối với đất trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản, làm muối hoặc chăn nuôi tập trung. Người dân có bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội cần lưu ý những thông tin ưu tiên được đề cập trong bài viết.