•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bộ Xây dựng kiến nghị ưu tiên mở rộng ngay các tuyến cao tốc đang khai thác theo quy mô 2 làn xe lên quy mô cao tốc hoàn chỉnh nhằm bảo đảm an toàn giao thông, hạn chế ùn tắc và giảm nguy cơ tắc nghẽn lưu thông hàng hóa, hành khách, qua đó hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội của các vùng và địa phương.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có khoảng 2.801km đường cao tốc đã và đang được phân kỳ đầu tư. Trong đó, đã đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật khoảng 2.107km, gồm 548km đường 2 làn xe và 1.559km đường 4 làn xe hạn chế. Phần đang thi công xây dựng khoảng 694km, gồm 105km đường 2 làn xe và 589km đường 4 làn xe hạn chế.
Về hình thức triển khai, các tuyến cao tốc cơ bản được thực hiện theo đầu tư công (2.135km, chiếm 76% chiều dài). Một số đoạn tuyến triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP) với tổng chiều dài 666km.
Đối với 653km các đoạn tuyến cao tốc 2 làn xe đã và đang được nghiên cứu đầu tư, Bộ Xây dựng cho biết nhu cầu vốn để mở rộng khoảng 80.007 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn (ngân sách Nhà nước và nhà đầu tư) đã xác định khoảng 49.534 tỷ đồng; nhu cầu vốn ngân sách Trung ương cần bổ sung giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 30.473 tỷ đồng.
Cụ thể, 5 tuyến/329km gồm: Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên, Yên Bái - Lào Cai, Tuyên Quang - Hà Giang đoạn qua Hà Giang và Cửa khẩu Cốc Nam - Cửa khẩu Hữu Nghị đang thi công mở rộng lên quy mô 4 làn xe. Vốn đầu tư mở rộng khoảng 17.669 tỷ đồng, cơ bản đã được bố trí đủ vốn.
Tuyến Hòa Lạc - Hòa Bình dài 26km đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư theo phương thức PPP. Hiện UBND tỉnh Phú Thọ đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi, tổng mức đầu tư mở rộng khoảng 7.999 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách địa phương khoảng 3.028 tỷ đồng và vốn huy động của nhà đầu tư khoảng 4.971 tỷ đồng.
Ngoài ra, có 6 tuyến/298km đã được các địa phương nghiên cứu triển khai đầu tư lên 4 làn xe hoàn chỉnh. Nhu cầu vốn ngân sách Trung ương để mở rộng khoảng 30.473 tỷ đồng.
Qua kết quả nghiên cứu của các địa phương, chủ đầu tư, nhu cầu vốn để mở rộng các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế theo quy mô quy hoạch (4 - 8 làn xe) khoảng 414.580 tỷ đồng (bao gồm ngân sách Nhà nước và vốn ngoài ngân sách Nhà nước).
Bộ Xây dựng cho rằng, dù việc đầu tư hoàn thiện các tuyến cao tốc phân kỳ là cần thiết, nhưng sẽ gặp khó khăn nếu triển khai mở rộng ngay, đồng loạt các tuyến cao tốc đã được phân kỳ 4 làn xe hạn chế. Lý do là phải thi công lại một số hạng mục mới hoàn thành như: thảm lại mặt đường; dịch chuyển dải phân cách giữa, lưới chống chói; lắp đặt lại tôn lượn sóng, cọc tiêu, biển báo; đào mái taluy…
Đối với các tuyến đầu tư công, Bộ Xây dựng nêu rằng có thể thu phí hoàn vốn nếu việc điều tiết giao thông hợp lý giữa các tuyến cao tốc và tuyến quốc lộ, đường địa phương song hành. Theo đó, thời điểm mở rộng các cao tốc phân kỳ có thể được xem xét vào thời điểm thích hợp.
Trường hợp đầu tư mở rộng bằng phương thức PPP, Bộ Xây dựng cho rằng việc áp dụng thu phí đồng loạt các tuyến cao tốc có thể tác động đáng kể đến chi phí logistics của nền kinh tế. Vì vậy, cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng để cân nhắc hình thức đầu tư (đầu tư công hoặc PPP) nhằm bảo đảm hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa và hành khách, đặc biệt trên các tuyến quan trọng như cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Bộ Xây dựng cho biết các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư 4 làn xe hạn chế đã được thiết kế đáp ứng nhu cầu vận tải từ 6 đến 10 năm hoặc lớn hơn. Trường hợp yêu cầu mở rộng theo quy chuẩn đường cao tốc, các tuyến có quy mô quy hoạch 6 - 8 làn xe sẽ được xem xét mở rộng ngay lên quy mô quy hoạch để tránh việc mở rộng nhiều lần, đồng thời hạn chế phát sinh các hạng mục mở rộng bổ sung theo thời gian.
Bộ Xây dựng kiến nghị ưu tiên mở rộng ngay các tuyến cao tốc 2 làn xe lên quy mô cao tốc hoàn chỉnh để bảo đảm an toàn giao thông, tránh ùn tắc và ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội. Trong quá trình nghiên cứu đầu tư mở rộng, các địa phương cần rà soát, tính toán kỹ lưỡng phương án đầu tư để bảo đảm hiệu quả, tránh lãng phí.
Với các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế, Bộ Xây dựng đánh giá các đề xuất và số liệu của các địa phương, chủ đầu tư hiện mới ở mức sơ bộ để xác định tổng nhu cầu vốn mở rộng toàn bộ các tuyến cao tốc phân kỳ; chưa đủ cơ sở để đánh giá, hạch toán hiệu quả.
Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị giao các cơ quan chủ quản/cơ quan có thẩm quyền tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng từng dự án, tính toán đầy đủ chỉ tiêu hiệu quả kinh tế - xã hội và chỉ quyết định đầu tư khi việc đầu tư mở rộng bảo đảm hạch toán hiệu quả.
Trước mắt, đối với các đoạn tuyến đang đầu tư theo PPP, Bộ Xây dựng, UBND các tỉnh/thành phố Hà Nội, Lạng Sơn, Lâm Đồng nghiên cứu chi tiết phương án đầu tư, xác định tổng mức đầu tư, phương án tài chính và cơ cấu nguồn vốn (vốn ngân sách địa phương, ngân sách Trung ương, vốn huy động của nhà đầu tư) để mở rộng các tuyến cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng, Dầu Giây - Tân Phú - Bảo Lộc - Liên Khương và Vành đai 4 Hà Nội, bảo đảm hạch toán hiệu quả để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Đối với các đoạn tuyến đầu tư công, Bộ Xây dựng và các địa phương liên quan rà soát, đầu tư bổ sung đầy đủ, đồng bộ các công trình hạ tầng kỹ thuật trên tuyến cao tốc theo quy chuẩn; đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục để đáp ứng đủ điều kiện thu phí. Trên cơ sở kết quả thu phí, đánh giá lưu lượng giao thông trên các tuyến đường bộ (bao gồm tuyến cao tốc và các quốc lộ, đường địa phương song hành) để nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư và kế hoạch, lộ trình thực hiện đầu tư hoàn chỉnh các tuyến cao tốc bảo đảm hạch toán hiệu quả.
Mức độ ưu tiên đầu tư đối với các đoạn tuyến đầu tư công sẽ được xác định cụ thể theo từng dự án trên cơ sở kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả tài chính. Bộ Xây dựng nêu việc nghiên cứu toàn diện các yếu tố như: dự báo nhu cầu vận tải (ưu tiên các đoạn kết nối với đô thị lớn, cực tăng trưởng; các tuyến thuộc vùng động lực, hành lang kinh tế theo quy hoạch tổng thể quốc gia); hiện trạng đoạn tuyến và điều kiện thi công (đã giải phóng mặt bằng, chi phí mở rộng thấp, có thể điều chỉnh giải pháp thiết kế, thuận lợi về vật liệu xây dựng); khả năng huy động vốn (có nhà đầu tư quan tâm).
Bộ Xây dựng kiến nghị cấp có thẩm quyền giao Bộ Tài chính xem xét, cân đối vốn ngân sách Trung ương đối với các dự án đầu tư mở rộng có nghiên cứu chi tiết, bảo đảm hạch toán hiệu quả làm cơ sở xem xét, quyết định đầu tư mở rộng các đoạn tuyến.
Ảnh minh họa: Dự án mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai (thuộc cao tốc Nội Bài - Lào Cai) từ 2 lên 4 làn xe đang được khẩn trương thi công.
Thị trường chứng khoán phiên chiều 20-5 ghi nhận diễn biến đảo chiều đáng chú ý khi lực cầu bắt đáy gia tăng mạnh, giúp nhiều nhóm cổ phiếu phục hồi tích cực sau nhịp giảm trước đó.Sau giai đoạn giao dịch thận trọng trong phiên sáng, dòng tiền đã…
