Không chỉ nổi bật với trữ lượng đất hiếm, Việt Nam còn nắm giữ một trong những nguồn tài nguyên vonfram lớn nhất thế giới. Trong bối cảnh AI, bán dẫn và công nghiệp quốc phòng phát triển mạnh, kim loại này đang trở thành nguyên liệu chiến lược, kéo giá tăng đột biến và mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp trong chuỗi khai thác, chế biến.
Theo số liệu từ các tổ chức địa chất quốc tế, Việt Nam hiện có trữ lượng vonfram lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Nga. Đây là kim loại có độ cứng và nhiệt độ nóng chảy rất cao, được sử dụng trong sản xuất chip bán dẫn, hàng không vũ trụ, quốc phòng, năng lượng và nhiều thiết bị điện tử công nghệ cao.
Nhu cầu vonfram tăng mạnh cùng sự bùng nổ của AI đã khiến thị trường bước vào giai đoạn biến động. Nếu cuối năm 2024, giá amoni paratungstat (APT) – sản phẩm trung gian quan trọng của vonfram – ở mức khoảng 330 USD/mtu thì đến cuối năm 2025 đã vượt 800 USD/mtu. Sang đầu năm 2026, giá tiếp tục tăng mạnh lên trên 3.000 USD/mtu.
Theo nhiều chuyên gia, đà tăng này chủ yếu đến từ sự mất cân đối giữa cung và cầu. Trong khi Trung Quốc - quốc gia chi phối phần lớn nguồn cung vonfram toàn cầu - siết xuất khẩu, nhu cầu từ các ngành AI, bán dẫn và quốc phòng tiếp tục gia tăng, khiến thị trường được nhận định đang bước vào một "siêu chu kỳ" mới của kim loại công nghiệp.
Bên cạnh lợi thế về tài nguyên, Việt Nam cũng đang nâng cao vai trò trong chuỗi chế biến sâu vonfram. Mới đây, Hàn Quốc lần đầu tiên quyết định đưa quặng vonfram khai thác trong nước sang Việt Nam để chế biến thay vì xử lý trong nước.
Theo thỏa thuận giữa Masan High-Tech Materials (MSR) và doanh nghiệp Hàn Quốc GB Innovation (GBI), quặng khai thác tại Hàn Quốc sẽ được vận chuyển đến nhà máy của MSR tại Việt Nam để chế biến thành các sản phẩm vonfram có giá trị gia tăng cao. Thỏa thuận này phản ánh năng lực chế biến sâu của Việt Nam đang được các đối tác quốc tế ghi nhận, đồng thời góp phần đa dạng hóa chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược.
Hiện năng lực chế biến vonfram quy mô lớn ngoài Trung Quốc vẫn còn hạn chế. MSR được đánh giá là một trong những nền tảng khai thác và chế biến vonfram tích hợp lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc.
Trong khi đó, GBI đặt mục tiêu khai thác khoảng 200.000 tấn quặng nguyên khai (ROM) mỗi năm tại Hàn Quốc nhưng cần năng lực chế biến để sản xuất các sản phẩm vonfram có giá trị gia tăng cao phục vụ ngành công nghiệp.
Việc các doanh nghiệp nước ngoài lựa chọn Việt Nam để chế biến vonfram cho thấy vai trò của nước ta không chỉ dừng ở khai thác tài nguyên mà đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là xu hướng được nhiều quốc gia theo đuổi nhằm giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất đối với các khoáng sản chiến lược.
Đối với doanh nghiệp trong nước, chu kỳ tăng giá của vonfram có thể mở ra cơ hội cải thiện doanh thu và lợi nhuận nếu duy trì được sản lượng khai thác và chế biến. Tuy nhiên, triển vọng kinh doanh vẫn phụ thuộc vào diễn biến giá hàng hóa, nhu cầu từ các ngành công nghệ cao và tình hình chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, Masan High-Tech Materials (MSR), đơn vị đang vận hành mỏ vonfram Núi Pháo, được đánh giá là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi từ xu hướng tăng giá của kim loại này.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, MSR đặt mục tiêu doanh thu khoảng 20.300 tỷ đồng, gần gấp ba lần so với năm trước. Doanh nghiệp cũng kỳ vọng lợi nhuận sau thuế đạt từ 1.700-2.500 tỷ đồng, tương ứng mức tăng từ 150-220 lần so với nền thấp của năm 2025.
