Xung đột Trung Đông đẩy chi phí đầu vào và giá bán ở ngành sản xuất Việt Nam lên mức cao gần 15 năm; PMI ngành sản xuất ở Việt Nam ở mức 51,2 điểm vào tháng 3/2026

Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) của ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 3 vẫn duy trì ở mức trên 50, ở mức 51,2 điểm, kéo dài 9 tháng liên tiếp cải thiện điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, chỉ số này đã giảm so với 54,3 điểm của tháng 2, cho thấy mức cải thiện của ngành sản xuất là yếu nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Điểm đáng chú ý trong kỳ khảo sát tháng 3 là tác động của xung đột Trung Đông lên lạm phát. Giá dầu tăng khiến chi phí đầu vào cho nhiên liệu, vận tải và cước phí tăng. Khoảng một nửa số doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết chi phí đầu vào tăng lên, với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 4 năm 2022. Áp lực chi phí đã được chuyển một phần sang khách hàng, khiến giá bán đầu ra tăng ở mức nhanh nhất kể từ khi khảo sát bắt đầu vào năm 2011. Lạm phát trong tháng 3 được ghi nhận ở mức cao nhất trong gần 15 năm. Giá bán tăng cao bắt đầu ảnh hưởng đến nhu cầu. Tổng số đơn đặt hàng mới vẫn tăng khi một số khách hàng ưu tiên mua trước để tránh giá tăng, nhưng tốc độ tăng ở mức khiêm tốn và là mức thấp nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Nhu cầu từ thị trường nước ngoài yếu đi, khiến số lượng đơn hàng xuất khẩu mới giảm đáng kể sau khi ổn định vào tháng 2. Phù hợp với xu hướng đơn hàng, sản xuất đã tăng 11 tháng liên tiếp trong tháng 3, nhưng với tốc độ chậm lại đáng kể, yếu nhất kể từ tháng 6 năm 2025. Trước áp lực chi phí và nhu cầu yếu, hoạt động mua hàng trở nên thận trọng hơn. Lượng nhập mua giảm đáng kể, chấm dứt chuỗi tăng kéo dài 8 tháng trước đó, và tồn kho hàng mua cũng đi xuống. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục kéo dài, ở mức dài nhất kể từ bốn năm, chủ yếu do chi phí nhiên liệu tăng gây gián đoạn vận chuyển. Ngoài việc mua hàng thưa thớt, tâm lý kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất cũng yếu đi, ở mức thấp nhất trong 6 tháng khi các doanh nghiệp lo ngại tác động của xung đột Trung Đông đối với nhu cầu, giá cả và nguồn cung nguyên vật liệu toàn cầu. Tuy nhiên, kỳ vọng về tăng trưởng sản lượng trong năm tới vẫn ở mức ổn định. Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định rằng khảo sát PMI tháng 3 phản ánh tác động ban đầu của xung đột Trung Đông lên ngành sản xuất Việt Nam. Theo ông, phụ thuộc vào nguồn dầu nhập khẩu từ khu vực này khiến các doanh nghiệp đối mặt với áp lực chi phí và gián đoạn chuỗi cung ứng. Ông nhấn mạnh rằng chi phí đầu vào tăng nhanh đã đẩy giá bán lên mức cao nhất trong gần 15 năm, cho thấy tác động tức thời và đáng kể mà các doanh nghiệp đang phải gánh chịu. Dù sản lượng và đơn hàng mới vẫn ở trong vùng tăng trưởng, nhịp độ tăng đã chậm lại rõ rệt, một phần do khách hàng đẩy mạnh mua trước để tránh giá tăng. “Triển vọng ngắn hạn có phần ảm đạm, trừ khi xung đột sớm được giải quyết và các gián đoạn ở eo biển Hormuz được khơi thông,” ông Harker nói.