Apple đối mặt với 'Vibe Coding' trong bối cảnh kỷ nguyên không cần lập trình nhờ AI

Sự bùng nổ của các công cụ AI cho phép tạo phần mềm chỉ bằng ngôn ngữ tự nhiên đang tạo ra áp lực mới lên Apple, khi các startup phát triển ứng dụng “Vibe Coding” (lập trình theo cảm hứng/ý tưởng qua prompt) ngày càng mở rộng. Trong khi Apple tiếp tục siết các quy định liên quan đến việc cài đặt hoặc tải mã thực thi trên iPhone, nhiều doanh nghiệp cho rằng cách thực thi đang thiếu minh bạch và có thể làm chậm đổi mới.

“Vibe Coding” hạ thấp rào cản gia nhập thị trường

Trong giới công nghệ, “Vibe Coding” đang trở thành một thuật ngữ được nhắc đến nhiều. Theo cách tiếp cận này, người dùng không cần viết trực tiếp bằng các ngôn ngữ như Python, JavaScript hay Swift. Thay vào đó, họ mô tả ý tưởng bằng lời nói (prompt) và các đại lý AI sẽ tự động viết, chạy và kiểm tra mã nguồn.

Dữ liệu từ Sensor Tower cho thấy số lượng ứng dụng iOS được phát hành trên toàn cầu trong năm 2025 tăng 30% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này được xem là dấu hiệu cho thấy rào cản gia nhập thị trường phần mềm đang thấp hơn nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo.

Apple bị chỉ trích vì cách áp dụng quy tắc App Store

Dù số lượng ứng dụng tăng, các startup phát triển công cụ hỗ trợ lập trình bằng AI lại đang vấp phải “bức tường” từ App Store. Nhiều doanh nghiệp công khai chỉ trích Apple vì áp dụng quy định theo cách “không nhất quán” và thiếu minh bạch đối với các ứng dụng có liên quan đến việc tạo mã bằng AI.

Một ví dụ được nêu là Replit, startup được định giá 9 tỷ USD và có nhà đầu tư Andreessen Horowitz hậu thuẫn. Replit cho biết Apple đang chặn các bản cập nhật cho ứng dụng iPhone của họ.

Trường hợp khác là Anything, do Dhruv Amin sáng lập. Theo Amin, ứng dụng của công ty bị chặn nhiều lần và thậm chí bị gỡ bỏ ngay sau khi vừa được phê duyệt. Ông cho rằng Apple đang “đẩy các công ty vào bóng tối” và đề nghị Apple hoặc ngừng thực thi các quy tắc theo cách “kỳ quặc”, hoặc cập nhật hướng dẫn để cho phép các mô hình mới tồn tại.

Tranh chấp xoay quanh quy định cấm mã thực thi thay đổi chức năng

Trọng tâm của mâu thuẫn nằm ở quy tắc lâu đời của App Store: cấm các ứng dụng tải xuống hoặc cài đặt mã thực thi có thể làm thay đổi chức năng của ứng dụng. Apple lập luận rằng hạn chế này nhằm ngăn chặn phần mềm chưa qua kiểm duyệt chạy trên iPhone, từ đó giảm rủi ro về quyền riêng tư và bảo mật.

Ngược lại, các startup cho rằng Apple đang “đánh đồng” việc dùng AI để xem trước (preview) phần mềm với hành vi phát tán mã độc.

Mâu thuẫn trong cách Apple tiếp nhận AI ở hệ sinh thái của mình

Điểm đáng chú ý là trong khi thắt chặt với các startup bên ngoài, Apple lại tích hợp công nghệ tương tự trong hệ sinh thái của chính mình. Vào tháng 2, công ty cập nhật bộ công cụ phát triển Xcode và tích hợp các đại lý lập trình AI từ Anthropic và OpenAI.

Sự tương phản này khiến giới đầu tư đặt câu hỏi về tính công bằng và mục tiêu thực sự của Apple.

Nhận định về tác động đối với đổi mới và cạnh tranh

David George, đối tác tại Andreessen Horowitz, nhận định rằng việc Apple “nhấn phanh” đối với các ứng dụng Vibe Coding dưới danh nghĩa bảo mật có thể kìm hãm đổi mới và cạnh tranh. Ông cho rằng thay vì cấm đoán cực đoan, Apple nên ưu tiên thực thi có chọn lọc và mang tính “phẫu thuật” chính xác hơn.

Thực tế, một số công ty trong lĩnh vực này như Lovable hay Cursor vẫn chưa đưa ứng dụng lên iOS. Lý do được nêu là “luật chơi” trên Mac cởi mở hơn so với mức kiểm soát gắt gao trên iPhone.

Ở góc nhìn khác, Anastasios Angelopoulos, CEO của Arena, cho rằng Vibe Coding đang bùng nổ mạnh nhờ các đại lý AI có khả năng viết và chạy mã nguồn cực nhanh. Khi ngưỡng để xây dựng một ứng dụng trở nên thấp, số lượng phần mềm có thể tăng nhanh, khiến hệ thống kiểm duyệt của Apple vốn đã quá tải phải đối mặt với áp lực lớn hơn.

Cuộc đối đầu là câu chuyện về quyền lực kinh tế

Cuộc tranh cãi không chỉ dừng ở vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến quyền lực kinh tế. Nếu Apple nới lỏng kiểm soát, họ có thể đối mặt rủi ro đối với sự an toàn của App Store—nguồn tạo giá trị lớn. Ngược lại, nếu tiếp tục cứng nhắc, Apple có nguy cơ trở thành lực cản đối với sự sáng tạo trong kỷ nguyên AI.

Trong thời gian chờ phản hồi từ phía Apple, các startup vẫn phải tìm cách đi qua “mê cung” kiểm duyệt, nơi ranh giới giữa bảo mật và kìm hãm đôi khi chỉ cách nhau một dòng mã.