ASEAN và EU thúc đẩy hiệp định hàng không liên khu vực đầu tiên (CATA)

•

ASEAN và Liên minh châu Âu (EU) thống nhất triển khai Hiệp định Vận tải hàng không ASEAN-EU toàn diện (CATA), được xem là hiệp định hàng không đầu tiên giữa hai khối khu vực, nhằm tăng kết nối và mở rộng hợp tác kinh tế. Thỏa thuận này được công bố tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU lần thứ 25 tổ chức ngày 28/04 tại Bandar Seri Begawan.

Bối cảnh và định hướng hợp tác

Hội nghị có sự tham dự của đại diện các nước ASEAN và 27 nước thành viên EU. Hội nghị do Dato Erywan Pehin Yusof, Bộ trưởng Ngoại giao Brunei (nước chủ trì hợp tác ASEAN-EU nhiệm kỳ 2024-2027), và bà Kaja Kallas, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu kiêm Đại diện cấp cao EU về Chính sách đối ngoại và an ninh, đồng chủ trì.

Tại hội nghị, các Bộ trưởng bày tỏ lo ngại trước tình hình thế giới phức tạp, bao gồm xung đột và gián đoạn chuỗi cung ứng, năng lượng và thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đó, hai khu vực nhấn mạnh vai trò của hợp tác đa phương, tôn trọng pháp luật quốc tế và duy trì ổn định để phục vụ phát triển.

Nội dung chính của CATA và kỳ vọng tác động

Trên nền tảng quan hệ ngày càng mở rộng, ASEAN và EU đồng ý tăng cường hợp tác về kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng và kết nối số. Việc triển khai CATA được kỳ vọng sẽ góp phần tăng lưu lượng hành khách và hàng hóa giữa hai khu vực, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế số, phù hợp với Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số.

Hai bên cũng đặt mục tiêu dài hạn hướng tới một hiệp định tự do thương mại liên khu vực (FTA). Đồng thời, khuyến khích tận dụng các FTA hiện có giữa EU với Việt Nam và Singapore.

Hợp tác phát triển bền vững và các sáng kiến liên quan

Hợp tác về phát triển bền vững tiếp tục được thúc đẩy, bao gồm ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và chuyển giao xanh, cùng với các hoạt động giáo dục và trao đổi giữa người với người. Các sáng kiến như Global Gateway, SCOPE và chương trình hợp tác xanh ASEAN-EU được nêu là những nội dung sẽ tiếp tục được tận dụng để hỗ trợ khu vực.

Mốc quan hệ và đề xuất tại hội nghị

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-EU vào năm 2027, hai bên nhất trí tổ chức Hội nghị thượng đỉnh tại Singapore và nghiên cứu khả năng nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh Việt Nam và ASEAN đánh giá cao quan hệ đối tác với EU và ủng hộ mở rộng hợp tác toàn diện giữa hai khu vực. Đại diện Việt Nam cho rằng ASEAN và EU có nhiều lợi ích chiến lược chung, đồng thời là hai mô hình hội nhập khu vực thành công, vì vậy cần tăng cường phối hợp theo hướng thiết thực.

Đại diện Việt Nam cũng đề xuất đẩy mạnh đối thoại chiến lược, phối hợp ứng phó với các thách thức chung và thúc đẩy sớm đưa CATA vào triển khai, đồng thời hướng tới một hiệp định thương mại tự do liên khu vực.