Tăng cường bảo vệ môi trường tại các nhà máy nhiệt điện

Ngày 28/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 4187/BNNMT-MT gửi các chủ đầu tư và đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện trên toàn quốc, yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp bảo vệ môi trường, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến huy động các tổ máy phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô.

Rà soát toàn diện hệ thống xử lý khí thải

Công văn được xây dựng trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 158/TB-VPCP ngày 29/3/2026, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các chủ đầu tư triển khai giải pháp vận hành đáp ứng yêu cầu về khí thải, bảo đảm cung cấp điện ổn định trong giai đoạn nhu cầu tăng cao.

Nội dung trọng tâm là yêu cầu các đơn vị rà soát hiện trạng thiết bị và hiệu quả vận hành các công trình xử lý chất thải, đặc biệt tập trung kiểm tra hệ thống xử lý khí thải nhằm phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ phát thải vượt quy chuẩn kỹ thuật.

Theo công văn, các đơn vị cần kịp thời khắc phục dấu hiệu xuống cấp, hư hỏng của hệ thống xử lý khí thải; xây dựng kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế thiết bị theo hướng chủ động. Việc triển khai giải pháp được yêu cầu ưu tiên trước mùa khô hoặc vào thời điểm phụ tải thấp để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động phát điện.

Bên cạnh đó, công văn nhấn mạnh phương châm “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, khuyến khích áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý có thể thực hiện được mà không làm gián đoạn vận hành. Trường hợp cần bảo dưỡng, sửa chữa hoặc cải tạo thiết bị có thể ảnh hưởng đến công suất phát điện, các đơn vị phải lập kế hoạch cụ thể và phối hợp chặt chẽ với đơn vị điều độ để bố trí thời gian phù hợp với kế hoạch huy động điện trong mùa khô.

Kiểm soát phát thải từ nguồn và tối ưu vận hành

Ngoài việc nâng cao hiệu quả hệ thống xử lý khí thải, Bộ cũng đề cập các giải pháp vận hành nhằm giảm thiểu phát thải từ nguồn. Trong đó có kiểm soát chất lượng nhiên liệu đầu vào, đặc biệt hàm lượng lưu huỳnh, tro và độ ẩm trong than; dự báo nồng độ các thông số ô nhiễm chính như SO2, NOx và bụi tổng để điều chỉnh tỷ lệ phối trộn nhiên liệu; đồng thời không tiếp nhận than không đạt chuẩn.

Công văn cũng nêu việc duy trì và tăng cường bề mặt trao đổi nhiệt thông qua điều chỉnh quá trình nghiền than, chế độ cấp gió và xử lý xỉ lò, nhằm đảm bảo cháy ổn định, hạn chế dao động tải và giảm biến động nồng độ chất ô nhiễm trong khí thải.

Tuân thủ lộ trình khí thải mới và yêu cầu giám sát thiết bị

Bộ khuyến nghị các nhà máy thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ đối với các thông số ô nhiễm như CO, NOx, SO2 và bụi tổng để chủ động điều chỉnh chế độ vận hành và thành phần nhiên liệu.

Đồng thời, các đơn vị cần tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá tình trạng thiết bị trong hệ thống xử lý khí thải. Với ESP (lọc bụi tĩnh điện), yêu cầu kiểm soát tình trạng bản cực và bộ chỉnh lưu; với hệ thống lọc bụi túi, theo dõi hiệu quả túi lọc và hệ thống rũ bụi. Đối với khử SO2, cần kiểm soát chặt chẽ pH, lưu lượng dung dịch hấp thụ, tỷ lệ cấp đá vôi và tình trạng đóng cặn. Đối với khử NOx, công văn nêu việc sử dụng đầu đốt low-NOx, điều chỉnh hệ số cấp khí và sử dụng hóa chất khử như ure hoặc amoniac, có thể áp dụng SNCR hoặc SCR.

Đối với các hạng mục cải tạo có chi phí lớn, Bộ yêu cầu lập lộ trình cụ thể nhằm hạn chế ảnh hưởng đến huy động công suất phát điện trong mùa khô và các năm tới.

Nhắc lại quy định về quy chuẩn và thời điểm áp dụng

Công văn nhắc lại quy định liên quan đến Thông tư 45/2024/TT-BTNMT và quy chuẩn khí thải QCVN 19:2024/BTNMT, có hiệu lực từ 01/07/2025. Theo đó, trong giai đoạn 01/07/2025–31/12/2031, các nhà máy đã vận hành hoặc dự án có thủ tục môi trường trước 01/07/2025 được tiếp tục áp dụng QCVN 22:2009/BTNMT và quy định địa phương. Từ 01/01/2032, các cơ sở này phải đáp ứng yêu cầu mới theo QCVN 19:2024/BTNMT.

Bộ yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương xây dựng kế hoạch nghiên cứu chuyển đổi công nghệ và áp dụng các biện pháp quản lý môi trường tiên tiến để đáp ứng quy định mới.