Habeco và VEAM duy trì lợi nhuận tích cực trong năm 2025. Tuy nhiên, yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vẫn là bài toán với hai doanh nghiệp.
Bộ Công Thương vừa có báo cáo kết quả giám sát, kiểm tra hoạt động quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại các doanh nghiệp được giao quản lý năm 2025.
Nếu như Tổng Công ty Giấy Việt Nam và Công ty TNHH MTV Vật liệu Xây dựng và Xây lắp Thương mại BMC tiếp tục phải xử lý những tồn tại kéo dài, thì bức tranh tài chính của Tổng Công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (Habeco) và Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam - CTCP (VEAM) khá sáng sủa.
Hai doanh nghiệp này vẫn duy trì khả năng sinh lời và các chỉ tiêu tài chính cơ bản ở mức an toàn. Tuy nhiên, yêu cầu tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vẫn hiện hữu.
Theo báo cáo giám sát tài chính năm 2025 của Habeco, vốn điều lệ của doanh nghiệp đạt 2.318 tỉ đồng, trong đó vốn Nhà nước khoảng 1.896 tỉ đồng. Tổng doanh thu và thu nhập khác đạt 6.152,35 tỉ đồng, bằng 103,75% so với cùng kỳ.
Năm 2025, Habeco đạt lợi nhuận trước thuế 488 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế 400 tỉ đồng. Hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu của công ty mẹ ở mức 0,41 lần, trong khi tỉ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 9,31%.
Tuy nhiên, phía sau bảng cân đối tương đối lành mạnh vẫn là bài toán tái cơ cấu các khoản đầu tư.
Habeco hiện góp vốn đầu tư tại 26 công ty, gồm 16 công ty con và 6 công ty liên doanh, liên kết và 4 đơn vị đầu tư khác.
Trong đó, 17 công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh bia, rượu, nước giải khát; 4 công ty hoạt động trong các lĩnh vực phụ trợ cho ngành sản xuất chính như sản xuất bao bì, kinh doanh dịch vụ vận tải; 5 công ty hoạt động ngoài ngành (gồm 3 công ty hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, 1 công ty đào tạo lái xe và 1 công ty kinh doanh tổng hợp).
Kết thúc năm 2025, trong số 16 công ty con của Habeco thì có 15 công ty kinh doanh có lãi. Công ty con duy nhất kinh doanh thua lỗ là Công ty Cổ phần Rượu và Nước giải khát Hà Nội.
Habeco đang áp dụng giám sát tài chính đặc biệt đối với 3 công ty con, gồm: CTCP Bia Hà Nội - Thái Bình, CTCP Rượu và Nước giải khát Hà Nội và CTCP Bia Hà Nội - Quảng Bình.
Habeco đã xây dựng "Đề án tái cơ cấu Habeco và các công ty thành viên giai đoạn 2021 - 2025" để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Trong đề án, Habeco xây dựng kế hoạch tái cơ cấu, thoái vốn đầu tư tại các công ty hoạt động ngoài ngành sản xuất, kinh doanh chính và các công ty hoạt động kém hiệu quả, nhằm tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.
Tuy nhiên, đề án tái cơ cấu Habeco và các công ty thành viên giai đoạn 2021 - 2025 đã hết thời gian thực hiện. Doanh nghiệp đang tiếp tục xây dựng đề án tái cơ cấu giai đoạn 2026 - 2030 để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, hướng tới thoái vốn tại các công ty hoạt động ngoài ngành sản xuất, kinh doanh chính và các đơn vị hoạt động kém hiệu quả.
Trong khi đó, Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp - CTCP (VEAM) nổi bật với quy mô lợi nhuận lớn, song cơ cấu nguồn thu phụ thuộc mạnh vào hoạt động tài chính.
Theo báo cáo của bộ phận đại diện vốn nhà nước tại VEAM về giám sát tài chính năm 2025, công ty mẹ VEAM đạt tổng doanh thu và thu nhập khác khoảng 8.053 tỉ đồng. Trong đó, doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ chỉ đạt 553,5 tỉ đồng, còn doanh thu hoạt động tài chính lên tới 7.497 tỉ đồng, chiếm khoảng 93% tổng doanh thu.
Bộ Công Thương đánh giá, năm 2025, doanh thu hoạt động tài chính và lợi nhuận kế toán sau thuế của VEAM đều cao hơn cùng kỳ năm trước. Tỉ suất lợi nhuận sau thuế cho thấy VEAM sử dụng vốn, quản lý tài sản hiệu quả; có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn, đồng thời bảo toàn và phát triển vốn.
Tuy nhiên, quy mô lợi nhuận lớn không đồng nghĩa hoạt động sản xuất, kinh doanh cốt lõi đã tương xứng với nguồn lực doanh nghiệp đang nắm giữ.
Tổng giá trị đầu tư dài hạn của công ty mẹ tại thời điểm cuối năm 2025 là 3.374,2 tỉ đồng, trong đó đã trích lập dự phòng khoảng 220 tỉ đồng.
Trong năm 2025, các khoản đầu tư của VEAM vào hai công ty liên doanh Honda Việt Nam và Toyota Việt Nam đạt hiệu quả cao. Trong khi đó, hiệu quả đầu tư vào các công ty con của VEAM còn hạn chế, đặc biệt tại các công ty do VEAM nắm giữ 100% vốn.
Bức tranh tài chính của Habeco và VEAM cho thấy bài toán đặt ra với hai doanh nghiệp không chỉ là duy trì lợi nhuận, mà còn là tiếp tục tái cơ cấu danh mục đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Vì thế, việc xử lý dứt điểm các khoản tồn đọng vì thế vẫn là yêu cầu quan trọng đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước.
