•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông đang làm dấy lên nhu cầu than, trong bối cảnh lượng nhập khẩu toàn cầu tăng mạnh vào tháng 5/2026. Các diễn biến trên tuyến đường vận tải cho thấy thị trường chưa sẵn sàng quay lưng hoàn toàn với than như một số kỳ vọng trước đó.
Kể từ khi xung đột ở Trung Đông leo thang, Eo biển Hormuz trở thành một “nút thắt” khi Iran và Mỹ tìm cách kiểm soát luồng vận tải. Điều này khiến luồng khí từ Vịnh bị thắt lại đột ngột. Với châu Á — khu vực phụ thuộc nặng vào nguồn khí qua tuyến đường này — sự gián đoạn đã tạo ra một cuộc khủng hoảng năng lượng sâu sắc.
Nhiều nền kinh tế chuyển sang than do đây là lựa chọn được đánh giá rẻ hơn, sẵn có hơn và có tính chắc chắn cao hơn trong thời điểm hiện tại.
Theo nền tảng phân tích Kpler, lượng nhập khẩu than toàn cầu trong tháng 5/2026 dự kiến đạt 107 triệu tấn, mức cao thứ ba trong lịch sử các tháng Năm kể từ năm 2017. Đáng chú ý, con số này xuất hiện đúng vào thời điểm thị trường than thường trầm lắng, khi mùa sưởi ấm ở Bắc bán cầu kết thúc và nhu cầu được cho là sẽ giảm.
Trên thị trường vận tải, cước vận tải từ Indonesia (nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới) tăng trung bình 60-75% trong tháng 5/2026 so với tháng 2/2026. Từ Australia, cước tăng 40-50%, theo cơ quan định giá Argus. Than cũng đã vươn lên vị trí mặt hàng vận chuyển lớn nhất trên các tàu cỡ trung.
Bà Angeliki Frangou, Giám đốc điều hành Navios Partners, nhận định tình hình có thể được tóm tắt theo công thức “mỗi tấn khí đốt có thể thay bằng 2 tấn than”.
Ở cấp độ quốc gia, Hàn Quốc là ví dụ đáng chú ý. Tổng thống Lee Jae Myung từng cam kết đóng cửa phần lớn nhà máy điện than vào năm 2040. Tuy nhiên, vào tháng 3 vừa qua, Seoul đã dỡ bỏ mức trần vận hành theo mùa 80% đối với các nhà máy điện than để tạm thời giảm phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng. Kết quả là trong 6 tuần đầu của cuộc xung đột, sản lượng điện than của Hàn Quốc tăng hơn 4 GW so với cùng kỳ năm ngoái, theo S&P Global.
Thái Lan cũng tái khởi động các nhà máy điện than. Nhật Bản ghi nhận mức tăng sản lượng điện than trong hai tháng qua. Đồng thời, lượng than vận chuyển đến Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU) trong tháng 4/2026 tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, theo BIMCO.
Tình hình trở nên phức tạp hơn khi lệnh cấm xuất khẩu than của Indonesia có hiệu lực từ đầu tháng 4. Làn sóng chuyển đổi từ khí sang than khiến nguồn cung thêm khan hiếm. Các nhà máy điện Trung Quốc phải mua than từ Australia, Nga và Nam Phi để bù đắp thiếu hụt từ Indonesia.
Nhu cầu của Trung Quốc còn được thúc đẩy bởi một yếu tố khác: xung đột vùng Vịnh gây thiếu hụt các sản phẩm hóa dầu trên toàn cầu, khiến nước này tăng sản xuất các sản phẩm hóa dầu dựa trên than.
Vào tháng 3/2026, giá than chuẩn châu Á chạm mức cao nhất trong hơn hai năm. Dù đã hạ nhiệt nhẹ kể từ đó, thị trường vẫn thận trọng khi bước vào mùa hè, khi hệ thống điều hòa không khí được bật trên khắp lục địa và các nhà máy bắt đầu tích trữ than từ đầu tháng 7 để chuẩn bị cho nhu cầu đỉnh điểm.
— Hương Giang, VietnamPlus
Vào chiều 11/5/2026, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh đã thị sát công trường cầu đi bộ qua sông Sài Gòn và chứng kiến mẻ bê tông đầu tiên cho bệ trụ chính TC2, đánh dấu dự án bước vào giai đoạn thi công kết cấu trọng yếu. Quy…
