CEO của PVI AM kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam biến ĐHĐCĐ thành lợi thế chiến lược để thu hút vốn dài hạn

Đó là chia sẻ của bà Trịnh Quỳnh Giao – Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ PVI (PVI AM) khi nhìn nhận về điểm nghẽn trong văn hóa tổ chức đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) hiện nay, đồng thời nhấn mạnh ĐHĐCĐ có thể trở thành “vũ khí” cạnh tranh để doanh nghiệp thu hút và giữ chân dòng vốn.

Chuẩn mực quản trị đã cải thiện, nhưng kỳ vọng tại ĐHĐCĐ đã đổi

Theo bà Trịnh Quỳnh Giao, trong bối cảnh thị trường chứng khoán và doanh nghiệp Việt phát triển, chất lượng quản trị đã được cải thiện rõ rệt, qua đó định hình lại chất lượng ĐHĐCĐ như hiện nay.

Ở giai đoạn trước, cổ đông có ít kênh tiếp cận thông tin, ĐHĐCĐ là dịp hiếm hoi để trực tiếp gặp lãnh đạo, nghe ngóng tình hình công ty. Hiện nay, với các quy định chặt chẽ về công bố thông tin, dữ liệu tài chính và thông tin bắt buộc về cơ bản đã được công khai minh bạch.

Vì vậy, bà cho rằng điều cổ đông kỳ vọng ở đại hội không còn dừng ở “con số”, mà là các nội dung “ngoài con số”: chiến lược công ty sắp tới, rủi ro phía trước và cách ban lãnh đạo đối thoại, cầm lái doanh nghiệp. Từ đó, nhà đầu tư mới quyết định có niềm tin để đồng hành dài hạn hay không.

Hai phía cùng thay đổi: từ hạn chế quyền cổ đông đến trách nhiệm giải trình

Ở góc nhìn của một đơn vị quản lý quỹ, bà Trịnh Quỳnh Giao nhận thấy sự thay đổi về tư duy của ban lãnh đạo cũng đáng kể. Khoảng 20 năm trước, khi thị trường còn sơ khai, ý thức về quyền cổ đông còn hạn chế; trong một số trường hợp, khi quỹ hoặc nhà báo đặt nhiều câu hỏi, ban lãnh đạo có thể phản ứng theo hướng lạ lẫm, thậm chí coi đó là gây khó dễ.

Hiện nay, quyền cổ đông đã được luật định rõ ràng. Lãnh đạo doanh nghiệp hiểu hơn về trách nhiệm giải trình và tôn trọng nhà đầu tư. Dù không phải mọi câu hỏi đều được trả lời trọn vẹn, bà cho rằng ít nhất đã có ý thức cung cấp lại thông tin cho cổ đông, tạo nên chuẩn mực chuyên nghiệp hơn cho thị trường.

ĐHĐCĐ là “bước chốt” cuối: minh bạch và năng lực ứng phó quyết định niềm tin

Bà Trịnh Quỳnh Giao cho biết, với các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán, ĐHĐCĐ thường là một trong những bước “chốt” cuối cùng để đánh giá doanh nghiệp. Có hai kịch bản khiến bà và các quỹ thay đổi quan điểm sau đại hội.

Thứ nhất: xử lý mâu thuẫn và mức độ minh bạch

Bà đặc biệt quan sát cách lãnh đạo đối diện với các vấn đề gây tranh cãi hoặc các nghị quyết nhạy cảm, bao gồm việc bảo vệ quyền lợi cổ đông công bằng hay thiên vị lợi ích của một nhóm riêng lẻ. Nếu có biểu hiện né tránh và không minh bạch, các quỹ sẽ rút vì đó là rủi ro quản trị lớn nhất.

Thứ hai: năng lực ứng phó và sự tự tin của ban lãnh đạo

Theo bà, thế giới biến động nhanh khiến chiến lược dù được định hình 3–5 năm vẫn phải điều chỉnh theo từng năm. Nền tảng cốt lõi nằm ở bản lĩnh của ban lãnh đạo. Khi doanh nghiệp đưa ra kế hoạch tăng trưởng cao nhưng trả lời thiếu rõ ràng trước câu hỏi sâu về nguồn lực thực hiện (dòng tiền, năng lực triển khai dự án) hoặc kiểm soát rủi ro, bà cho rằng điều đó phản ánh sự lúng túng hoặc việc che giấu thông tin.

Trong trường hợp lãnh đạo thiếu minh bạch với cổ đông, bà nói các quỹ không có đủ niềm tin để bỏ tiền vào doanh nghiệp; thậm chí có trường hợp quyết định thoái vốn ngay sau đại hội.

ĐHĐCĐ có thể trở thành “vũ khí cạnh tranh” để thu hút vốn

Bà Trịnh Quỳnh Giao nhấn mạnh ĐHĐCĐ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà có thể trở thành công cụ chiến lược để doanh nghiệp cạnh tranh và thu hút vốn. Bà cho rằng nhiều ban lãnh đạo có tư duy “đứng đầu ngành thì không cần cạnh tranh”, nhưng thực tế thị trường vốn có hàng nghìn doanh nghiệp niêm yết; cạnh tranh là để thu hút sự quan tâm và xây dựng lòng tin dài hạn.

Bà cũng so sánh rằng doanh nghiệp có thể chi nhiều tiền cho marketing sản phẩm nhưng lại quên rằng cổ phiếu cũng là một loại hàng hóa đặc biệt. Một sản phẩm tốt cần cách kể chuyện; doanh nghiệp tốt cần cách truyền tải chiến lược để thu hút sự chú ý. Theo đó, ĐHĐCĐ là nơi phù hợp để truyền tải “giá trị doanh nghiệp” đến thị trường vốn.

Bà đặt câu hỏi về việc lãnh đạo có thể nhiệt huyết với khách hàng nhưng chưa chú trọng trao đổi thông tin với cổ đông – “ông chủ” của mình. Trong kinh doanh, chi phí tìm khách hàng mới thường cao hơn nhiều so với giữ chân khách hàng cũ; tương tự, cổ đông hiện hữu cần được thuyết phục để hiểu và tin doanh nghiệp.

Bà cho rằng khi ban lãnh đạo tự tin truyền tải câu chuyện tại đại hội, doanh nghiệp sẽ xây dựng niềm tin với cổ đông; từ đó nhà đầu tư ngắn hạn có thể chuyển thành cổ đông dài hạn. Khi uy tín đã được định vị vững chắc, việc huy động vốn sẽ thuận lợi hơn vì cổ đông hiện hữu là nhóm sẵn sàng xuống tiền khi doanh nghiệp cần vốn để mở rộng.

Kỳ vọng về cấu trúc đại hội tiệm cận chuẩn quốc tế

Về kỳ vọng thay đổi cấu trúc đại hội tại Việt Nam, bà mong phần “lễ” (thủ tục pháp lý) được rút gọn nhưng vẫn đảm bảo tuân thủ. Bà nhấn mạnh báo cáo đã có sẵn trong tài liệu; điều cổ đông tìm kiếm tại đại hội là câu trả lời cho tương lai và bản lĩnh ứng phó trước biến động.

Bà cũng dẫn ví dụ về Berkshire Hathaway của Warren Buffett: thủ tục diễn ra trong thời gian ngắn nhưng dành nhiều giờ để đối thoại, biến sự kiện thành một chiến dịch PR và branding. Trước đại hội, hàng nghìn đến hàng chục nghìn người có hoạt động gặp gỡ, networking; đồng thời có triển lãm các sản phẩm trong hệ sinh thái công ty và các doanh nghiệp mà họ đầu tư.

Ở Việt Nam, bà cho rằng đã có một số công ty chủ động hơn trong đối thoại, nhưng xu hướng biến ĐHĐCĐ thành hệ sinh thái để lan tỏa giá trị và xây dựng cộng đồng gắn kết như quốc tế vẫn còn mới. Theo bà, ĐHĐCĐ cần được nhìn nhận là nơi đối thoại và cơ hội gắn kết giữa “ông chủ” và doanh nghiệp.

Áp lực từ “thế hệ cổ đông mới” thúc đẩy minh bạch và đối thoại

Bà Trịnh Quỳnh Giao cho rằng áp lực từ thế hệ cổ đông mới đang trở thành động lực quan trọng buộc doanh nghiệp thay đổi văn hóa quản trị. Trước đây, nhiều doanh nghiệp vận hành theo lối mòn vì không có ý kiến nên chưa thấy động lực khác đi; đồng thời cũng ngại thay đổi vì sợ khác biệt so với mặt bằng chung.

Trong khi đó, thị trường đang bước vào giai đoạn “nâng hạng” rõ rệt, với vai trò thúc đẩy nhận thức từ các tổ chức như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VIOD và các quỹ đầu tư. Bước tiến mới được bà nhấn mạnh là tinh gọn phần “lễ”: tài liệu đã gửi thì không nên đọc lại, dành thời gian cho phần trình bày chiến lược và đối thoại.

Bà cũng nhấn mạnh thay đổi văn hóa quản trị không chỉ đến từ tự giác của doanh nghiệp mà còn được thúc đẩy bởi chính cổ đông. Các nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là nhóm trẻ, đầu tư bài bản và có thể yêu cầu thông tin theo chuẩn nhất định; nếu không đáp ứng, họ có thể không đầu tư hoặc không biểu quyết thông qua.

Khi áp lực thị trường đủ lớn, bà cho rằng minh bạch và đối thoại chiến lược sẽ trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại trên thị trường vốn, qua đó định hình lại văn hóa quản trị chuyên nghiệp và thực chất hơn.

AGM Award 2026: tạo “hệ quy chiếu” dựa trên trải nghiệm thực tế

Trong bối cảnh đó, bà đánh giá việc chấm điểm các kỳ đại hội qua giải thưởng AGM Award 2026 của CafeF có ý nghĩa trong việc tạo ra một “hệ quy chiếu” thực tế cho doanh nghiệp.

Bà cho rằng ý nghĩa lớn nhất là góp phần thay đổi mạnh mẽ về tư duy và nhận thức. Điểm bà ủng hộ là bộ tiêu chí không chỉ đánh giá trên giấy tờ mà đi sâu vào trải nghiệm thực tế: ban lãnh đạo có trả lời chất vấn minh bạch, không né tránh hay không; cách tổ chức có thể hiện sự tôn trọng cổ đông hay không.

Bà cũng đề xuất có thể sử dụng dữ liệu từ khảo sát của cổ đông để phản ánh bức tranh thực. Khi đi vào trải nghiệm tại ĐHĐCĐ và có ý kiến của người tham dự trực tiếp, giải thưởng có thể giúp những người tham gia đại hội trở thành “phóng viên hiện trường” đánh giá chất lượng tổ chức của doanh nghiệp.

Bà thừa nhận giải thưởng lần đầu có thể chưa chuẩn 100%, nhưng nhấn mạnh nâng cao nhận thức là nền tảng quan trọng để xây dựng niềm tin dài hạn trên thị trường vốn.