Đề xuất tăng lương cơ sở lên 2,7 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026

Sáng 21/4, tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội ở Quốc hội, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cho biết, trong tiến trình cải cách chính sách tiền lương, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Diễn biến điều chỉnh lương cơ sở và mức đề xuất từ 1/7/2026

Theo đại biểu, Nhà nước đã có các bước điều chỉnh tích cực trong những năm gần đây: nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, sau đó lên 2,34 triệu đồng/tháng; và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026.

Đại biểu nêu quan điểm: “Vấn đề đặt ra hiện nay không còn là có tăng hay không, mà là tăng ở mức nào để vừa đảm bảo đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công”.

Đánh giá mức tăng 2,53 triệu đồng/tháng

Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng mức 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026 là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm việc trong khu vực công.

Cụ thể, mức lương cơ sở dự kiến tăng khoảng 8,12% so với mức hiện hành 2,34 triệu đồng/tháng. Đại biểu dẫn thêm rằng mức tăng này cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) và cao hơn CPI bình quân quý I năm 2026 (3,51%). Theo đó, người hưởng lương ngân sách có thêm một phần thu nhập được dương.

Đại biểu cũng so sánh mức tăng với nhịp tăng lương tối thiểu vùng năm 2026 của khu vực doanh nghiệp (khoảng 7,2%), cho thấy về danh nghĩa mức điều chỉnh tương đối tiệm cận.

Khoảng cách thu nhập - chi phí sinh hoạt và hệ quả đối với người hưởng lương

Tuy nhiên, theo đại biểu, mức tăng hiện tại chưa đủ để người khu vực công “sống được bằng lương”, đặc biệt với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở đô thị lớn.

Đại biểu đưa ví dụ: một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng (trước khi trừ bảo hiểm), trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Từ đó, đại biểu cho rằng tồn tại khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.

“Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Do đó, mức 2,53 triệu đồng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống”, đại biểu nêu.

Đại biểu cũng nhấn mạnh áp lực chi tiêu không hề nhỏ. Năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung, gồm nhà ở, điện, nước, vật liệu xây dựng; đồng thời thuốc và dịch vụ y tế cũng tăng—đây là các khoản chi “khó né” đối với hộ gia đình cán bộ, công chức, viên chức.

Vì vậy, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người có thể là “đỡ hơn trước” chứ chưa đạt mức an tâm, nhất là khi còn nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.

Đề xuất mức tăng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng

Từ phân tích thu nhập và chi phí sống, đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất mức tăng lên khoảng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng. Theo đại biểu, đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp, đồng thời giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu.

Đại biểu cho rằng trong bối cảnh giá các mặt hàng thiết yếu như nhà ở, y tế, điện nước tăng nhanh hơn CPI chung, việc tăng lương ở mức đủ lớn để người hưởng lương cảm nhận được là cần thiết.

Về cân đối ngân sách, đại biểu nêu quan điểm rằng mức 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng có ưu điểm không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả. “Mức tăng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng là phương án tối ưu, để vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo được bước cải thiện thực chất. Đồng thời mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới”, đại biểu nhấn mạnh.

Cơ sở đề xuất của Bộ Nội vụ

Trước đó, Bộ Nội vụ đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, trong đó đề xuất tăng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026.

Theo dự thảo, mức lương cơ sở dự kiến được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tương ứng mức tăng khoảng 8%, áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Bộ Nội vụ cho biết, dù đã có bước điều chỉnh mạnh vào năm 2024 (tăng từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng, tương đương tăng 30%), nhưng mức lương cơ sở hiện hành vẫn còn thấp so với khu vực doanh nghiệp. Cụ thể, mức 2,34 triệu đồng/tháng chỉ bằng khoảng 56,12% mức lương tối thiểu vùng bình quân của khu vực doanh nghiệp. Từ đó, các mức lương khác trong hệ thống bảng lương của cán bộ, công chức, viên chức cũng thấp, dẫn đến đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang còn nhiều khó khăn.

Tác động kỳ vọng từ việc điều chỉnh lương cơ sở

Theo các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn được nêu, việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang được đánh giá là cần thiết, nhằm tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác, góp phần cải thiện đời sống của người hưởng lương, phụ cấp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.