Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đi xuống, đà tăng trưởng kinh tế chậm lại và việc thiếu các gói kích thích tài khóa quy mô lớn đang thúc đẩy các cơ quan quản lý Trung Quốc thực hiện các biện pháp ổn định thị trường.
Chỉ số CSI 300 giảm 10% từ đầu năm và giảm khoảng 20% so với mức đỉnh tháng 6, rơi vào thị trường giá xuống về mặt kỹ thuật. Nhóm cổ phiếu phần cứng AI giảm mạnh nhất, kéo chỉ số thành phần ngành công nghiệp thuộc CSI 300 giảm 23%.
Diễn biến giảm giá này diễn ra ngay cả khi các doanh nghiệp như DeepSeek hay Moonshot đang phát triển các mô hình mã nguồn mở để cạnh tranh với Mỹ. Giá cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp lớn giảm đáng kể khi cổ phiếu CATL giảm 37% trên sàn Thâm Quyến; cổ phiếu CXMT giảm 20% trong tháng qua, dù mới niêm yết vào tháng 7.
Tình trạng giảm giá cũng diễn ra tại thị trường Hồng Kông. Chỉ số Hang Seng giảm hơn 12% từ đầu năm, còn chỉ số ngành công nghệ giảm hơn 30%. Từ đầu tháng 10, nhà đầu tư Trung Quốc đại lục đã bán ròng 2,5 tỷ USD cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông. Dữ liệu từ Financial Times cho thấy đây là đợt rút vốn lớn nhất của nhà đầu tư đại lục kể từ tháng 7/2021.
Trước tình hình này, các quỹ đầu tư nhà nước đã quay lại mua vào để ngăn thị trường giảm thêm. Dựa trên dữ liệu dòng vốn vào các quỹ ETF do Central Huijin nắm giữ, hãng Macquarie cho biết đợt mua vào tuần trước là lần can thiệp mạnh nhất của các quỹ nhà nước kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các mức thuế quan vào tháng 4/2025.
"Việc đội tuyển quốc gia mua vào nhằm mục đích tạo ra một mức sàn cho thị trường. Tuy nhiên, một đợt phục hồi bền vững vẫn phụ thuộc vào sự hồi phục của nhu cầu nội địa – điều có thể xảy ra khi các nhà chức trách không còn có thể dựa vào xuất khẩu để thúc đẩy tăng trưởng", đại diện Macquarie nhận định.
Một nguyên nhân khác tác động đến thị trường là sự thay đổi trong chính sách tài khóa. Sau khi công bố các giải pháp hỗ trợ vào tháng 9/2024 (bao gồm cấp vốn cho doanh nghiệp mua lại cổ phiếu), chính quyền không đưa ra thêm các gói kích thích quy mô lớn nào trong năm nay. Số liệu gần đây cho thấy chi tiêu ngân sách đã giảm trong 9 tháng đầu năm.
Kinger Lau, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu Trung Quốc tại Goldman Sachs nhận định: “Chính sách tài khóa đã chuyển từ mở rộng sang thắt chặt”.
Ngoài ra, việc gia tăng giám sát đối với tài sản và các quỹ tín thác ở nước ngoài cũng gia tăng áp lực bán. Một số phân tích cho rằng các nhà đầu tư cá nhân giàu có đang bán cổ phiếu lấy tiền mặt để nộp các khoản thuế phát sinh từ nhiều năm trước.
“Xét về các yếu tố cơ bản, chúng tôi không thấy có thay đổi lớn nào, ngoại trừ việc áp thuế đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài…Xét trên bình diện tổng thể, tôi cho rằng diễn biến về thuế này chỉ là biểu hiện của chính sách tài khóa đang được thắt chặt”, Kieron Poon, Giám đốc đầu tư cổ phiếu châu Á tại Aberdeen Investments chia sẻ.
Tháng trước, Trung Quốc đã ban hành các khoản trợ cấp thế chấp mới, nhưng các quy mô này được đánh giá là nhỏ so với ngành bất động sản – lĩnh vực vẫn gặp khó khăn sau nửa thập kỷ suy giảm.
