Trước phương án chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm cho người đủ điều kiện, chuyên gia đề xuất người dân ưu tiên chuyển nhượng lại cho chủ đầu tư theo khung giá của Nhà nước, để chủ đầu tư bán tiếp cho đúng đối tượng.
Vừa qua Bộ Xây dựng đã phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi).
Trong đó, Bộ Xây dựng báo cáo phương án (đề ) chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm cho người thuộc đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, giá bán do các bên thỏa thuận.
Trước phương án trên, ông Tạ Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Việt Á Real, bày tỏ ủng hộ và cho rằng nếu không có quy định cụ thể, loại hình nhà ở này có thể bị lợi dụng để mua đi bán lại, không còn tập trung vào nhu cầu an cư của nhóm thụ hưởng chính sách.
“Trong đầu tư, người ta luôn tìm cách để kinh doanh. Nhưng nhà ở xã hội cần có chính sách đặc thù để phục vụ người có nhu cầu ở thực”, ông Kiên nói.
Theo ông, nhu cầu nhà ở xã hội chủ yếu đến từ người làm công ăn lương. Nhà nước có chính sách hỗ trợ nhóm này thì cần bảo đảm căn hộ đến đúng người có nhu cầu và phù hợp khả năng tài chính. Người nhận chuyển nhượng về sau cũng cần đáp ứng đúng điều kiện thụ hưởng.
Ông Kiên đồng thời cho rằng việc minh bạch hóa giao dịch qua sàn có thể hỗ trợ kiểm soát thị trường. Khi hoạt động môi giới, sàn giao dịch được quản lý theo quy định, quá trình mua bán có thêm cơ chế giám sát, hạn chế tình trạng các bên tự thỏa thuận, giao dịch thiếu minh bạch.
Thực tế, việc chuyển nhượng nhà ở xã hội trong thời gian qua cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt đối tượng mua, bán. Do có những điều kiện riêng về thụ hưởng chính sách, các giao dịch không tuân thủ đúng quy định tiềm ẩn rủi ro về pháp lý cho cả bên mua lẫn bên bán. Đây cũng là một trong những vấn đề cơ quan quản lý hướng đến khi xây dựng phương án giới hạn người được nhận chuyển nhượng sau 5 năm.

Về phía người mua nhà, một số ý kiến chia sẻ băn khoăn việc bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm. Anh Hải (ở TPHCM) đang cân nhắc đăng ký mua căn hộ tại Khu nhà ở xã hội HUD Thủ Đức (phường Hiệp Bình), do dự án gần nơi làm việc và khu vực gia đình đã quen thuộc.
Hai vợ chồng anh tích góp được khoảng 400-500 triệu đồng. Từ năm 2025, anh đã theo dõi thông tin về dự án, khi giá rao bán tham khảo khoảng 1,3-1,8 tỷ đồng mỗi căn. Gia đình dự tính tiếp tục tiết kiệm, sau đó vay ngân hàng để mua nhà.
Tuy nhiên, mức giá bán tạm tính vừa được công khai là 30,7 triệu đồng/m2, chưa gồm 2% kinh phí bảo trì. Với căn hộ hai phòng ngủ rộng khoảng 53-69m2, tổng giá trị vào khoảng 1,6 -2,1 tỷ đồng, chưa tính phí bảo trì. Dự kiến, chủ đầu tư nhận hồ sơ từ quý IV năm nay. Như vậy, so với mức giá anh Hải từng tham khảo 1 năm trước, hiện số tiền cần chuẩn bị có thể cao hơn đáng kể.
“Mức giá này vẫn có thể cân nhắc để có nhà ở TPHCM, đi lại thuận tiện”, anh Hải nói. Tuy nhiên, nếu vay 1,5 tỷ đồng, sau 2-3 năm hết thời gian ưu đãi lãi suất, mỗi tháng gia đình dự kiến phải trả khoảng 10-15 triệu đồng.
Một vấn đề khiến anh băn khoăn là phương án chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm cho người thuộc nhóm đủ điều kiện mua loại nhà này.
“Không biết sau này nếu lỡ mất việc hay phải đổi chỗ ở, muốn bán lại nhà thì tìm người mua có dễ dàng không”, anh Hải chia sẻ.

Xung quanh vấn đề trên, TS Kinh tế Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng cần xuất phát từ bản chất của nhà ở xã hội là hỗ trợ những người chưa có nhà, người thu nhập thấp và các nhóm chính sách theo quy định. Giá bán loại nhà này được hình thành trên cơ sở nhiều ưu đãi của Nhà nước về đất đai, tín dụng và cơ chế đầu tư; lợi nhuận của chủ đầu tư cũng được khống chế ở mức khoảng 10%.
“Bản thân nhà ở xã hội có sự hỗ trợ của Nhà nước trong đó, và mình thật sự hỗ trợ cho những người cần nhà. Đến một lúc nào đó anh khá lên, không cần nhà nữa, thì anh không còn là đối tượng để hỗ trợ”, ông Điền nói.
Theo chuyên gia, vì mang mục tiêu an sinh nên nhà ở xã hội cần có cơ chế kiểm soát chuyển nhượng, bảo đảm căn hộ tiếp tục đến đúng người được hưởng chính sách, thay vì trở thành hàng hóa mua bán tự do như nhà ở thương mại. Tuy nhiên, quy định cũng cần tính đến những thay đổi trong hoàn cảnh sống, công việc và nhu cầu tài chính của người sở hữu sau một thời gian mua nhà.
Từ đó, ông Điền cho rằng cần thiết kế cơ chế chuyển nhượng phù hợp, vừa giữ được mục tiêu an sinh, vừa giải quyết nhu cầu thực tế của người dân. Một trong những phương án ông đề xuất là người có nhu cầu bán ưu tiên chuyển nhượng lại cho chủ đầu tư dự án theo mức giá trong khung quy định của Nhà nước. Chủ đầu tư sau đó bán lại căn hộ cho người đủ điều kiện và có nhu cầu thực sự. Cách này giúp người bán có đầu mối chuyển nhượng, đồng thời cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn đối tượng tiếp nhận nhà.
Ông Điền cũng đề xuất cân nhắc kéo dài thời hạn hạn chế chuyển nhượng lên từ 10 năm trở lên. Dù thời hạn là 5 năm hay 10 năm, theo chuyên gia, nguyên tắc quan trọng vẫn là người nhận chuyển nhượng phải thuộc nhóm đủ điều kiện thụ hưởng chính sách; mỗi người chỉ được hưởng hỗ trợ nhà ở xã hội một lần.