TP HCM đề xuất cho chủ đầu tư công trình xây sai phép nộp 50% giá trị phần vi phạm để không phải tháo dỡ và giao đất không qua đấu giá cho dự án thành phần.
Sở Tài chính vừa trình UBND TP HCM dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định chính sách, biện pháp đặc biệt theo Luật Phát triển đô thị số 18 để tháo gỡ các dự án chậm triển khai phát sinh trước ngày 1/10/2026.
Với dự án có công trình xây không phép, sai phép hoặc sai thiết kế, ngoài tiền phạt hành chính, chủ đầu tư phải nộp lại số lợi bất hợp pháp bằng 50% giá trị phần sàn xây vi phạm (tính theo đơn giá hợp đồng mua bán, dự toán được duyệt hoặc suất vốn đầu tư) để thay thế biện pháp tháo dỡ. Công trình được giữ lại phải xây trên đất hợp pháp, phù hợp quy hoạch, không tranh chấp, không ảnh hưởng công trình lân cận, không vi phạm chỉ giới hay hành lang an toàn, đồng thời đảm bảo kết cấu chịu lực và phòng cháy chữa cháy.

Nghị định 339 có hiệu lực từ ngày 26/8/2026, công trình sai phạm trước đây không có quy định chuyển tiếp nên có thể phải tháo dỡ để khôi phục tình trạng ban đầu. Dự thảo nghị quyết khôi phục cơ chế nộp 50% số lợi bất hợp pháp từng áp dụng cho giai đoạn 2008-2018 và mở rộng cho các vi phạm phát sinh trước ngày 1/10/2026 nhằm tránh lãng phí tài sản xã hội. Dự thảo nghị quyết cũng đề xuất cắt giảm toàn bộ quy trình thu hồi đất để đấu giá, đấu thầu và bỏ điều kiện phải chờ nhà đầu tư trục chính hoàn thành hạ tầng mới giao đất.
Sau khi chủ đầu tư nộp tiền và có kết quả kiểm định chất lượng, cơ quan chức năng sẽ cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng, nghiệm thu và cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.
Với các khu đô thị, khu nhà ở thí điểm theo cơ chế nhà đầu tư trục chính và thành phần trước ngày 1/8/2024, doanh nghiệp thành phần được giao, cho thuê đất độc lập với tiến độ của nhà đầu tư trục chính. Chủ tịch UBND TP HCM sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thành phần mà không qua đấu giá đất, không đấu thầu. Điều kiện là doanh nghiệp có hợp đồng ký trước ngày 1/8/2024, không tranh chấp, cam kết đóng phí hạ tầng và hoàn tất giải phóng mặt bằng phần còn lại trong tối đa hai năm.
Nếu nhà đầu tư trục chính không đủ năng lực, UBND TP HCM sẽ chấm dứt quyền đầu tư và chỉ định đơn vị mới kế thừa. Doanh nghiệp thành phần không đủ điều kiện sẽ bị thu hồi đất và được hoàn trả chi phí hợp lý. Thời hạn xử lý các dự án hoàn tất chậm nhất ngày 31/12/2031.
Theo Sở Tài chính, đến tháng 9, hệ thống của đơn vị ghi nhận 1.338 dự án đăng ký tháo gỡ vướng mắc trên địa bàn TP HCM. Trong 9 tháng đầu năm, thành phố đã tháo gỡ pháp lý cho 723 dự án, riêng nhóm theo kế hoạch của UBND TP HCM hiện còn 674 dự án đang trong quá trình xử lý.