Để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực an ninh mạng tại Việt Nam không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở việc phải lấp đầy khoảng trống kỹ năng.
Ngày 21.8, Kaspersky và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) có thời hạn ba năm, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa hai bên nhằm phát triển nguồn nhân lực an ninh mạng tại Việt Nam.
Xung quanh vấn đề này, Lao Động đã phỏng vấn bà Evgeniya Russkikh, Giám đốc Toàn cầu về Đào tạo An ninh mạng tại Kaspersky.
Nhân sự an ninh mạng tại Việt Nam đang thiếu hụt trầm trọng, ước tính hơn 600.000 người. Theo bà, đứng ở góc độ một công ty bảo mật toàn cầu và Việt Nam là một thị trường lớn, vấn đề này có thể giải quyết trong thời gian bao lâu?
- Theo tôi, giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực an ninh mạng tại Việt Nam là một quá trình dài hạn và không thể hoàn thành chỉ trong vài năm. Với hơn 600.000 vị trí nhân lực an ninh mạng còn thiếu, Việt Nam không chỉ cần gia tăng số lượng sinh viên tốt nghiệp mà còn phải chú trọng phát triển những kỹ năng thực tiễn mà doanh nghiệp đang cần.
Để thu hẹp khoảng cách nhân lực này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Mỗi bên đều đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo thế hệ chuyên gia an ninh mạng tiếp theo, đồng thời bảo đảm chương trình đào tạo bám sát nhu cầu không ngừng thay đổi của thị trường.
Hiện nay, các nghiên cứu toàn cầu về lực lượng lao động đang dần chuyển trọng tâm từ việc tính toán “thiếu bao nhiêu nhân lực” sang xác định cụ thể những khoảng trống về kỹ năng. Ngành đang ngày càng nhận ra rằng việc đếm số lượng nhân sự không mang nhiều ý nghĩa nếu chưa có sự thống nhất về những kiến thức và kỹ năng mà họ cần có.
Tại sao đơn vị chọn Học viện Bưu chính viễn thông để hợp tác đào tạo về an ninh mạng. Kaspersky đặt mục tiêu tham gia hỗ trợ đào tạo ra bao nhiêu nhân sự an ninh mạng, thời gian bao lâu?
- Chúng tôi lựa chọn PTIT vì đây không chỉ là một trong những cơ sở đào tạo hàng đầu tại Việt Nam về viễn thông và an toàn thông tin, mà còn có quy mô và nền tảng học thuật cần thiết để xây dựng một nguồn nhân lực an ninh mạng bền vững.
Trong khuôn khổ chương trình hợp tác ba năm, hiện chúng tôi đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 150 sinh viên PTIT được tiếp cận miễn phí các khóa học Cybersecurity Entry Level và Cybersecurity Fundamentals của Kaspersky, kết hợp với các buổi đào tạo do chuyên gia trực tiếp hướng dẫn, hội thảo thực hành, Bootcamp và Hackathon.
Trong ba năm hợp tác, chúng tôi mong muốn xây dựng một mô hình hợp tác hiệu quả giữa doanh nghiệp và nhà trường, qua đó giúp sinh viên chuyển từ kiến thức học thuật sang năng lực an ninh mạng thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của công việc ngay sau khi tốt nghiệp.
Ngoài Học viện Bưu chính Viễn thông, Kaspersky còn tham đồng hành với những đơn vị nào để tìm ra giải pháp về nhân lực an ninh mạng tại Việt Nam?
Bên cạnh PTIT, Kaspersky cũng đang hợp tác với Học viện An ninh Nhân dân (PSA) và VIETNET-ICT nhằm tăng cường năng lực an ninh mạng tại Việt Nam.
Năm 2025, chúng tôi cũng đã ký Biên bản ghi nhớ (MoU) với Học viện An ninh Nhân dân nhằm thúc đẩy hoạt động đào tạo và nghiên cứu về an ninh mạng, bao gồm phát triển phòng thí nghiệm an ninh mạng, đào tạo chuyên môn và trao đổi học thuật.
Trong năm nay, chúng tôi tiếp tục phối hợp với VIETNET-ICT xây dựng Sổ tay Năng lực Ứng phó và Phục hồi An ninh mạng dành cho Giáo viên (Cyber Resilience Handbook for Educators), dự kiến ra mắt vào tháng 10.2026.
Một thực tế là giáo án đào tạo tại nhiều trường đại học đào tạo an ninh mạng không theo kịp thực tế. Ngoài ra, nhiều sinh viên ra trường thiếu khả năng thực chiến, dẫn đến việc lệch pha giữa cung và cầu. Bà đánh giá vấn đề này thế nào và đâu là giải pháp?
Từ góc độ Kaspersky, thách thức không chỉ nằm ở việc cập nhật chương trình đào tạo theo kịp thực tế, mà còn ở việc tạo điều kiện để sinh viên có đủ cơ hội tiếp cận với các tình huống an ninh mạng trong thực tế.
Các mối đe dọa không ngừng phát triển, vì vậy sinh viên không chỉ cần hiểu các khái niệm nền tảng mà còn phải biết các cuộc tấn công diễn ra như thế nào và cách ứng phó trước những tình huống đó.
Đây là lĩnh vực mà doanh nghiệp có thể bổ trợ cho các trường đại học. Chúng tôi tin rằng cách tiếp cận hiệu quả nhất là kết hợp nền tảng kiến thức học thuật với sự tham gia thường xuyên của doanh nghiệp, đào tạo thực hành và cơ hội tiếp cận các tình huống an ninh mạng thực tế.
