Cơn sốt AI được ví như bong bóng dot-com và bong bóng Mississippi thế kỷ 18

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) trên thị trường cổ phiếu đang mở rộng nhanh chóng, thể hiện qua mức độ “vượt trội” của nhóm cổ phiếu liên quan đến bán dẫn so với các mốc lịch sử. Theo ghi chú chiến lược của Michael Hartnett tại Bank of America công bố ngày 14/05, chỉ số bán dẫn SOX hiện giao dịch cao hơn trung bình động 200 ngày (MA200) 62%. Mức chênh lệch này lớn hơn đáng kể so với giai đoạn trước biến động của Dow Jones vào “Black Monday” năm 1987 và “Black Tuesday” năm 1929. Đồng thời, khoảng cách hiện tại cũng tiến gần ngưỡng 73% từng ghi nhận ở CAC All Tradable trước khi bong bóng Mississippi sụp đổ năm 1720.

Diễn biến: đà tăng “cấp số nhân” và sự tập trung vào cổ phiếu AI

Đà tăng của cổ phiếu AI được ghi nhận rõ nét từ cuối tháng 3, với biến động được mô tả là gần như parabol. Nhiều cổ phiếu chip đã thể hiện xu hướng này, bao gồm Micron, AMD, SK Hynix, Marvell và Intel.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng tập trung, Hartnett nhận định kịch bản tăng dựng đứng đang trở nên “bình thường”, đồng thời cho rằng thị trường đang quay lại một dạng diễn biến quen thuộc từng xuất hiện trong các bong bóng tài sản trước đây.

Số liệu và so sánh với các bong bóng trước

Ghi chú của Hartnett nêu thêm rằng mức chênh lệch hiện tại cũng vượt Nasdaq trước khi bong bóng dot-com vỡ vào năm 2000, khi chỉ số công nghệ ở mức cao hơn MA khoảng 55%. Ngoài ra, mức chênh lệch hiện tại tiến gần ngưỡng 73% của CAC All Tradable trước bong bóng Mississippi sụp đổ năm 1720, giai đoạn khi cổ phiếu của Công ty Mississippi (doanh nghiệp thuộc địa của Pháp) được chấp nhận làm tiền hợp pháp, khiến cung tiền của nước này tăng lên gấp đôi.

Tác động: lo ngại bong bóng mới và câu chuyện doanh thu từ hạ tầng đám mây

Một số nhà đầu tư và chuyên gia cho rằng quy mô huy động vốn cho làn sóng đầu tư AI có thể đang hình thành bong bóng mới. Bà Ann Pettifor, giám đốc PRIME, cho CNBC biết việc huy động hơn 1 nghìn tỷ USD tiền mặt để tài trợ cho làn sóng đầu tư này là điều nhiều người coi là “bong bóng”.

Ngược lại, cũng có quan điểm cho rằng quy mô đầu tư AI hiện nay chưa đủ lớn nếu đặt trong bối cảnh các bong bóng tài sản lịch sử. Ông Robin Wigglesworth của Financial Times cho rằng lượng trái phiếu được phát hành để tài trợ cho hạ tầng đường sắt những năm 1860, sau khi điều chỉnh theo lạm phát và quy mô GDP, tương đương khoảng 10 nghìn tỷ USD ngày nay.

Dù vậy, một số ý kiến nhấn mạnh việc hình thành bong bóng không đồng nghĩa với việc công nghệ trở nên vô giá trị. Derek Thompson viết trong một bài bình luận được Howard Marks, đồng sáng lập Oaktree Capital Management, dẫn lại rằng đường sắt từng là một bong bóng nhưng đã thay đổi nước Mỹ; điện cũng từng là bong bóng và tạo ra tác động tương tự; còn việc xây dựng hạ tầng Internet cuối thập niên 1990 cũng là bong bóng nhưng đã thay đổi thế giới.

Nhận định: tăng trưởng doanh thu hỗ trợ, nhưng thị trường có dấu hiệu tập trung hẹp

Trong khi nhiều ý kiến cho rằng khó có khả năng AI trở thành công nghệ mang tính cách mạng đầu tiên mà không trải qua đầu tư quá mức và một đợt điều chỉnh mạnh, dữ liệu doanh thu thực tế từ lĩnh vực liên quan đến AI vẫn cho thấy tăng trưởng. Alphabet cho biết doanh thu đám mây quý I tăng 63% so với cùng kỳ. AWS của Amazon ghi nhận doanh thu tăng 28% lên 37,59 tỷ USD. Microsoft cho biết mảng đám mây tăng 40% lên 34,68 tỷ USD trong quý tài chính thứ ba.

Tuy nhiên, đà tăng trên thị trường ngày càng tập trung vào nhóm cổ phiếu bán dẫn và hạ tầng AI, làm dấy lên lo ngại về độ rộng thị trường. Theo Piper Sandler, mặc dù S&P 500 tăng mạnh từ cuối tháng 3, số lượng cổ phiếu tăng giá so với giảm giá lại có xu hướng thu hẹp, cho thấy vai trò dẫn dắt thị trường ngày càng nghiêng về công nghệ.

— Vũ Hạo, FILI