Với tổng vốn đầu tư 29.317 tỷ đồng và quy mô 73,3 ha, dự án chỉnh trang khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội được kỳ vọng tạo bước chuyển lớn cho hạ tầng giao thông, không gian công cộng ven sông và các giá trị văn hóa - lịch sử của TP.HCM. Dự án không chỉ hướng tới giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài nhiều năm mà còn hình thành một quần thể văn hóa, du lịch mới bên sông Sài Gòn.
Dự án có quy mô 73,3 ha, tổng mức đầu tư 29.317 tỷ đồng, gồm 5 dự án thành phần. Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch Bến Nhà Rồng - Tập đoàn Sun Group được lựa chọn là nhà đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT).
Đây là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm của TP.HCM, được định hướng đồng thời giải quyết các điểm nghẽn giao thông tại cửa ngõ phía Nam, mở rộng không gian công cộng ven sông và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội.
Nhiều năm qua, khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội thường xuyên rơi vào tình trạng ùn tắc do lưu lượng phương tiện ngày càng tăng trong khi hệ thống hạ tầng chưa đáp ứng tốc độ phát triển đô thị. Việc đầu tư đồng bộ các công trình giao thông được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những "nút thắt" tồn tại lâu nay, đồng thời tăng cường kết nối giữa khu Nam và trung tâm TP.HCM.
Theo quy hoạch, đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 10 làn xe, trở thành trục giao thông huyết mạch của khu vực. Dự án cũng bao gồm việc xây mới cầu Tân Thuận 1, mở rộng cầu Tân Thuận 2, xây dựng hầm chui Hoàng Diệu cùng hệ thống bãi đỗ xe, cầu tàu, nhà đón khách du lịch và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ nhằm nâng cao năng lực khai thác và giảm áp lực giao thông.
Ở phía bờ đối diện, khu vực Bến Bạch Đằng sẽ được đầu tư bãi đỗ xe ngầm, trung tâm thương mại ngầm và nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận hệ thống công viên và không gian ven sông.
Một điểm nhấn khác của dự án là cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn, kết nối Bến Nhà Rồng - Khánh Hội với Bến Bạch Đằng. Công trình được kỳ vọng góp phần hình thành mạng lưới giao thông, cảnh quan và chuỗi không gian công cộng liên hoàn dọc hai bờ sông.
Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông và không gian ven sông được đánh giá phù hợp với xu hướng phát triển đô thị hiện đại, trong đó ưu tiên tăng cường kết nối đa phương thức, mở rộng diện tích không gian công cộng và khai thác hiệu quả quỹ đất ven sông. Đây cũng là hướng đi đang được nhiều đô thị lớn trên thế giới áp dụng nhằm nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - dịch vụ.
Ở góc độ thị trường, các dự án hạ tầng quy mô lớn thường tạo động lực cho hoạt động du lịch, thương mại và dịch vụ tại khu vực được đầu tư. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai, khả năng kết nối với các công trình hiện hữu và việc khai thác đồng bộ các tiện ích sau khi dự án hoàn thành.
Không chỉ tập trung vào hạ tầng giao thông, dự án còn hướng tới xây dựng một không gian văn hóa - lịch sử quy mô lớn tại Bến Nhà Rồng, nơi gắn với sự kiện ngày 5/6/1911 khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước.
Trọng tâm của hợp phần này là Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng, kết nối với dự án cải tạo, chỉnh trang khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM để hình thành quần thể văn hóa tại địa điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử dân tộc. Đây sẽ là không gian giúp người dân và du khách tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng cũng như hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua hệ thống công trình, cảnh quan và các hoạt động trải nghiệm.
Một trong những hạng mục nổi bật là việc phục dựng nguyên mẫu tàu Amiral Latouche-Tréville - con tàu gắn với sự kiện ngày 5/6/1911. Theo kế hoạch, con tàu sẽ được đóng theo đúng thiết kế nguyên bản của Pháp và đưa về Việt Nam, thay vì sử dụng mô hình mô phỏng, nhằm bảo đảm tính xác thực lịch sử và tôn trọng nguyên bản của công trình.
Dự án cũng áp dụng phương pháp "thích ứng di sản" theo mô hình "Vỏ cũ - Lõi mới". Theo đó, các nhà kho và nhà xưởng hiện hữu sẽ được bảo tồn kiến trúc bên ngoài, trong khi không gian bên trong được cải tạo thành khu triển lãm, sáng tạo, văn hóa, thương mại, dịch vụ và sinh hoạt cộng đồng. Cách tiếp cận này vừa gìn giữ ký ức của thương cảng Khánh Hội, vừa tạo thêm các không gian văn hóa phục vụ người dân và du khách.
Song song với đó, các khu cảng và kho bãi ven sông sẽ từng bước được chuyển đổi thành công viên, quảng trường, tuyến đi bộ, điểm ngắm cảnh và không gian tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Khu vực Bến Bạch Đằng cũng tiếp tục được mở rộng hệ thống cây xanh, sàn ngắm cảnh, cầu tàu và các công trình phụ trợ, qua đó gia tăng khả năng tiếp cận bờ sông và hình thành chuỗi không gian công cộng liên tục dọc sông Sài Gòn.
