Chi phí lãi vay đã trả tăng 47% nửa đầu năm nay và dự đoán tiếp tục neo cao từ nay đến cuối năm khiến dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ngành ô tô dự đoán tiếp tục ở mức yếu trong nửa cuối năm 2026. Trong khi đó, cá nhân vay mua ô tô còn chịu áp lực hơn khi lãi vay thả nổi lên đến 19,5%/năm.
Báo cáo về ngành ô tô mới đây của VIS Rating cho thấy, nửa đầu năm nay, phần lớn doanh nghiệp ô tô niêm yết ghi nhận dòng tiền từ hoạt động kinh doanh (CFO) âm do biên lợi nhuận mỏng và hàng tồn kho tăng 37% so với cuối năm 2025, trong khi vòng quay hàng tồn kho giảm từ 6,7 lần xuống 5,5 lần.
Đặc biệt, gánh nặng lãi suất đang tác động rất rõ đến chi phí hoạt động của doanh nghiệp, bào mỏng biên lợi nhuận, dù khả năng tiếp cận vốn của ngành vẫn tốt.
Cụ thể, tổng dư nợ vay của các doanh nghiệp ô tô niêm yết tăng 7,3% trong nửa đầu năm nay, tập trung ở các doanh nghiệp lớn, gồm Công ty Cổ phần Tasco và Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh, chủ yếu để tài trợ mở rộng hệ thống phân phối ô tô.
Chi phí vay tăng đối với cả doanh nghiệp phân phối và người mua ô tô. Lãi suất vay thực tế của các doanh nghiệp niêm yết tăng 1-4% so với cùng kỳ, trong khi lãi suất vay ngân hàng mua ô tô của khách hàng cũng tăng 1,5-2% so với cùng kỳ.
"Chúng tôi cho rằng lãi suất duy trì ở mức cao trong 12-18 tháng tới, gây áp lực lên nhu cầu mua xe và chi phí tài trợ vốn lưu động của doanh nghiệp ô tô. Hoạt động phát hành trái phiếu mới vẫn trầm lắng. Nửa đầu năm nay, thị trường không ghi nhận đợt phát hành TPDN nào của doanh nghiệp ô tô trong khi 6 tháng cuối năm sẽ có 2.500 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn, làm tăng áp lực tái cấp vốn và nhiều khả năng thúc đẩy hoạt động phát hành mới", VIS Rating nhận định.
Do lãi suất tăng và quy mô dư nợ tăng lên, nửa đầu năm nay, chi phí lãi vay đã trả của doanh nghiệp ô tô niêm yết tăng 47% so với cùng kỳ năm ngoái. Dự báo, các doanh nghiệp ngành ô tô tiếp tục ghi nhận dòng tiền yếu từ nay đến cuối năm, khi ngành ô tô ngày càng cạnh tranh gay gắt về giá và chi phí lãi vay duy trì ở mức cao.
Không chỉ chi phí vốn tăng lên, doanh nghiệp ngành ô tô đang phải đứng trước tình trạng cạnh tranh gay gắt dù doanh số toàn ngành tăng.
Cụ thể, nửa đầu năm nay, doanh số ô tô đạt 303.391 xe, tăng 33,8% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng chủ yếu nhờ doanh số xe điện VinFast tăng 72% lên 115.916 xe và doanh số xe hybrid cũng tăng 83% lên 10.865 xe. Chính sách ưu đãi, giá bán cạnh tranh và biến động giá xăng đã thúc đẩy nhu cầu đối với các dòng xe điện hóa. Doanh số xe động cơ đốt trong tăng khoảng 13%.
Dù doanh thu toàn thị trường tăng, song nhiều thương hiệu lâu năm như Toyota, Hyundai và Ford đang mất thị phần. Giá trị nhập khẩu ô tô nguyên chiếc tăng 28,9% so với cùng kỳ lên 2,8 tỷ USD, trong đó xe nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 71,2% lên 1,26 tỷ USD. Giá bán cạnh tranh và các tính năng công nghệ của xe Trung Quốc mở rộng lựa chọn cho người mua, đồng thời làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường.
Cạnh tranh gay gắt làm giảm khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh ô tô cốt lõi của các doanh nghiệp niêm yết ngành ô tô. K "Chúng tôi cho rằng cạnh tranh về giá gia tăng từ VinFast và xe Trung Quốc sẽ tiếp tục hạn chế biên lợi nhuận của ngành ô tô thời gian tới", chuyên gia phân tích VIS Rating nhận định.
Theo khảo sát của baodautu.vn, hiện lãi vay ô tô thả nổi trên thị trường đã lên tới 19,5%/năm. Mức lãi suất sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: loại xe, mức độ cũ - mới của xe, có tham gia gói bảo hiểm hay không, tỷ lệ vay trên giá trị xe, thời hạn vay, lịch sử tín dụng của khách hàng, mức thu nhập...
