So với vùng đỉnh cuối tháng 1, thị giá cổ phiếu PNJ giảm tới khoảng 77%. Sau nhiều năm, vốn hóa thị trường của doanh nghiệp lần đầu về dưới mức 10.000 tỷ đồng. Nhiều quỹ ngoại đảo vị thế mua bán.
Phiên sáng 8/10, cổ phiếu PNJ của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận tiếp tục điều chỉnh trước áp lực bán ra mạnh của khối ngoại. Hiện, thị giá PNJ chỉ còn 18.150 đồng/cổ phiếu - mức thấp nhất trong gần 10 năm.
Tính trong vòng 1 tháng qua, thị giá đã giảm 49%. Còn so với vùng đỉnh cuối tháng 1, thị giá PNJ hiện giảm khoảng 77%. Vốn hóa thị trường của doanh nghiệp tương ứng giảm từ hơn 40.000 tỷ đồng xuống dưới mức 10.000 tỷ đồng.
Nhiều quỹ ngoại liên tục đảo vị thế mua bán
Theo đà giảm sâu, nhà đầu tư ngoại đồng loạt bán ra lượng lớn cổ phiếu này.
Mới nhất, nhóm 21 nhà đầu tư nước ngoài có liên quan đến T. Rowe Price Associates đã giảm sở hữu từ 30,82 triệu cổ phiếu xuống còn 25,36 triệu cổ phiếu. Tương ứng, nhóm nhà đầu tư ngoại này đã bán ra gần 5,5 triệu cổ phiếu PNJ, không còn là cổ đông lớn.
Điểm đáng chú ý, động thái này diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi nhóm T. Rowe Price tăng sở hữu PNJ. Trước đó, vào giữa tháng 8, nhóm này đã mua thêm gần 4,9 triệu cổ phiếu, đưa tỷ lệ sở hữu trở lại trên 6%.
Rowe không phải trường hợp duy nhất đổi vị thế.
Tháng 7, nhóm Dragon Capital lần lượt giảm sở hữu xuống dưới 5%. Sang tháng 8, hai quỹ mở DCDS và DCDE của Dragon Capital đã quay lại mua PNJ. Tuy nhiên, đến cuối tháng 9, cổ phiếu này một lần nữa biến mất khỏi danh mục đầu tư của DCDS và DCDE.
Thành viên khác của Dragon Capital là Vietnam Enterprise Investments Limited (VEIL) ghi nhận giảm tỷ trọng tại PNJ. Quỹ này bán khoảng 30% lượng PNJ nắm giữ trong tháng 7 và tiếp tục bán ra trong tháng 8, đưa tỷ trọng mã này trong giá trị danh mục đầu tư từ 2,3% xuống 0,83%.
Hồi tháng 7, VinaCapital cũng đã giảm sở hữu tại PNJ xuống dưới 5%, không còn là cổ đông lớn tại công ty kim hoàn này.
Giao dịch của người nhà Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung cũng diễn ra dồn dập. Hai con gái bà Dung là bà Trần Phương Ngọc Thảo và bà Trần Phương Ngọc Hà đã bán tổng cộng 25 triệu cổ phiếu trong tháng 9, giá trị ước tính hơn 900 tỷ đồng. Ông Cao Ngọc Duy, em trai bà Dung, sau đó đăng ký bán thêm 9 triệu cổ phiếu trong tháng 10.
Các giao dịch nằm trong kế hoạch gia đình bà Dung để thu xếp nguồn lực cho PNJ vay vốn. Đến cuối tháng 9, khoảng 700 tỷ đồng đã được giải ngân trong hạn mức gần 1.100 tỷ đồng, chủ yếu để bổ sung vốn lưu động và chuẩn bị nguyên liệu.
Dòng tiền mua vào cũng lớn
Ở chiều ngược lại, nhóm nhà đầu tư nước ngoài do Sprucegrove Investment Management Ltd đại diện lần đầu “ngồi ghế” cổ đông lớn của doanh nghiệp từ giữa tháng 8.
Theo công bố ngày 5/8, nhóm này nắm 24,18 triệu cổ phiếu PNJ, tương ứng 4,72% vốn. Đến ngày 14/8, lượng sở hữu tăng lên 25,81 triệu đơn vị, chiếm 5,04%. Như vậy, trong khoảng thời gian trên, nhóm nhà đầu tư đã mua ròng khoảng 1,63 triệu cổ phiếu PNJ.
Nhóm cổ đông này gồm 5 quỹ, trong đó Vanguard International Value Fund có mức tăng sở hữu lớn nhất, từ 20,35 triệu lên 21,86 triệu cổ phiếu. Tỷ lệ nắm giữ của quỹ theo đó tăng từ 4% lên 4,3% vốn PNJ.
Vanguard là công ty quản lý tài sản hàng đầu thế giới với quy mô lên đến 12.000 tỷ USD, phục vụ hơn 50 triệu nhà đầu tư trên toàn cầu. Đây là tổ chức quản lý quỹ và tài sản lớn thứ hai trên thế giới, chỉ xếp sau BlackRock.
Ở diễn biến khác, dòng tiền từ nhà đầu tư trong nước đẩy mạnh mua vào PNJ, đưa thanh khoản khớp lệnh mã này nằm trong top thị trường nhiều phiên gần đây.
Điểm lại, phiên gần nhất hôm 7/10 có hơn 51,8 triệu cổ phiếu được sang tay, với tổng giá trị gần 992 tỷ đồng. Trước đó phiên 2/10, thanh khoản PNJ cũng đột biến với hơn 76 triệu cổ phiếu khớp lệnh, tương đương gần 15% lượng cổ phiếu đang lưu hành.
Về kinh doanh, PNJ dự kiến điều chỉnh chỉ tiêu kinh doanh năm khi dự kiến lỗ sau thuế 6.271 tỷ đồng trong năm nay do phải trích lập dự phòng hơn 7.000 tỷ đồng liên quan chính sách thu đổi hàng hóa.
Được biết, sự cố liên quan đến kim cương phát sinh gần đây đã ảnh hưởng tới kế hoạch kinh doanh, đồng thời làm gia tăng nghĩa vụ tài chính liên quan hoạt động mua lại hàng hóa từ khách hàng. PNJ được biết đang trong quá trình tái thiết sau sự cố kim cương, tập trung củng cố sức khỏe tài chính, nâng cao công tác quản trị và kiểm soát rủi ro...
PNJ đã có báo cáo lên Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HoSE), giải trình về việc cổ phiếu giảm sàn trong 5 phiên liên tiếp (từ ngày 28/9 đến ngày 2/10).
Công ty này cho biết: Thứ nhất, do thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian gần đây nhìn chung có xu hướng điều chỉnh, trong khi tâm lý nhà đầu tư còn thận trọng.
Thứ hai, một số công ty chứng khoán đã điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ đối với cổ phiếu PNJ.
Cuối cùng, PNJ cho rằng diễn biến cổ phiếu chịu tác động từ loạt thông tin được công bố trong tháng 9. Doanh nghiệp nhận định, tần suất và số lượng thông tin được công bố dồn dập trong thời gian ngắn có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.
