Giá nhiều loại trái cây giảm khi xuất khẩu tăng vượt nhu cầu nội địa

Kim ngạch rau quả trong quý I tăng hơn 27% lên khoảng 1,3 tỷ USD, phản ánh đà tăng trưởng xuất khẩu. Trong đó, sầu riêng tiếp tục là điểm sáng khi tăng gần 128%; dừa và bưởi lần lượt tăng khoảng 26% và gần 29%.

Xuất khẩu tăng nhưng tăng trưởng không đồng đều

Mặc dù tổng kim ngạch đi lên, mức tăng giữa các mặt hàng không đồng đều. Nhiều loại trái cây ghi nhận sụt giảm, gồm chuối giảm gần 20%, xoài giảm hơn 15%, dưa hấu giảm khoảng 12%, mít giảm 7% và chanh giảm hơn 9%. Theo nội dung phản ánh, các nhóm trái cây giảm thường phụ thuộc nhiều vào thị trường truyền thống, dễ bị tác động khi nhu cầu suy yếu hoặc khi quy định nhập khẩu thay đổi.

Diễn biến giá trong nước: áp lực dư cung

Sự lệch pha giữa các nhóm mặt hàng nhanh chóng thể hiện trên thị trường nội địa. Khi xuất khẩu chững lại hoặc tiêu thụ không ổn định, lượng hàng dồn về trong nước, tạo áp lực dư cung và kéo giá giảm.

Trên thực tế, một số nông sản được ghi nhận ở mức rất thấp: dưa hấu tại một số vùng chỉ còn 1.000-5.000 đồng/kg; cam sành xuống 1.000-3.000 đồng/kg tại vườn; giá mít xuất khẩu khoảng 5.000-8.000 đồng/kg. Ngay cả xoài cát Hòa Lộc — thường thuộc nhóm giá cao — cũng giảm còn 9.000-15.000 đồng/kg, giảm mạnh so với trước Tết.

Ngay cả mặt hàng tăng trưởng mạnh cũng chịu áp lực

Xu hướng giảm giá không chỉ xuất hiện ở các loại khó tiêu thụ mà còn lan sang các mặt hàng dẫn dắt xuất khẩu. Giá sầu riêng Ri6 tại nhiều vùng trồng được ghi nhận khoảng 20.000-35.000 đồng/kg, thấp nhất nhiều năm và giảm mạnh so với đầu năm.

Nguyên nhân được nêu: kiểm dịch, cạnh tranh và thận trọng thu mua

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, giá nông sản giảm mạnh do nhiều yếu tố tác động.

• Thị trường Trung Quốc — nơi tiêu thụ phần lớn trái cây Việt Nam — đang thắt chặt kiểm dịch và chuẩn chất lượng.
• Với sầu riêng, hàng Thái Lan đang vào mùa, khiến cạnh tranh với hàng Việt trở nên gay gắt.
• Thị trường đang ở giai đoạn chuyển tiếp trước khi áp dụng đầy đủ các yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc và mã vùng trồng theo Nghị định thư và Lệnh 280 từ ngày 1/6. Các đầu mối thu mua vì vậy thận trọng hơn, chỉ mua cầm chừng để hạn chế rủi ro trả hàng tại cửa khẩu.

Chi phí logistics tăng và xuất khẩu sang EU, Mỹ chậm lại

Nội dung cũng cho biết chi phí logistics tăng do xung đột ở Trung Đông làm giá nhiên liệu và cước vận chuyển lên cao. Điều này khiến xuất khẩu trái cây sang EU và Mỹ chậm lại so với cùng kỳ năm trước. Một số doanh nghiệp thậm chí tạm ngừng vận chuyển cho đến khi hoạt động ở các khu vực này ổn định để giảm rủi ro mất hàng hoặc hư hỏng.