Gỡ bỏ các ứng dụng preinstalled của Samsung có thể giúp điện thoại Galaxy cũ trở nên như mới

Brandon Miniman (MakeUseOf) cho biết chiếc điện thoại Galaxy bình dân của anh sau khoảng ba năm sử dụng bắt đầu chậm rõ rệt. Theo quan sát của anh, nguyên nhân không nằm ở phần cứng mà chủ yếu đến từ các ứng dụng cài sẵn của Samsung (bloatware) chạy nền, tự cập nhật và đồng bộ, gây hao mòn tài nguyên hệ thống.

Bloatware trên Galaxy hoạt động như thế nào

Miniman cho biết khi kiểm tra ngăn ứng dụng, anh phát hiện hơn mười ứng dụng được cài sẵn mà người dùng không yêu cầu. Một số ứng dụng còn trùng chức năng với ứng dụng phổ biến khác: Samsung Internet có mặt cạnh Chrome, Samsung Messages làm nhiệm vụ tương tự Google Messages, và Galaxy Store có một cửa hàng riêng dù Play Store đã có sẵn.

Những ứng dụng này không “đứng yên”. Chúng tự động cập nhật, đồng bộ dữ liệu, tải bản cập nhật và yêu cầu nhiều quyền truy cập. Trên các máy giá rẻ với RAM 4GB hoặc 6GB, các hoạt động chạy nền có thể làm chậm CPU. Khi người dùng mở ứng dụng, thời gian phản hồi có thể lâu hơn; khi soạn tin nhắn, bàn phím cũng có thể phản hồi chậm; giữa ngày máy có thể tụt pin dù ít sử dụng.

Miniman nhận định Samsung đưa các ứng dụng này vào máy thông qua thỏa thuận đối tác và cấp phép để tạo doanh thu ngay từ trước khi người dùng bật nguồn lần đầu. Anh cho rằng người dùng phải trả tiền cho phần cứng, nhưng một phần năng lực lại bị tiêu tốn bởi phần mềm không được lựa chọn, và trên điện thoại Samsung, nhiều ứng dụng không thể gỡ bỏ hoàn toàn bằng cài đặt thông thường.

Cách dọn dẹp hệ thống không cần root

Miniman tìm một cách xóa ứng dụng mà không làm mất bảo hành. Trên một số máy Galaxy giá rẻ, thao tác nhấn giữ ứng dụng như Gaming Hub hoặc Samsung Max không hiển thị tùy chọn “Gỡ cài đặt”. Tùy chọn trong Cài đặt chủ yếu chỉ là “Tắt”, tức là ẩn ứng dụng khỏi ngăn chứa nhưng ứng dụng vẫn tồn tại.

Để can thiệp sâu hơn, anh sử dụng ADB (Android Debug Bridge) — công cụ dòng lệnh miễn phí từ Google — cho phép máy tính giao tiếp với điện thoại qua USB. Theo mô tả của anh, ADB có thể xóa ứng dụng khỏi hồ sơ người dùng đang hoạt động mà không cần root, từ đó bảo hành vẫn được giữ nguyên. Nếu cần, có thể khôi phục lại cài đặt gốc để đưa các ứng dụng đã xóa quay lại.

Thiết lập ADB

Trên điện thoại: vào Cài đặt → Giới thiệu điện thoại → Thông tin phần mềm và nhấn bảy lần vào “Số hiệu bản tạo” (Build number) để mở khóa Tùy chọn dành cho nhà phát triển. Sau đó bật “Gỡ lỗi USB”.

Trên máy tính: tải Android Platform Tools từ trang phát triển của Google, giải nén, mở Command Prompt tại thư mục đó và kết nối điện thoại với máy tính. Chạy lệnh adb devices để kiểm tra kết nối.

Cú pháp gỡ ứng dụng

Miniman dùng cú pháp gỡ ứng dụng theo dạng:

adb shell pm uninstall -k --user 0 <package_name>

Tham số -k được dùng để giữ dữ liệu bộ nhớ đệm như một biện pháp an toàn. Anh bắt đầu với Samsung Messages; khi chạy lệnh, cửa sổ terminal hiển thị “Success”. Các ứng dụng còn lại được xử lý tương tự.

Danh sách ứng dụng đã gỡ và tên gói (package name)

Dưới đây là các ứng dụng Miniman nêu kèm tên gói để người dùng có thể sao chép:

• Gaming Hub (Game Launcher): com.samsung.android.game.gamehome
• Samsung Messages: com.samsung.android.messaging
• Samsung Max: com.samsung.android.vmanager
• Samsung Shop (Samsung Members): com.samsung.android.voc
• Smart Switch: com.sec.android.easyMover
• Galaxy Themes: com.samsung.android.themestore

Miniman cho biết Samsung không hiển thị các tên gói này trong mục Cài đặt. Nếu cần gỡ các ứng dụng khác ngoài danh sách, anh khuyến nghị tìm kiếm nhanh trên Google với từ khóa dạng “Gaming Hub ADB package name” để lấy chuỗi ký tự chính xác.

Lưu ý quan trọng: Trước khi thực hiện, nên sao lưu điện thoại bằng Samsung Smart Switch và ghi lại các tên gói ứng dụng dự định gỡ để tránh lỗi. Nếu sau đó máy hoạt động không ổn định, có thể khôi phục ứng dụng bằng lệnh adb shell cmd package install-existing kèm tên gói, không cần khôi phục cài đặt gốc.

Kết quả và lưu ý sau cập nhật phần mềm

Miniman nhấn mạnh các bản cập nhật phần mềm của Samsung có thể tái kích hoạt hoặc cài đặt lại các ứng dụng đã gỡ bằng ADB. Vì vậy, sau mỗi bản cập nhật One UI lớn, anh khuyến nghị chạy lệnh adb shell pm list packages samsung để kiểm tra xem có ứng dụng lạ quay lại hay không; nếu có, việc gỡ vẫn có thể thực hiện như trước.

Cuối cùng, anh cho rằng người dùng nên cân nhắc kỹ những gì sẽ cài đặt về sau. Các ứng dụng miễn phí trên Play Store, đặc biệt là công cụ tiện ích và trò chơi, cũng có thể chạy nền tương tự bloatware của Samsung. Do đó, việc dọn sạch hệ thống có thể trở nên kém hiệu quả nếu sau đó thay bằng “rác” từ bên thứ ba.

Theo Quốc Vinh