Hà Nội đang thí điểm các mô hình tăng cường mảng xanh tại 3 trụ đường sắt trên cao trên đường Nguyễn Trãi, hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu, cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ và 3 nhà chờ xe buýt. Các hạng mục dự kiến hoàn thành dịp 10/10.
Phủ xanh 3 trụ đường sắt trên cao trước Royal City
Sở Xây dựng Hà Nội vừa yêu cầu các phòng, đơn vị liên quan triển khai các giải pháp thiết kế, trồng và cải tạo cây xanh tại một số công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Trong đợt thí điểm, 3 trụ cầu đường sắt trên cao trên đường Nguyễn Trãi, khu vực trước tòa nhà Royal City, sẽ được nghiên cứu phủ xanh. Cùng với đó là hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu, cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ và 3 nhà chờ xe buýt gồm nhà chờ Đại học Dược trên đường Lê Thánh Tông, nhà chờ gần Bệnh viện Xanh Pôn trên đường Trần Phú và nhà chờ số 69 Lý Thường Kiệt.
Các đơn vị đang triển khai và dự kiến hoàn thành dịp 10/10.
Đối với trụ đường sắt trên cao, phương án được nghiên cứu theo hướng sử dụng hệ khung giàn thép dạng gông ôm quanh thân trụ. Hệ thống này không khoan, đục vào kết cấu trụ cầu; mặt khung được bố trí cách bề mặt bê tông một khoảng phù hợp để cây sinh trưởng và vẫn bảo đảm khả năng kiểm tra kết cấu.
Cây sẽ được ưu tiên trồng tại chân trụ, sau đó dẫn leo lên hệ giàn và phân bố quanh các mặt trụ. Phạm vi cây xanh không được vươn lên xà mũ, dầm cầu, thiết bị kỹ thuật, đồng thời phải chừa khoảng trống phục vụ kiểm tra và bảo trì.
Cành cây sẽ được dẫn hướng, cắt tỉa định kỳ. Hệ khung, các điểm liên kết và phạm vi phát triển của cây cũng được kiểm tra thường xuyên nhằm tránh ảnh hưởng đến kết cấu và an toàn công trình.
Hầm chui, cầu vượt và nhà chờ xe buýt cũng được bổ sung cây xanh
Tại hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu, quy mô nghiên cứu khoảng 200m2 giàn leo, chia theo từng module hoặc từng khoang phù hợp với nhịp kiến trúc. Đất tại dải cây xanh hiện trạng sẽ được cải tạo để trồng cây.
Khung giàn thép dự kiến có chân bắt vào nền đất ở chân tường. Phần khung chính phía trên được cố định bằng bulong nở vào thành lan can với khẩu độ từ 2 đến 3m/vị trí, sử dụng keo chuyên dụng để liên kết và chống thấm vào kết cấu công trình.
Cây được kiểm soát để không phát triển sang phần đường, đèn chiếu sáng, biển báo hoặc thiết bị kỹ thuật.
Tại thành hầm, phương án còn bố trí các chậu cây dạng module dọc mép trên thành hầm, phía dưới lan can với chiều dài khoảng 300m. Chậu được cố định trên mặt tường bằng bulong nở chống gỉ, kết hợp keo nhằm tăng liên kết và hạn chế nước thấm vào kết cấu.
Cây rủ được trồng theo mặt trong thành hầm, giai đoạn đầu khống chế chiều dài khoảng 2-3m. Việc cắt tỉa được thực hiện định kỳ để cây không ảnh hưởng đến tĩnh không giao thông, biển báo, hệ thống chiếu sáng và thiết bị kỹ thuật. Công tác tưới cũng phải kiểm soát để không làm bẩn tường hầm.
Với các nhà chờ xe buýt, cây xanh dự kiến được bố trí bằng bồn hoặc chậu ở phía sau hay hai bên nhà chờ, không chiếm dụng lối đi. Hệ khung và cáp nhẹ sẽ được sử dụng để dẫn cây leo lên vách sau và một phần mái, ưu tiên kết cấu độc lập hoặc chỉ liên kết tại những vị trí được đơn vị quản lý công trình chấp thuận.
Tận dụng hạ tầng để tăng không gian xanh
Trong những năm qua, Hà Nội đã dành nhiều nguồn lực cho phát triển cây xanh, cải tạo công viên, vườn hoa và chỉnh trang cảnh quan đô thị.
Trong bối cảnh quỹ đất công cộng ngày càng khan hiếm, việc kết hợp cây xanh với các công trình hạ tầng kỹ thuật được xem là hướng tiếp cận nhằm để một không gian thực hiện nhiều chức năng cùng lúc.
Cách làm này có thể giúp tối ưu giá trị sử dụng đất, giảm áp lực chuyển đổi thêm đất cho các mục đích xây dựng, đồng thời tạo sự cân bằng giữa phát triển đô thị và bảo vệ môi trường.
Theo định hướng của Hà Nội, sau năm 2030 và với tầm nhìn 100 năm, cây xanh và mặt nước được xác định là một phần của hạ tầng sinh thái cốt lõi, thay vì chỉ tập trung vào số lượng cây được trồng.
