UBND TP Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 331 ngày 24/8 nhằm triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Điểm đáng chú ý là Thành phố dự kiến tổ chức lập 81 quy hoạch, trong đó có 34 đồ án lập mới, đồng thời xây dựng mô hình phát triển Thủ đô 4D, số hóa dữ liệu quy hoạch và tái cấu trúc không gian đô thị theo các cực phát triển mới.
81 quy hoạch chia lại không gian phát triển Thủ đô
Kế hoạch được xây dựng nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 2512 ngày 13/5/2026. Thành phố sẽ xác định rõ lộ trình, nhiệm vụ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong quá trình triển khai, đồng thời tạo cơ sở để kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện theo từng giai đoạn.
Theo kế hoạch, hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn của Hà Nội được tổ chức thành 5 nhóm gồm quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch khu chức năng, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch không gian ngầm.
Tổng cộng, Thành phố cần tổ chức lập 81 quy hoạch, gồm 5 quy hoạch không gian ngầm và chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, 63 quy hoạch phân khu đô thị và 13 quy hoạch phân khu khu chức năng. Trong số này, 47 đồ án, tương đương 58,02%, tiếp tục được triển khai trên cơ sở kế thừa và phát triển các quy hoạch đã thực hiện trước đây. 34 đồ án còn lại, chiếm 41,98%, sẽ được lập mới theo các định hướng phát triển mới.
Khoảng 22 quy hoạch phân khu đô thị được Thành phố ưu tiên hoàn thành trước. Đây là các đồ án phục vụ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, khu vực phía Tây Vành đai 4, một số khu vực phía Tây Bắc, các tuyến phát triển mới và vùng đệm sinh thái, cùng với quy hoạch không gian ngầm và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật.
Cách tổ chức này cho thấy định hướng phát triển Thủ đô không chỉ tập trung vào khu vực lõi. Không gian đô thị được phân thành nhiều cực với chức năng khác nhau, từ trung tâm hành chính, văn hóa đến công nghiệp, logistics, khoa học công nghệ, giáo dục, du lịch và thương mại.
Khu vực trung tâm tiếp tục giữ vai trò hạt nhân, với Nội đô lịch sử và nội đô lịch sử mở rộng được định hướng tái cấu trúc theo mô hình nén - xanh, tăng cường khai thác không gian ngầm, phát triển TOD và bảo tồn di sản.
Dọc hai bên Vành đai 4 sẽ hình thành dải đô thị mới, đóng vai trò vùng đệm và góp phần giảm áp lực dân số cho khu vực lõi. Trong khi đó, khu đô thị thể thao được định hướng trở thành tổ hợp thể thao quy mô quốc gia, quốc tế kết hợp đô thị sinh thái và TOD.
5 cực chức năng
Một trong những nội dung đáng chú ý của quy hoạch là cách Hà Nội phân định chức năng cho các cực phát triển mới.
Cực Sông Hồng được định hướng trở thành trục cảnh quan, công viên sinh thái và trung tâm văn hóa - dịch vụ của Thủ đô, được cụ thể hóa qua các đồ án quy hoạch phân khu từ SH-1 đến SH-4.
Cực phía Bắc, khu vực gắn với sân bay quốc tế Nội Bài, khu thương mại tự do, logistics, các khu công nghiệp và công nghệ cao sẽ được phát triển thành một cực tăng trưởng mới. Phía Đông tập trung vào thương mại, logistics và cảng cạn ICD.
Cực phía Nam Phú Xuyên được định hướng phát triển đô thị công nghiệp và logistics đa phương thức, gắn với tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ, Quốc lộ 1A và sân bay thứ hai phía Nam. Trong khi đó, khu vực Vân Đình - Đại Nghĩa hướng tới đô thị di sản, văn hóa tâm linh và du lịch sinh thái dọc sông Đáy.
Cực phía Tây Nam, khu vực Xuân Mai và dải đô thị dọc Quốc lộ 6 được định hướng phát triển về giáo dục, đào tạo, y tế và nghỉ dưỡng. Phía Tây lấy Hòa Lạc làm hạt nhân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, gắn với Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội.
Cực phía Tây Bắc, Sơn Tây, Tản Viên và khu vực Tây Đằng được định hướng phát triển đô thị văn hóa, lịch sử, du lịch và nghỉ dưỡng gắn với núi Tản - sông Đà.
Song song với việc lập quy hoạch, Thành phố sẽ xây dựng mô hình phát triển Thủ đô 4D, nâng cấp hệ thống thông tin quy hoạch và số hóa, chuẩn hóa dữ liệu GIS ở các cấp. Dữ liệu về không gian ngầm, hạ tầng kỹ thuật khung, không gian tầm thấp và tầm cao sẽ được tích hợp, gắn với phân kỳ đầu tư và theo dõi tiến độ các dự án ưu tiên.
Thành phố cũng sẽ nghiên cứu lập mới Quy chế quản lý kiến trúc, đồng thời rà soát và ban hành quy chế quản lý kiến trúc tại những khu vực cần kiểm soát, bảo tồn hoặc phát triển.
Ở cấp độ rộng hơn, kế hoạch triển khai Quy hoạch tổng thể còn bao gồm 10 nhóm nhiệm vụ liên quan đến môi trường và chống úng ngập, giao thông và trật tự đô thị, an toàn thực phẩm, phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tái cấu trúc đô thị, nguồn nhân lực, quản trị Thủ đô và phát triển vùng.
Trong lĩnh vực kinh tế, Hà Nội định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển khu thương mại tự do, khu công nghệ cao, đồng thời đưa du lịch và công nghiệp văn hóa trở thành những ngành kinh tế mũi nhọn.
Về chuyển đổi số, Thành phố hướng tới xây dựng đô thị thông minh với hạ tầng số đồng bộ, nền tảng AI dùng chung và hệ thống bảo đảm an ninh mạng. Trong quản trị và phát triển nguồn nhân lực, Hà Nội sẽ tập trung nâng cao chất lượng nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ cao, tài chính và quản trị công, đồng thời xây dựng cơ chế thu hút chuyên gia đầu ngành.
Mục tiêu cuối cùng là hình thành mô hình quản trị dựa trên dữ liệu theo thời gian thực, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao vai trò điều phối của Thành phố đối với các vấn đề liên vùng như quy hoạch, hạ tầng và môi trường.
