UBND tỉnh Gia Lai đề xuất thí điểm hai tuyến taxi bay không người lái dài khoảng 3,4 km và 22 km tại khu vực Quy Nhơn - Phù Cát, sử dụng phương tiện bay điện tự hành. Chương trình dự kiến triển khai từ tháng 10/2026 đến hết năm 2028, từng bước thử nghiệm công nghệ và đánh giá khả năng vận chuyển hành khách trong điều kiện kiểm soát an toàn.
UBND tỉnh Gia Lai vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ, đề nghị xem xét chủ trương triển khai thí điểm hoạt động taxi bay không người lái (AAM/eVTOL), đồng thời kiến nghị các bộ, ngành liên quan hỗ trợ địa phương hoàn thiện cơ sở pháp lý và thủ tục cần thiết.
Đề án do UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Học viện Hàng không Việt Nam cùng Công ty cổ phần Thương mại Đầu tư và Công nghệ Hưng Việt, Công ty Aerial Sea Ventures xây dựng. Mục tiêu là nghiên cứu khả năng ứng dụng phương tiện hàng không tầm thấp tại Việt Nam, trước mắt tập trung vào khu vực Quy Nhơn - Phù Cát.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, sau khi hợp nhất, địa phương có không gian phát triển kéo dài từ Tây Nguyên đến duyên hải, với tiềm năng về du lịch biển, du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng. Việc nghiên cứu taxi bay được kỳ vọng tạo thêm phương án kết nối các điểm đến, đồng thời mở ra khả năng ứng dụng phương tiện bay điện trong vận chuyển y tế khẩn cấp, cứu hộ và cứu nạn.
Taxi bay eVTOL sử dụng động cơ điện để cất, hạ cánh thẳng đứng, không cần đường băng dài như máy bay thông thường. Phương tiện có thể bay tự động, không bố trí phi công trên tàu và được theo dõi thông qua hệ thống điều khiển cùng trung tâm giám sát mặt đất.
Trong giai đoạn đầu, Gia Lai đề xuất thử nghiệm hai tuyến bay tại khu vực Quy Nhơn - Phù Cát, ưu tiên các vị trí có mật độ dân cư thấp và hành lang bay trên mặt nước nhằm hạn chế ảnh hưởng đến khu vực xung quanh.
Tuyến thứ nhất dài khoảng 3,4 km, kết nối Công viên Thiếu nhi với Bến du thuyền Quy Nhơn. Đường bay dự kiến bố trí song song với bờ biển, cách khu vực bãi biển khoảng 400 - 500 m. Đây là tuyến phục vụ kiểm tra công nghệ, đánh giá khả năng vận hành phương tiện, quy trình cất, hạ cánh, hệ thống điều khiển và giám sát chuyến bay, cũng như khả năng xử lý các tình huống bất thường. Trong giai đoạn này, tuyến bay chưa hướng đến mục tiêu vận chuyển hành khách thương mại.
Tuyến thứ hai dài khoảng 22 km, kết nối Cảng hàng không Phù Cát với Trung tâm đại nhạc hội thuộc Dự án Blooming Sky tại xã Cát Tiến. Tuyến này dự kiến được triển khai ở giai đoạn tiếp theo, nhằm kiểm tra khả năng kết nối trực tiếp giữa sân bay và điểm đến du lịch. Việc vận chuyển hành khách sẽ chỉ được xem xét khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý và an toàn.
Do tuyến bay thứ hai liên quan trực tiếp đến hoạt động tại Cảng hàng không Phù Cát, quá trình tổ chức khai thác cần có sự phối hợp với các cơ quan quản lý vùng trời, quốc phòng, an ninh và đơn vị hàng không liên quan.
Để triển khai chương trình, đề án dự kiến sử dụng 1 - 2 phương tiện do các đối tác cung cấp, đồng thời nghiên cứu bố trí bốn điểm cất, hạ cánh tại Công viên Thiếu nhi, Bến du thuyền Quy Nhơn, Cảng hàng không Phù Cát và Trung tâm đại nhạc hội Blooming Sky.
Mẫu EH216-S của hãng EHang (Trung Quốc) được đưa vào đề án làm cơ sở tham chiếu kỹ thuật. Phương tiện này có sức chở tối đa hai người, khối lượng cất cánh tối đa 620 kg và tốc độ bay ngang tối đa 90 km/h. EH216-S sử dụng động cơ điện, hệ thống điều khiển bay tự động và được giám sát từ trạm điều khiển mặt đất.
Tuy nhiên, việc đưa mẫu EH216-S vào nghiên cứu không đồng nghĩa với việc Gia Lai đã lựa chọn hoặc chỉ định EHang là nhà cung cấp chính thức. Phương tiện sử dụng trong chương trình sẽ phụ thuộc vào quá trình chuẩn bị và các điều kiện liên quan.
Theo lộ trình đề xuất, chương trình thí điểm kéo dài từ tháng 10/2026 đến hết năm 2028, chia thành ba giai đoạn. Từ tháng 10 đến tháng 11/2026, địa phương tập trung hoàn thiện hồ sơ, khảo sát địa điểm, xây dựng quy trình an toàn, đào tạo nhân lực và thực hiện các thủ tục xin phép.
Giai đoạn tiếp theo, từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, dự kiến tiến hành các chuyến bay thử không tải. Sau đó, phương tiện có thể thực hiện các chuyến bay có kiểm soát chở chuyên gia khi đáp ứng những mốc kiểm soát an toàn theo quy định.
Từ tháng 2/2027 đến hết năm 2028, Gia Lai đề xuất xem xét thí điểm vận chuyển hành khách với phạm vi giới hạn về tuyến bay, khung giờ và đối tượng phục vụ. Việc khai thác thương mại chính thức sẽ chỉ được nghiên cứu sau khi chương trình thí điểm kết thúc và có kết quả đánh giá.
UBND tỉnh Gia Lai cho biết, hoạt động taxi bay chở người không có phi công trên tàu hiện chưa có tiền lệ khai thác tại Việt Nam. Trong khi đó, các quy định chuyên ngành liên quan đến phương tiện, hoạt động bay và vận chuyển hành khách bằng loại hình này vẫn cần được hoàn thiện.
Do đó, việc chấp thuận chủ trương thí điểm không thay thế các giấy phép và điều kiện bắt buộc đối với phương tiện, hoạt động bay, sử dụng vùng trời, bãi cất, hạ cánh và vận chuyển hành khách.
Theo địa phương, kết quả thử nghiệm sẽ giúp đánh giá tính khả thi của mô hình, xác định yêu cầu về an toàn, quy trình quản lý và năng lực tổ chức khai thác. Đây cũng là cơ sở để nghiên cứu hoàn thiện chính sách đối với hoạt động giao thông hàng không tầm thấp tại Việt Nam.
