Các nhà sản xuất điện thoại thông minh và tai nghe của Ấn Độ đang nhập khẩu nhiều linh kiện hơn từ Việt Nam do giá trong nước tăng cao.
Ấn Độ tăng nhập khẩu linh kiện điện tử từ Việt Nam
Theo nguồn tin trong ngành, nhập khẩu hàng điện tử từ Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục tăng tại Ấn Độ trong năm nay, vượt mức 5,36 tỷ USD trong năm tài chính 2026.
Trong bối cảnh giá chip nhớ tăng gần gấp 5 lần trong năm qua, các nhà sản xuất điện tử Ấn Độ, đặc biệt là các nhà sản xuất điện thoại thông minh và tai nghe không dây TWS, đã tăng cường nhập khẩu từ Việt Nam và sẽ còn tăng tốc trong năm nay.
Các nguồn tin trong ngành cho biết với tờ BusinessLine rằng, do thuế nhập khẩu đối với hầu hết các mặt hàng từ Việt Nam đều bằng 0 theo Hiệp định Thương mại Tự do Ấn Độ - ASEAN, các công ty đã tận dụng cơ cấu miễn thuế trong năm qua để nhập khẩu số lượng lớn linh kiện điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử khác.
“Các linh kiện như màn hình, mô-đun camera, thậm chí cả tai nghe Bluetooth, đều được nhập khẩu từ Việt Nam với mức thuế bằng 0. Điều thú vị là, hầu hết các nhà nhập khẩu này đều là các công ty Trung Quốc có các đơn vị sản xuất hoặc lắp ráp tại đây”, một chuyên gia kỳ cựu trong ngành chia sẻ với BusinessLine.
Để củng cố điều này, dữ liệu của chính phủ cho thấy nhập khẩu hàng điện tử của Ấn Độ từ Việt Nam đã tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước (yoy) lên 5,36 tỷ USD trong năm tài chính 2026, từ khoảng 4,89 tỷ USD trong năm tài chính 2025. Trong năm tài chính 2024, nhập khẩu tăng 16,1% lên 4,5 tỷ USD, tăng từ 3,8 tỷ USD trong năm tài chính 2023.
“Chính phủ không thu được bất kỳ khoản doanh thu nào từ việc sản xuất các mặt hàng này cũng như từ thuế hải quan. Theo một cách nào đó, đây là sự chuyển hướng hàng hóa: thay vì nhập khẩu từ Trung Quốc, các công ty đang nhập khẩu từ Việt Nam”, vị chuyên gia nói và cho rằng xu hướng này cũng có thể ảnh hưởng đến chính sách sản xuất của đất nước.
Không nêu tên cụ thể các công ty, ông cho biết một số công ty đang nhập khẩu trực tiếp tai nghe TWS từ Việt Nam vì giá thành rẻ hơn nhiều so với sản xuất tại Ấn Độ. Thậm chí một số công ty còn thành lập các nhà máy sản xuất tại Việt Nam thay vì Ấn Độ.
“Tại Ấn Độ, việc thành lập một đơn vị sản xuất màn hình theo Chương trình Sản xuất Điện thoại Di động (MPMS) và Chương trình Sản xuất Linh kiện Điện tử (ECMS) được hưởng ưu đãi 4%. Nhưng nếu bạn có thể nhập khẩu cùng một sản phẩm từ Việt Nam với thuế suất bằng 0, tại sao bạn lại phải thành lập một đơn vị sản xuất ở đây? Nhập khẩu sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều”, vị chuyên gia giải thích.
Việc nhập khẩu hàng điện tử từ Việt Nam sang Ấn Độ được hưởng mức thuế ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN-Ấn Độ (AITIGA). Nếu hàng hóa đáp ứng các quy tắc xuất xứ cụ thể và kèm theo Giấy chứng nhận xuất xứ hợp lệ, thuế suất tối huệ quốc (MFN) tiêu chuẩn - thường dao động từ 0 đến 20% đối với hầu hết các mặt hàng điện tử - có thể được miễn trừ và hưởng các lợi ích thuế ưu đãi.
Ngành điện tử Việt Nam tăng trưởng mạnh
Ngành điện tử đang giữ vai trò quan trọng trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực điện thoại thông minh, thiết bị âm thanh và linh kiện công nghệ. Quy mô sản xuất ngày càng mở rộng giúp Việt Nam trở thành một mắt xích đáng chú ý trong chuỗi cung ứng điện tử khu vực, đồng thời tạo nguồn hàng cho các thị trường thế giới.
Số liệu từ Tổng Cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu nhóm máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam đạt 123,6 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm. Trong khi đó, nhóm điện thoại và linh kiện đạt khoảng 51,7 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm hàng này đạt hơn 175 tỷ USD, cho thấy vai trò ngày càng lớn của ngành điện tử trong thương mại quốc tế của Việt Nam.
Sự phát triển của ngành gắn liền với mạng lưới nhà máy của các tập đoàn nước ngoài như Samsung, LG, Foxconn, Luxshare, Goertek... Các doanh nghiệp này sản xuất điện thoại, mô đun camera, thiết bị âm thanh và nhiều loại linh kiện phục vụ thị trường toàn cầu. Hệ thống nhà máy và nhà cung cấp hình thành tại Việt Nam đặc biệt tại Bắc Ninh, Thái Nguyên, Ninh Bình,... tạo điều kiện để các doanh nghiệp quốc tế đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời tận dụng năng lực sản xuất sẵn có trong khu vực.
Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu lớn không đồng nghĩa toàn bộ giá trị sản phẩm được tạo ra trong nước. Ngành điện tử Việt Nam vẫn cần nhập khẩu lượng lớn linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 188,9 tỷ USD, tăng 71,7% so với cùng kỳ, cho thấy Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung linh kiện và thiết bị từ nước ngoài để phục vụ sản xuất.
Một nguyên nhân là năng lực cung ứng linh kiện công nghệ cao của doanh nghiệp trong nước chưa theo kịp nhu cầu của các nhà máy. Các tập đoàn FDI có thể tổ chức sản xuất quy mô lớn tại Việt Nam, nhưng nhiều nguyên vật liệu, máy móc và linh kiện vẫn phải nhập khẩu. Vì vậy, tăng trưởng xuất khẩu điện tử chưa đồng nghĩa với việc giá trị gia tăng giữ lại trong nước tăng tương ứng.
Dù vậy, nhập khẩu tăng không hoàn toàn là tín hiệu bất lợi. Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhu cầu nhập khẩu còn phản ánh việc doanh nghiệp mở rộng công suất, tăng dự trữ linh kiện và đầu tư vào sản xuất các sản phẩm phục vụ nhu cầu trí tuệ nhân tạo (AI). Một số doanh nghiệp cũng tăng lượng dự trữ để ứng phó với tình trạng giá chip và ổ cứng SSD tăng mạnh, có mặt hàng tăng từ 300% đến 500%.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia kinh tế, để tận dụng cơ hội lâu dài, ngành điện tử Việt Nam vẫn cần tăng năng lực cung ứng trong nước, mở rộng mạng lưới doanh nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ giá trị được tạo ra tại Việt Nam.
