Kinh tế tiền mã hóa của Iran đạt 7,8 tỷ USD trong năm 2025 khi các cuộc biểu tình thúc đẩy việc sử dụng Bitcoin

Khi nền kinh tế Iran bị rung chuyển bởi bất ổn ngày càng sâu sắc và đồng tiền sụt giá, hoạt động tiền mã hóa liên quan đến nước này đã tăng lên gần 7,8 tỷ USD trong năm 2025, theo một báo cáo mới từ công ty phân tích chuỗi khối Chainalysis. Theo Chainalysis, dữ liệu cho thấy tài sản số ngày càng đảm nhận hai vai trò riêng biệt — như một kênh thoát vốn tài chính cho người dân trong thời kỳ bất ổn và một kênh ngày càng mở rộng của các tác nhân có liên kết với nhà nước hoạt động dưới lệnh trừng phạt. “Đối với công dân Iran sống dưới một chính phủ đang vật lộn để duy trì sự ổn định kinh tế giữa lạm phát lên tới 40-50%,” Chainalysis viết, “tiền mã hóa không chỉ là một biện pháp tránh trừng phạt mà còn là cách để thoát khỏi một hệ thống đang thất bại do một chế độ ngày càng tuyệt vọng điều khiển.” Chainalysis cho biết con số 7,78 tỷ USD cho thấy sự gia tăng mạnh so với năm 2024. Khi các cuộc biểu tình ở Iran trở nên dữ dội vào cuối tháng 12 và nhà chức trách áp đặt các hạn chế internet trên toàn quốc, việc rút tiền từ các sàn tiền mã hóa về các ví cá nhân tăng lên khi việc truy cập các kênh tài chính do nhà nước kiểm soát trở nên kém tin cậy hơn. Bradley Rettler, một fellow cấp cao tại Viện Chính sách Bitcoin, cho rằng sự dịch chuyển toward self-custody trong các cuộc biểu tình ở Iran phản ánh sức hấp dẫn của Bitcoin trong những môi trường bị đàn áp tài chính và bất ổn tiền tệ. “Ở những nước nơi công dân sợ chính phủ, lo ngại sự cấm đoán tài chính hoặc thấy đồng tiền địa phương bị lạm phát, Bitcoin mang lại một giải pháp thay thế,” Rettler nói với Decrypt. “Khi bất kỳ điều gì trong số đó gia tăng, chúng ta nên mong đợi sở hữu Bitcoin sẽ tăng. Và cách duy nhất để đảm bảo bạn có thể giữ quyền truy cập Bitcoin và sử dụng nó một cách riêng tư là rút nó về ví cá nhân. Có vẻ đây đang diễn ra tại Iran.” Kể từ khi được sáng lập vào năm 2009, Bitcoin đã được các nhà hoạt động và đối kháng sử dụng như một hệ thống thanh toán thay thế, và từ năm 2011 đã thu hút sự chú ý nhiều hơn khi WikiLeaks bắt đầu nhận đóng góp bằng Bitcoin sau khi phải đối mặt với sự phong tỏa tài chính từ PayPal. Nghiên cứu được công bố trong International Review of Economics & Finance cũng cho thấy trong các khủng hoảng như COVID-19 và các cuộc chiến ở Ukraine và Palestine, việc sử dụng Bitcoin có xu hướng tăng lên khi tiếp cận với các ngân hàng và mạng lưới thanh toán bị gián đoạn. Trong khi báo cáo nhấn mạnh sự gia tăng sử dụng Bitcoin giữa các người biểu tình, nó cũng ghi nhận sự gia tăng hoạt động tiền mã hóa liên quan tới nhà nước. Các địa chỉ liên quan tới Quân đoàn Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chiếm hơn 50% tổng giá trị tiền mã hóa được nhận ở nước này trong quý cuối năm 2025, theo phân tích của Chainalysis về các ví bị trừng phạt. “IRGC đóng một vai trò đáng kể trong nền kinh tế Iran. Việc họ chấp nhận Bitcoin cho thấy với phần còn lại của thế giới và với công dân Iran rằng nó có giá trị,” Rettler nói, thêm rằng các nhà hoạt động như Alex Gladstein của Human Rights Foundation mô tả Bitcoin như một “Con ngựa Trojan cho tự do.” Chainalysis cho biết con số trong báo cáo của họ có thể phóng đại hoặc thu hẹp so với quy mô thực tế của sự tham gia của nhà nước. Phân tích của họ tập trung vào các địa chỉ đã được nhận diện và chỉ định bởi các cơ quan Mỹ và Israel, loại trừ các trung gian chưa được xác định, các thực thể bình phong và các người trung gian có thể đóng vai trò di chuyển tài sản số. Tóm lại, các phát hiện cho thấy Bitcoin đã trở thành một phần cố định của bối cảnh tài chính Iran bởi cả cá nhân tìm cách bảo toàn tài sản và bởi các tác nhân bị trừng phạt điều chỉnh.